ફ્લાયદુબઈ કાંડમાં નવો વળાંક: ‘કોપાયલટનું બ્રેનવોશ થયું હતું’, નેતન્યાહૂના દાવાથી તપાસમાં હલચલ
દુબઈથી તેલ અવિવ જઈ રહેલી ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઈટ FZ1073માં બનેલી ગંભીર ઘટના બાદ સમગ્ર મામલો વધુ ચર્ચામાં આવ્યો છે. ફ્લાઈટના કોકપિટમાં ભારતીય કેપ્ટન સ્મિત મચ્છાર પર તેમના કો-પાયલોટે કથિત રીતે હુમલો કર્યો હતો. ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હોવા છતાં સ્મિત મચ્છારે પરિસ્થિતિનો સામનો કર્યો અને કોકપિટનો દરવાજો ખોલવામાં સફળ રહ્યા. ત્યારબાદ અન્ય ક્રૂ સભ્યો અને મુસાફરોની મદદથી હુમલાખોરને કાબૂમાં લેવામાં આવ્યો અને વિમાનને સાઉદી અરેબિયાના તબુકમાં ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ કરાવવામાં આવ્યું.
આ ઘટનાને લઈને હવે ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂના એક દાવાથી મામલો વધુ ગંભીર બન્યો છે. નેતન્યાહૂએ દાવો કર્યો છે કે હુમલો કરનાર ઓમાની કો-પાયલોટનું ‘બ્રેનવોશ’ કરવામાં આવ્યું હતું અને તેને કટ્ટરપંથી ઇસ્લામિક વિચારધારાની તાલીમ આપવામાં આવી હોવાની માહિતી સામે આવી છે. જોકે, આ દાવાની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ હજુ તપાસનો વિષય છે અને UAE સહિતની એજન્સીઓ સમગ્ર ઘટનાની તપાસ કરી રહી છે.
કોકપિટમાં અચાનક થયો હુમલો
30 સપ્ટેમ્બરના રોજ ફ્લાયદુબઈની FZ1073 ફ્લાઈટ દુબઈથી તેલ અવિવ તરફ જઈ રહી હતી. વિમાનમાં 174 લોકો સવાર હતા. ઉડાન દરમિયાન કોકપિટમાં કેપ્ટન સ્મિત મચ્છાર અને તેમના કો-પાયલોટ વચ્ચે ગંભીર અથડામણ થઈ હતી.
રિપોર્ટ અનુસાર, કો-પાયલોટે સ્મિત મચ્છાર પર ધારદાર હથિયારથી હુમલો કર્યો હતો. હુમલાના કારણે કેપ્ટન ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા અને વિમાનની ઊંચાઈમાં અચાનક મોટો ઘટાડો નોંધાયો. કેટલાક અહેવાલો અનુસાર વિમાન ખૂબ જ ઓછા સમયમાં લગભગ 14 હજાર ફૂટ નીચે આવી ગયું હતું. આ દરમિયાન વિમાનમાં હાજર અન્ય લોકો માટે પરિસ્થિતિ અત્યંત ચિંતાજનક બની ગઈ હતી.
જોકે ઘટનાની ચોક્કસ ક્ષણોમાં શું બન્યું હતું, હુમલામાં કયા હથિયારનો ઉપયોગ થયો અને હુમલાખોરનો ચોક્કસ હેતુ શું હતો તે અંગે તપાસ હજુ ચાલુ છે. કેટલાક અહેવાલોમાં ચાકૂનો ઉલ્લેખ થયો છે, જ્યારે અન્ય રિપોર્ટ્સમાં હથિયારને લઈને અલગ વિગતો સામે આવી છે.
ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા છતાં સ્મિત મચ્છારે દેખાડ્યું સાહસ
હુમલા બાદ પણ કેપ્ટન સ્મિત મચ્છારે હિંમત ન હારી. સૌથી મહત્વની બાબત એ રહી કે તેમણે કોકપિટનો દરવાજો ખોલવામાં સફળતા મેળવી. તેના કારણે કેબિન ક્રૂ અને કેટલાક મુસાફરોને અંદર પહોંચવાની તક મળી અને હુમલાખોરને કાબૂમાં લેવામાં આવ્યો.
આ સમગ્ર ઘટનામાં માત્ર કેપ્ટન સ્મિત મચ્છારની પ્રતિક્રિયા જ નહીં, પરંતુ વિમાનમાં હાજર કેટલાક મુસાફરો અને અન્ય પાયલટ્સની ભૂમિકા પણ મહત્વપૂર્ણ રહી હતી. ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ, વિમાનમાં વધારાના પાયલટ્સ પણ હાજર હતા, જેમણે પરિસ્થિતિ સંભાળવામાં મદદ કરી હતી.
આખરે ફ્લાઈટને સાઉદી અરેબિયાના ઉત્તર-પશ્ચિમ વિસ્તારમાં આવેલા તબુક એરપોર્ટ તરફ વાળવામાં આવી અને ત્યાં ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ કરવામાં આવ્યું. તમામ મુસાફરોને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં આવ્યા.
નેતન્યાહૂએ શું કહ્યું?
ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ ઘટનાને લઈને ગંભીર દાવો કર્યો છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, કોકપિટમાં હુમલો કરનાર કો-પાયલોટ કટ્ટરપંથી ઇસ્લામિક વિચારધારાથી પ્રભાવિત હતો અને તેનું બ્રેનવોશ કરવામાં આવ્યું હતું.
નેતન્યાહૂએ એમ પણ કહ્યું કે હુમલાખોરને કટ્ટરપંથી વિચારધારાની તાલીમ આપવામાં આવી હતી. તેમના દાવા મુજબ, હુમલાખોરે વિમાનને નુકસાન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે, આ દાવાને અંતિમ તપાસના નિષ્કર્ષ તરીકે જોવો યોગ્ય નથી, કારણ કે UAE, ઈઝરાયેલ અને સાઉદી અરેબિયાની સંબંધિત એજન્સીઓ હજુ ઘટનાના કારણો અને પૃષ્ઠભૂમિની તપાસ કરી રહી છે.
નેતન્યાહૂએ વિમાનના પાયલટની સુરક્ષા તપાસને લઈને પણ સવાલ ઉઠાવ્યા છે. તેમણે એક નિયમની ખામીનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે ઈઝરાયેલ જતી કેટલીક ફ્લાઈટ્સ માટે પાયલટની રાષ્ટ્રીયતા અને સંબંધિત દેશ સાથેના રાજદ્વારી સંબંધોને લઈને નિયમો લાગુ પડે છે. આ મુદ્દો હવે ઉડ્ડયન સુરક્ષા તપાસનો પણ ભાગ બની શકે છે.
હુમલાખોરની વિચારધારા અંગે પણ સવાલ
ઘટના બાદ કો-પાયલોટની પૃષ્ઠભૂમિ અંગે વિવિધ અહેવાલો સામે આવ્યા છે. કેટલાક ઈઝરાયેલી મીડિયા અહેવાલોમાં તેને ઓમાનનો નાગરિક ગણાવવામાં આવ્યો છે. એક સહકર્મીએ મીડિયા સાથે વાત કરતાં તેના ધાર્મિક વર્તનને લઈને પણ દાવા કર્યા હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
જોકે, આ પ્રકારના દાવાઓ અને વ્યક્તિની વિચારધારા અંગેની માહિતીની સત્તાવાર પુષ્ટિ થવી હજુ બાકી છે. UAEના એટર્ની જનરલે ઘટનાની તપાસના આદેશ આપ્યા છે, જેમાં આ કૃત્ય પાછળ આતંકવાદી હેતુ હતો કે નહીં તે સહિતના મુદ્દાઓ તપાસવામાં આવી રહ્યા છે.
એટલે હાલ સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે નેતન્યાહૂના દાવા અને તપાસ એજન્સીઓ દ્વારા સ્થાપિત હકીકતો વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જરૂરી છે. તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ હુમલાનો ચોક્કસ હેતુ અને તેની પાછળની પૃષ્ઠભૂમિ અંગે વધુ સ્પષ્ટતા થઈ શકશે.
કોણ છે ભારતીય પાયલટ સ્મિત મચ્છાર?
આ સમગ્ર ઘટનામાં ભારતીય કેપ્ટન સ્મિત મચ્છારનું નામ દુનિયાભરમાં ચર્ચામાં આવ્યું છે. તેઓ ફ્લાયદુબઈના બોઇંગ 737 વિમાનના કેપ્ટન છે અને 2022થી કંપની સાથે જોડાયેલા હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. અગાઉ તેઓ સ્પાઇસજેટ સાથે પણ કામ કરી ચૂક્યા છે. તેમના પાસે લગભગ 10 હજાર કલાકનો ઉડ્ડયન અનુભવ હોવાનું વિવિધ અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
ઘટના બાદ તેમની બહાદુરીની ઈઝરાયેલ તેમજ ભારતના અધિકારીઓએ પ્રશંસા કરી છે. ગંભીર રીતે ઈજાગ્રસ્ત થયા બાદ તેમને પહેલા તબુકની હોસ્પિટલમાં સારવાર આપવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ તેમને વધુ સારવાર અને રિકવરી માટે અબુધાબી ખસેડવામાં આવ્યા હોવાનું ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું.
ઈઝરાયેલમાં પણ થઈ રહી છે પ્રશંસા
તેલ અવિવમાં યોજાયેલા એક કાર્યક્રમ દરમિયાન ઈઝરાયેલમાં ભારતના રાજદૂત જે.પી. સિંહે કેપ્ટન સ્મિત મચ્છારના સાહસની પ્રશંસા કરી હતી. ભારતીય દૂતાવાસ તરફથી પણ સોશિયલ મીડિયા પર તેમને અભિનંદન આપવામાં આવ્યા હતા.
સ્મિત મચ્છારની બહાદુરીની ચર્ચા માત્ર ઈઝરાયેલ કે ભારત પૂરતી મર્યાદિત રહી નથી. આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલોમાં પણ તેમની ભૂમિકા વિશે વિગતવાર માહિતી સામે આવી છે. ગંભીર રીતે ઘાયલ હોવા છતાં તેમણે કોકપિટ પર ફરી નિયંત્રણ મેળવવા અને અન્ય લોકોને મદદ કરવાની તક આપવા માટે જે પગલાં લીધાં તે ઘટનાના સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાસાંમાંનું એક ગણાઈ રહ્યું છે.
હવે તપાસના પરિણામ પર રહેશે સૌની નજર
ફ્લાયદુબઈ FZ1073ની આ ઘટના સામાન્ય વિમાનમાં થયેલી મારામારીથી ઘણી ગંભીર છે. કારણ કે ઘટનાના સમયે વિમાન હજારો ફૂટની ઊંચાઈ પર હતું અને તેમાં 174 લોકો સવાર હતા. કોકપિટમાં બનેલી આ ઘટનાને કારણે વિમાનની ઊંચાઈ ઝડપથી ઘટી હતી અને સ્થિતિ કાબૂ બહાર જાય તેવી શક્યતા ઊભી થઈ હતી.
હાલમાં સૌથી મોટા સવાલો એ છે કે કો-પાયલોટે આવું પગલું કેમ ભર્યું, કોકપિટમાં હથિયાર કેવી રીતે પહોંચ્યું, શું આ પહેલેથી આયોજનબદ્ધ હતું અને શું આ ઘટનાને આતંકવાદી કૃત્ય સાથે જોડવામાં આવે છે? આ તમામ સવાલોના જવાબ તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.
દરમિયાન ભારતીય કેપ્ટન સ્મિત મચ્છારની સ્થિતિમાં સુધારો થઈ રહ્યો હોવાનું જણાવાયું છે. એક તરફ તેમની બહાદુરીની પ્રશંસા થઈ રહી છે, તો બીજી તરફ સમગ્ર ઘટનાની સુરક્ષા સંબંધિત બાબતોને લઈને અનેક પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. હવે UAE, ઈઝરાયેલ અને સાઉદી અરેબિયાની તપાસમાંથી આ ઘટનાની સાચી પૃષ્ઠભૂમિ કેટલી સ્પષ્ટ થાય છે તેના પર દુનિયાભરની નજર છે.
