સુરક્ષિત રોકાણ સાથે ગેરંટેડ રિટર્ન: પોસ્ટ ઓફિસ ટાઈમ ડિપોઝિટમાં ૩૬૫ દિવસ માટે રોકાણ કરવાના ફાયદા
વર્તમાન સમયમાં પોસ્ટ ઓફિસ માત્ર ટપાલ મોકલવા કે પત્રો પહોંચાડવા પૂરતી સીમિત રહી નથી. તે દેશના કરોડો સામાન્ય અને મધ્યમ વર્ગના નાગરિકો માટે બેંકિંગ અને નાણાકીય બચત સેવાઓનું એક અત્યંત શ્રદ્ધાસ્પદ કેન્દ્ર બની ચૂકી છે. ભારતના ખૂણે-ખૂણે ફેલાયેલા વિશાળ નેટવર્ક દ્વારા પોસ્ટ ઓફિસ અનેક પ્રકારની નાની બચત યોજનાઓ અને થાપણ ખાતાની સુવિધાઓ પૂરી પાડે છે. દેશનો એક મોટો વર્ગ આજે પણ ખાનગી કે સરકારી બેંકો કરતાં પોસ્ટ ઓફિસની બચત યોજનાઓ પર વધુ ભરોસો મૂકે છે, કારણ કે અહીં જમા કરવામાં આવેલા દરેક રૂપિયા પર સીધી ભારત સરકારની સો ટકા સુરક્ષા અને Sovereign Guarantee મળે છે. જો તમે પણ જોખમ વિના નિશ્ચિત વળતર મેળવવા માંગતા હોવ, તો પોસ્ટ ઓફિસની ૩૬૫ દિવસ (૧ વર્ષ) ની ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) એક સાનુકૂળ વિકલ્પ છે.
પોસ્ટ ઓફિસ ટાઈમ ડિપોઝિટ (TD) યોજના શું છે?
સામાન્ય વાણિજ્યિક બેંકોમાં જે રીતે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) ખાતું ખોલવામાં આવે છે, તે જ રીતે પોસ્ટ ઓફિસમાં પણ રોકાણકારો માટે મુદતી થાપણ ખાતાની વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ છે. પોસ્ટ ઓફિસની ભાષામાં આ યોજનાને ‘ટાઈમ ડિપોઝિટ’ અથવા ટૂંકમાં ‘TD’ ખાતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ ટાઈમ ડિપોઝિટ યોજનાની કામગીરી અત્યંત સરળ છે. રોકાણકારે ખાતું ખોલાવતી વખતે માત્ર એક જ વાર એકસામટી રકમ જમા કરાવવાની રહે છે. ત્યારબાદ નક્કી કરેલી પાકતી મુદત (મેચ્યોરિટી) પૂરી થવા પર મૂળ રકમની સાથે અગાઉથી નિર્ધારિત વ્યાજ ઉમેરીને સંપૂર્ણ રકમ ચૂકવી દેવામાં આવે છે. પોસ્ટ ઓફિસમાં ગ્રાહકો પોતાની અનુકૂળતા મુજબ ૧ વર્ષ, ૨ વર્ષ, ૩ વર્ષ અને મહત્તમ ૫ વર્ષની મુદત માટે આ ટાઈમ ડિપોઝિટ ખાતું ખોલાવી શકે છે.
૩૬૫ દિવસની FD પર વ્યાજ દર અને રોકાણ મર્યાદા
પોસ્ટ ઓફિસ તેની ટાઈમ ડિપોઝિટ યોજનાઓ પર અત્યંત આકર્ષક અને સ્પર્ધાત્મક વ્યાજ દરો ઓફર કરી રહી છે. હાલના નીતિગત દરો મુજબ, જો કોઈ ગ્રાહક પોસ્ટ ઓફિસમાં ૩૬૫ દિવસ એટલે કે ૧ વર્ષની મુદત માટે FD કરાવે છે, તો તેને વાર્ષિક ૬.૯૦ ટકાના દરે વ્યાજ ચૂકવવામાં આવે છે. પોસ્ટ ઓફિસમાં વિવિધ મુદત માટેના વ્યાજ દરોની શ્રેણી ૬.૯૦ ટકાથી શરૂ થઈને ૭.૫૦ ટકા સુધી પહોંચે છે. જો રોકાણકાર પોતાના નાણાં ૫ વર્ષની લાંબી મુદત માટે જમા કરાવે છે, તો તેને સૌથી વધુ એટલે કે વાર્ષિક ૭.૫૦ ટકાના ઊંચા વ્યાજનો લાભ મળે છે.
આ યોજનાની સૌથી મોટી રાહતરૂપ બાબત એ છે કે પોસ્ટ ઓફિસ FD માં રોકાણ કરવા માટે કોઈ જ પ્રકારની મહત્તમ જમા મર્યાદા (અપર લિમિટ) નક્કી કરવામાં આવી નથી. આનો અર્થ એ થયો કે રોકાણકાર પોતાની આર્થિક ક્ષમતા અનુસાર રૂ. ૫,૦૦૦ થી લઈને રૂ. ૫ લાખ કે તેથી વધુ ગમે તેટલી મોટી રકમનું રોકાણ કોઈ પણ કાયદાકીય અડચણ વગર સુરક્ષિત રીતે કરી શકે છે.
વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે વ્યાજ દરના નિયમો
સામાન્ય રીતે દેશની મોટાભાગની સરકારી અને ખાનગી બેંકો ૬૦ વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના વરિષ્ઠ નાગરિકો (Senior Citizens) ને સાધારણ ગ્રાહકોની સરખામણીમાં FD પર ૦.૫૦ ટકા જેટલું વધારાનું વ્યાજ ઓફર કરે છે. પરંતુ પોસ્ટ ઓફિસની ટાઈમ ડિપોઝિટ યોજનાની નીતિ આ બાબતે અલગ છે.
પોસ્ટ ઓફિસમાં વય જૂથના આધારે વ્યાજ દરોમાં કોઈ ભેદભાવ રાખવામાં આવતો નથી. યુવાન, આધેડ કે વરિષ્ઠ નાગરિક – તમામ ઉંમરના ગ્રાહકો માટે ટાઈમ ડિપોઝિટ પર એકસરખા અને સમાન વ્યાજ દરો જ લાગુ પડે છે. આમ, જો તમે સુરક્ષિત રીતે ૧ વર્ષ માટે પૈસા રોકવા માંગતા હોવ તો ૬.૯૦% ના દરે ભારત સરકારની ગેરંટી સાથેનો આ વિકલ્પ અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.
