રખડતા પશુઓથી પાક બચાવવાની અનોખી તકનીક
ભારત કૃષિ આધારિત દેશ હોવા છતાં ખેડૂતોને કુદરતી તેમજ માનવ સર્જિત અનેક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે. કમોસમી વરસાદ, જીવાતો, રોગચાળો સાથે રખડતા પશુઓનો ત્રાસ ખૂબ મોટો બની રહ્યો છે. ખાસ કરીને જંગલી ભૂંડ અને નીલગાય ખેડૂતોના પાકને ભારે નુકસાન પહોંચાડે છે. આવા સમયે ખેડૂતોને પોતાની જ બુદ્ધિ અને અનુભવો દ્વારા પાક બચાવવાના ઉપાય શોધવા પડે છે.
પરંપરાગત સુરક્ષા ઉપાયો મોંઘા અને મુશ્કેલ
જંગલી પ્રાણીઓથી ખેતર બચાવવું સરળ કામ નથી, ખાસ કરીને મોટા ખેતર ધરાવતા ખેડૂતો માટે. ઘણા ખેડૂત વાડ બાંધવાથી લઈને ઇલેક્ટ્રિક ફેન્સિંગ સુધીના ઉપાયો અજમાવે છે. જો કે, આ બધું ખર્ચાળ છે અને ઘણીવાર પશુઓને ઈજા કે મૃત્યુનો ભય પણ રહે છે. તેથી ઓછા ખર્ચે અને અસરકારક ઉપાય શોધવાની જરૂરિયાત સતત અનુભવાય છે.
દેશી જુગાડ શોધનાર ખેડૂતનો વિસ્તાર
આ અનોખો જુગાડ ગુજરાતના અમરેલી જિલ્લાના ખેડૂત દ્વારા શોધાયો છે. અહીંના ખેડૂતો મોટાભાગે કપાસ અને મગફળીની ખેતી કરે છે. જંગલ વિસ્તાર નજીક હોવાથી વન્ય પ્રાણીઓ ખેતરમાં ઘુસી પાક નષ્ટ કરી દે છે. તેથી પાકના રક્ષણ માટે દરેક વર્ષે ખેડૂતોને વધારાનો ખર્ચ કરવો પડે છે.
ખડસલી ગામના ખેડૂતનો શૂન્ય ખર્ચનો ઉપાય
સાવરકુંડલા તાલુકાના ખડસલી ગામના વિહાભાઈ મેસુરીયા 17 વીઘામાં મગફળી અને સોયાબીનનું ઉત્પાદન કરે છે. સામાન્ય રીતે પાકનું રક્ષણ કરવા ખેતરમાં રાતભર દેખરેખ રાખવી પડે છે અથવા તો ફેન્સિંગ જેવી પદ્ધતિઓ અપનાવવી પડે છે. પરંતુ વિહાભાઈએ એકપણ રૂપિયો ખર્ચ્યા વગર પાકની સુરક્ષા માટે અસરકારક રીત અપનાવી છે.
ખાલી ડબ્બા અને બેટરીથી બન્યો અનોખો પાક રક્ષક
વિહાભાઈએ ખાલી તેલના ડબ્બાનો ઉપયોગ કરીને અનોખી વ્યવસ્થા તૈયાર કરી છે. ડબ્બાના બન્ને છેડા કાપીને તેને ખેતરની વચ્ચે લટકાવ્યો છે. ડબ્બામાં નાની બેટરી મુકીને તેને પ્રકાશ ઉત્પન્ન કરવા યોગ્ય બનાવવામાં આવ્યું છે. ચાલો હવે સમજીએ કે આ ઉપાય કેવી રીતે કાર્ય કરે છે.
હવાથી ફરતો ડબ્બો અને પ્રકાશનો અસરકારક પ્રભાવ
ડબ્બો બંને તરફથી ખુલ્લો હોવાથી પવન લાગતા તે પંખાની જેમ ફરવા લાગે છે. ફરતા ડબ્બામાં મુકેલી બેટરીનો પ્રકાશ ખેતરમાં સતત દિશા બદલતો રહે છે. આ સતત ફેરતો પ્રકાશ જંગલી ભૂંડ, નીલગાય અને રખડતા પશુઓને ખેતરમાં પ્રવેશતા અટકાવે છે. પરિણામે, પાકને થતા મોટા નુકસાનથી અસરકારક રીતે બચાવી શકાય છે.
