રાજનાથ સિંહે ફિલિપાઇન્સમાં પૂર્ણ કરી ADMM-પ્લસ મુલાકાત: ‘ભારત-આસિયાન યુવા સેતુ’ ની સ્થાપનાનો મૂક્યો પ્રસ્તાવ
ભારતના સંરક્ષણ ક્ષેત્ર અને વિદેશી કૂટનીતિ માટે શુક્રવારનો દિવસ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રહ્યો છે. દેશના સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહે ફિલિપાઇન્સના સેબુ ખાતે યોજાયેલી ૧૩મી આસિયાન સંરક્ષણ પ્રધાનોની બેઠક-પ્લસ (ADMM-પ્લસ) માં પોતાની તમામ નિર્ધારિત બેઠકો અને કાર્યક્રમો સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી લીધા છે અને તેઓ દિલ્હી પરત જવા માટે રવાના થઈ ચૂક્યા છે. ફિલિપાઇન્સ છોડતા પહેલાં સંરક્ષણ મંત્રીએ સેબુમાં આવેલા એક સ્થાનિક ગુરુદ્વારા અને હિન્દુ મંદિરની મુલાકાત લીધી હતી, જ્યાં તેમણે પ્રાર્થના કરી હતી અને ત્યાં ઉપસ્થિત ભારતીય ડાયસ્પોરા (પ્રવાસી ભારતીયો) ના સભ્યો સાથે હૂંફાળી મુલાકાત પણ કરી હતી.
આ બેઠકમાં ભાગ લઈને સંરક્ષણ મંત્રીએ આસિયાન સભ્ય દેશો સાથેના સંરક્ષણ સહયોગને વધુ મજબૂત કરવા તેમજ સમગ્ર ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં શાંતિ, સ્થિરતા અને સામૂહિક સમૃદ્ધિને પ્રોત્સાહન આપવામાં ભારતની અતૂટ પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃસ્પષ્ટ કરી છે.
‘ભારત-આસિયાન યુવા સેતુ’ નો ઐતિહાસિક પ્રસ્તાવ
ADMM-પ્લસ બેઠકને સંબોધિત કરતા સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહે એક ખૂબ જ દૂરગામી પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. તેમણે ભારત અને આસિયાન દેશોના યુવાનો વચ્ચે પરસ્પર જોડાણ, ડિજિટલ નવીનતા (Digital Innovation) અને ક્ષમતા નિર્માણને વેગ આપવા માટે ‘ભારત-આસિયાન યુવા સેતુ’ ની સ્થાપના કરવાની જાહેરાત કરી હતી.
તેમણે પોતાના સંબોધનમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારત અને આસિયાન રાષ્ટ્રો બંને પાસે વિશાળ પ્રમાણમાં યુવાન વસ્તી વિષયક (Demographics) લાભ ઉપલબ્ધ છે. ફિલિપાઇન્સ કે જે આ સંવાદનું યજમાન છે તે દક્ષિણપૂર્વ એશિયામાં સૌથી યુવાન વસ્તી ધરાવતો દેશ છે. આ સમાનતા બંને પક્ષોને ભવિષ્યના પડકારો સામે એકબીજા સાથે મજબૂતીથી જોડે છે. યુવાનોની ઊર્જા અને ગતિશીલતાને યોગ્ય દિશા આપીને આ ક્ષેત્રના ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરવાનો આ મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય છે.
આતંકવાદ સામે શૂન્ય સહનશીલતા અને કડક વલણ
પોતાના સંબોધનમાં રાજનાથ સિંહે રાજ્ય પ્રાયોજિત આતંકવાદ સામે અત્યંત આક્રમક અને સ્પષ્ટ વલણ અપનાવ્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારત આ ક્ષેત્રમાં સુરક્ષા વધારવા અને આતંકવાદને તેના મૂળમાંથી કાયમ માટે ઉખડી નાખવા માટે કટિબદ્ધ છે.
સંરક્ષણ પ્રધાને સ્પષ્ટ કર્યું કે આતંકવાદ વિરોધી ક્ષેત્રમાં ભારતનો અનુભવ માત્ર કાગળ પરના સિદ્ધાંતો કે વર્ગખંડ પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે દાયકાઓથી જમીની સ્તરે સરહદ પારના સુરક્ષા પડકારોનો સામનો કરીને મેળવવામાં આવ્યો છે. આતંકવાદ સામે ભારત દ્વારા ઉપયોગમાં લેવામાં આવતી વ્યૂહરચનાઓનું વાસ્તવિક દુનિયામાં પરીક્ષણ થયેલું છે અને તે અત્યંત અસરકારક સાબિત થઈ છે. ભારતનું ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ આતંકવાદી માળખાગત સુવિધાઓને નેસ્તનાબૂદ કરવાના ભારતના મજબૂત અભિગમનું જીવંત ઉદાહરણ છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય કૂટનીતિ અને દ્વિપક્ષીય બેઠકો
આ મુલાકાત દરમિયાન રાજનાથ સિંહે માત્ર બહુપક્ષીય મંચ પર જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરના અગ્રણી નેતાઓ સાથે પણ મહત્વપૂર્ણ દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો કરી હતી. તેમણે યુએસ યુદ્ધ સચિવ પિટ હેગસેથ, જાપાની સંરક્ષણ પ્રધાન શિંજીરો કોઈઝુમી અને ઓસ્ટ્રેલિયન સંરક્ષણ પ્રધાન રિચાર્ડ માર્લ્સ સાથે ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકો યોજી હતી.
આ ઉપરાંત, યજમાન રાષ્ટ્ર ફિલિપાઇન્સના સંરક્ષણ પ્રધાન ગિલ્બર્ટો સી ટીઓડોરો જુનિયર, દક્ષિણ કોરિયાના સંરક્ષણ પ્રધાન કાંગ શિન-ચુલ અને સિંગાપોરના સંરક્ષણ પ્રધાન ચાન ચુન સિંગ સાથે પણ મુલાકાત કરીને પ્રાદેશિક સુરક્ષા, સંરક્ષણ ઉત્પાદન અને દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવવા પર ચર્ચા કરી હતી.
ADMM-પ્લસ મિકેનિઝમ અને ભારતની સક્રિય ભૂમિકા
આસિયાન (ASEAN) માં ADMM એ સર્વોચ્ચ સંરક્ષણ સલાહકાર અને સહકારી પદ્ધતિ છે. જ્યારે ADMM-Plus એ આસિયાનના ૧૦ સભ્ય દેશો (જેમાં બ્રુનેઈ, કંબોડિયા, ઇન્ડોનેશિયા, લાઓસ, મલેશિયા, મ્યાનમાર, ફિલિપાઇન્સ, સિંગાપોર, થાઇલેન્ડ, તિમોર-લેસ્ટે અને વિયેતનામ સામેલ છે) અને તેના આઠ સંવાદ ભાગીદારો (ભારત, યુએસ, ચીન, રશિયા, જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા, ઓસ્ટ્રેલિયા અને ન્યુઝીલેન્ડ) માટે સંરક્ષણ સહયોગ મજબૂત કરવાનો સુરક્ષિત મંચ છે.
ફિલિપાઇન્સ વર્ષ ૨૦૨૬ માટે ADMM-Plus નું અધ્યક્ષ પદ સંભાળી રહ્યું છે. નોંધનીય છે કે ભારત ૨૦૨૪-૨૦૨૭ ના ચક્ર માટે મલેશિયા સાથે મળીને ‘આતંકવાદ વિરોધી નિષ્ણાતોના કાર્યકારી જૂથ’ ની સહ-અધ્યક્ષતા પણ કરી રહ્યું છે. ભારતની આ સક્રિય ભાગીદારી દેશની ‘એક્ટ ઇસ્ટ’ નીતિ અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયામાં વધતી કૂટનીતિની મજબૂતાઈ દર્શાવે છે.
