લાલ કિલ્લા બ્લાસ્ટ પર UNનો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો ખુલાસો: પ્રોફેસર નીકળ્યો આતંકી, પ્લાન જાણીને રૂવાડાં ઊભા થઈ જશે!
નવેમ્બર 2025માં દેશની રાજધાની દિલ્હીના ઐતિહાસિક લાલ કિલ્લા નજીક થયેલા ભયાનક કાર બોમ્બ બ્લાસ્ટે સમગ્ર દેશને હચમચાવી દીધો હતો. આ ઘટનામાં 11 નિર્દોષ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા. હવે આ હુમલાને લઈને વૈશ્વિક સ્તરે એક મોટો ખુલાસો થયો છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC) ની આતંકવાદ વિરોધી પ્રતિબંધોની દેખરેખ રાખતી સમિતિના એક નવા અહેવાલમાં સત્તાવાર રીતે પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે કે આ હુમલા પાછળ અલ્-કાયદાની પ્રાદેશિક શાખા ‘અલ્-કાયદા ઇન ધ ઇન્ડિયન સબકોન્ટિનેન્ટ’ (AQIS) નો હાથ હતો. આ અહેવાલે દક્ષિણ એશિયામાં આતંકવાદના બદલાતા સ્વરૂપ અને ભારતની સુરક્ષા સામે ઊભા થયેલા નવા પડકારો અંગે ગંભીર ચિંતા ઊભી કરી છે.
રાસાયણિક અને જૈવિક હથિયારોનું વધતું જોખમ
યુએનના આ અહેવાલમાં માત્ર લાલ કિલ્લાના બ્લાસ્ટનો જ ઉલ્લેખ નથી, પરંતુ આતંકી સંગઠનોની અત્યંત ખતરનાક યોજનાઓ પરથી પણ પડદો ઊંચકવામાં આવ્યો છે. અહેવાલ અનુસાર, અલ્-કાયદા અને ઇસ્લામિક સ્ટેટ (IS) જેવા વૈશ્વિક આતંકવાદી સંગઠનો છેલ્લા ઘણા સમયથી કેમિકલ (રાસાયણિક) અને બાયોલોજિકલ (જૈવિક) હથિયારો વિકસાવવામાં ઊંડો રસ દાખવી રહ્યા છે. આ સંગઠનો પરંપરાગત હથિયારો અને બોમ્બ બ્લાસ્ટથી આગળ વધીને એવા ઘાતક પદાર્થો બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, જે સામૂહિક વિનાશ નોતરી શકે.
રિપોર્ટમાં ખાસ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે વર્ષ 2025માં ભારતીય સુરક્ષા એજન્સીઓએ એક મોટી સફળતા મેળવીને એક ઇસ્લામિક સ્ટેટ સેલના ત્રણ શંકાસ્પદ આતંકીઓની ધરપકડ કરી હતી. ચોંકાવનારી વાત એ છે કે આ પકડાયેલા લોકોમાં એક લાયકાત ધરાવતો ડોક્ટર પણ સામેલ હતો. આ જૂથને ઇસ્લામિક સ્ટેટના વરિષ્ઠ કમાન્ડરો દ્વારા ‘રીસીન’ (Ricin) નામનું અત્યંત ઝેરી અને ઘાતક જૈવિક રસાયણ તૈયાર કરવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું હતું. આ ઘટના સાબિત કરે છે કે આતંકીઓ હવે શિક્ષિત અને વ્યાવસાયિક લોકોને પોતાના નેટવર્કમાં સામેલ કરીને બાયો-ટેરરિઝમ તરફ આગળ વધી રહ્યા છે.
બાંગ્લાદેશનો ઉપયોગ અને AQISનું નવું મોડલ
યુએન સમિતિએ બાંગ્લાદેશની ભૌગોલિક સ્થિતિનો લાભ ઉઠાવવાના આતંકીઓના મનસૂબા અંગે પણ ચેતવણી આપી છે. અહેવાલ મુજબ, AQIS ભારતમાં પોતાના પગપેસારો મજબૂત કરવા માટે બાંગ્લાદેશની સરહદો અને ત્યાંના સ્થાનિક નેટવર્કનો ઉપયોગ કરીને સ્લીપર સેલ સ્થાપિત કરવાનો સક્રિય પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. પડોશી દેશોની નબળી કડીઓનો ફાયદો ઉઠાવીને ભારત પર હુમલા કરવાનું આ એક મોટું કાવતરું છે.
વધુમાં, આ રિપોર્ટમાં અલ્-કાયદાની કાર્યપદ્ધતિમાં આવેલા મોટા બદલાવની પણ ચર્ચા કરવામાં આવી છે. એક સમયે વિખરાયેલા જૂથ તરીકે ઓળખાતું AQIS હવે એક મજબૂત “પ્રાદેશિક આતંકવાદી સંગઠન” તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. હવે તેઓ કોઈ એક મોટા મથક કે મોટી સૈન્ય ટુકડીઓ તરીકે કામ નથી કરતા, પરંતુ અત્યંત સુવ્યવસ્થિત નાણાકીય અને લોજિસ્ટિક્સ નેટવર્ક ધરાવે છે. તેઓ વિકેન્દ્રિત પદ્ધતિથી, એટલે કે નાના-નાના અને અલગ-અલગ સેલ્સ (સ્લીપર સેલ્સ) દ્વારા કામ કરે છે, જેથી સુરક્ષા એજન્સીઓની નજરમાં આવ્યા વિના તેઓ ગુપ્ત રીતે હુમલાનું આયોજન કરી શકે.
તાલિબાન સાથેની સાંઠગાંઠ અને પાકિસ્તાનમાં હુમલા
રિપોર્ટનો સૌથી ગંભીર હિસ્સો અલ્-કાયદા અને અફઘાનિસ્તાનના તાલિબાન શાસકો વચ્ચેના સંબંધો પર પ્રકાશ પાડે છે. રિપોર્ટ અનુસાર, AQISનું મુખ્ય નેતૃત્વ હાલમાં કાબુલ (અફઘાનિસ્તાન) માં સુરક્ષિત રીતે રહી રહ્યું છે. એટલું જ નહીં, તાલિબાન સરકાર દ્વારા તેઓને સત્તાવાર રીતે અફઘાનિસ્તાનના રાષ્ટ્રીય ઓળખપત્રો (તઝકીરા) પણ જારી કરવામાં આવ્યા છે. આ બાબત સ્પષ્ટ કરે છે કે તાલિબાન અને અલ્-કાયદા વચ્ચે પડદા પાછળ અત્યંત ગાઢ સહયોગ ચાલી રહ્યો છે, જે વૈશ્વિક સમુદાય માટે ચિંતાનો વિષય છે.
આ ઉપરાંત, AQIS માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર ક્ષેત્રમાં સક્રિય છે. તે પાકિસ્તાનમાં સક્રિય ‘ઇત્તિહાદ-ઉલ-મુજાહિદ્દીન પાકિસ્તાન’ (IMP) નામના સંગઠનની મુખ્ય કરોડરજ્જુ છે. આ સંગઠન પાકિસ્તાનમાં થયેલા અનેક મોટા આતંકી હુમલાઓ માટે જવાબદાર છે, જેમાં ગત 9 મેના રોજ ખૈબર-પખ્તુનખ્વા પ્રાંતમાં થયેલો એક ભયાનક આત્મઘાતી બોમ્બ બ્લાસ્ટ પણ સામેલ છે, જેમાં 21 લોકોના મોત થયા હતા.
લાલ કિલ્લા બ્લાસ્ટની તપાસ અને NIAની કાર્યવાહી
દિલ્હીના લાલ કિલ્લા પાસે 10 નવેમ્બર 2025ના રોજ થયેલા એ કાર વિસ્ફોટે દેશની આંતરિક સુરક્ષા વ્યવસ્થા સામે અનેક સવાલો ઉભા કર્યા હતા. આ હુમલો એ જ વર્ષના એપ્રિલ મહિનામાં જમ્મુ-કાશ્મીરના પહલગામમાં થયેલા આતંકી હુમલા (જેમાં 26 લોકોના મોત થયા હતા) બાદનો બીજો મોટો પ્રહાર હતો. લાલ કિલ્લાના બ્લાસ્ટમાં આતંકીઓએ કારની અંદર આઈઈડી (Improvised Explosive Device) ગોઠવ્યો હતો, જેના કારણે આસપાસની સંપત્તિને ભારે નુકસાન થયું હતું અને અનેક લોકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા.
આ વર્ષે મે મહિનામાં ભારતની રાષ્ટ્રીય તપાસ એજન્સી (NIA) એ આ કેસમાં મોટી કાર્યવાહી કરતા 10 આતંકીઓ સામે ચાર્જશીટ દાખલ કરી છે. આ તમામ આરોપીઓ અલ્-કાયદાના સહયોગી સંગઠન ‘અંસાર ગઝવાત-ઉલ-હિંદ’ (AGuH) સાથે જોડાયેલા હોવાનું સામે આવ્યું છે.
NIAની તપાસમાં જે સૌથી ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો તે એ હતો કે આ સમગ્ર હુમલાનો મુખ્ય સૂત્રધાર ઉમર ઉન-નબી નામનો એક ઉચ્ચ શિક્ષિત વ્યક્તિ હતો. ઉમર ફરીદાબાદની અલ-ફલાહ યુનિવર્સિટીમાં મેડિસિન વિભાગમાં આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર તરીકે ફરજ બજાવતો હતો. એક ભણેલો-ગણેલો પ્રોફેસર આ હુમલાનો માસ્ટરમાઇન્ડ હતો અને બ્લાસ્ટ દરમિયાન કારમાં જ તેનું પણ મોત નીપજ્યું હતું. આ ઘટના દર્શાવે છે કે આતંકવાદી સંગઠનો હવે સમાજના બૌદ્ધિક વર્ગને કઈ હદે કટ્ટરપંથી બનાવી રહ્યા છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રનો આ અહેવાલ ભારત અને તેના પડોશી દેશો માટે એક મોટી ચેતવણી સમાન છે કે આતંકવાદનું નેટવર્ક હવે વધુ અત્યાધુનિક, ગુપ્ત અને ટેકનોલોજીથી સજ્જ બની રહ્યું છે, જેની સામે સતત સાવચેતી અને કડક પગલાં અનિવાર્ય છે.
