પોસ્ટ ઓફિસની નાની બચત યોજનાઓ અને પોસ્ટલ સ્કીમ્સને ટક્કર આપી રહી છે સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકોની આકર્ષક એફડી સ્કીમ્સ
દેશના મધ્યમવર્ગીય પરિવારો અને સુરક્ષિત રોકાણકારો માટે ‘ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ’ (FD) હંમેશાંથી બચતનું સૌથી લોકપ્રિય અને ભરોસાપાત્ર માધ્યમ રહ્યું છે. બજારના સતત ઉતાર-ચઢાવ અને અનિશ્ચિતતા વચ્ચે ઘણા લોકો એવા રોકાણ વિકલ્પો શોધતા હોય છે જ્યાં પૂર્વનિર્ધારિત અને નિશ્ચિત વળતર મળી રહે. સામાન્ય રીતે જ્યારે પણ એફડી કરાવવાની વાત આવે ત્યારે મોટાભાગના લોકો આંખો બંધ કરીને એસબીઆઈ (SBI), એચડીએફસી (HDFC) અને આઈસીઆઈસીઆઈ (ICICI) જેવી દેશની મોટી અને સરકારી કે ખાનગી બેંકો તરફ દોડ મૂકે છે. પરંતુ, જો તમે માત્ર મોટી બેંકોના નામ પૂરતા સીમિત રહેશો, તો તમે સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો દ્વારા ઓફર કરવામાં આવતા અત્યંત આકર્ષક અને ઊંચા વ્યાજ દરોનો લાભ ગુમાવી બેસશો.
નાણાકીય બજારના તાજેતરના આંકડાઓ દર્શાવે છે કે નાની બેંકો ગ્રાહકોને આકર્ષવા માટે મોટી બેંકો કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધુ વ્યાજ ચૂકવી રહી છે. જો તમે તમારી મૂડીને સુરક્ષિત રાખીને વધુમાં વધુ રિટર્ન મેળવવા માંગતા હો, તો આ બેંકોના વર્તમાન દર તમારા માટે ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.
સૂર્યોદય, ઉજ્જિવન અને ઉત્કર્ષ બેંકો મોખરે
પૈસાબજારના તાજેતરના ડેટા અનુસાર, કેટલીક અગ્રણી સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો સામાન્ય ગ્રાહકો માટે એફડી પર વાર્ષિક ૮.૨૫% સુધીનું મજબૂત વ્યાજ ઓફર કરી રહી છે. આ સેક્ટરમાં ‘સૂર્યોદય સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંક’ સૌથી આગળ ચાલી રહી છે, જે ગ્રાહકોને મહત્તમ વળતર પૂરું પાડી રહી છે.
આ ઉપરાંત, ‘ઉજ્જિવન સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંક’ અને ‘ઉત્કર્ષ સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંક’ પણ ૮% થી વધુનો વાર્ષિક વ્યાજ દર ઓફર કરી રહી છે. આ ઊંચા વ્યાજ દરો સામાન્ય રીતે ચોક્કસ કે પસંદગીની મુદતવાળી (Tenure) એફડી પર લાગુ થતા હોય છે. આ નાની બેંકોમાં વરિષ્ઠ નાગરિકો (Senior Citizens) માટે તો વ્યાજ દર આના કરતા પણ વધુ હોઈ શકે છે, જે તેમને નિવૃત્તિ પછીની આવક માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ પૂરો પાડે છે.
મોટી બેંકોની એફડી પર કેટલું વ્યાજ મળી રહ્યું છે?
એક સરખામણી કરીએ તો દેશની અગ્રણી અને મોટી ખાનગી તેમજ સરકારી બેંકોના મહત્તમ એફડી દર આ સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકોની સરખામણીમાં ખાસ્સા ઓછા છે.
કોટક મહિન્દ્રા બેંક: આ બેંક દ્વારા મહત્તમ ૬.૮૦% સુધીનું વ્યાજ આપવામાં આવે છે.
એચડીએફસી અને એક્સિસ બેંક: આ બંને ખાનગી દિગ્ગજ બેંકોમાં મહત્તમ વ્યાજ દર ૬.૬૦% ની આસપાસ સીમિત છે.
આઈસીઆઈસીઆઈ બેંક: આ બેંકનો મહત્તમ એફડી દર પણ ૬.૬૦% જ નોંધાયો છે.
જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો: પબ્લિક સેક્ટર બેંકોની વાત કરીએ તો, ‘બેંક ઓફ ઇન્ડિયા’ તેની ખાસ ૫૦0-દિવસેની સ્પેશિયલ એફડી પર ૬.૮૫% વ્યાજ આપે છે, જ્યારે દેશની સૌથી મોટી સરકારી બેંક ‘એસબીઆઈ’ ટૂંકા અને મધ્યમ ગાળાની એફડી પર ૬.૪૫% સુધીનું વ્યાજ ઓફર કરી રહી છે.
આ સ્પષ્ટ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે મોટી બેંકો અને નાની બેંકોના વ્યાજ દરો વચ્ચે ૧.૫% થી ૨% સુધીનો તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે, જે લાંબા ગાળાના રોકાણ માટે ખૂબ મોટો ફરક પાડી શકે છે.
પોસ્ટ ઓફિસની બચત યોજનાઓ સાથે સ્પર્ધા
નાની બેંકોના આ ઊંચા વ્યાજ દરો માત્ર બેંકિંગ ક્ષેત્રને જ નહીં, પરંતુ સરકારી પોસ્ટ ઓફિસની લોકપ્રિય બચત યોજનાઓને પણ સખત સ્પર્ધા આપી રહ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, પોસ્ટ ઓફિસ એનએસસી (NSC) પાંચ વર્ષના રોકાણ માટે ૭.૭૦% વ્યાજ આપે છે, જ્યારે પાંચ વર્ષની ટાઈમ ડિપોઝિટ પર ૭.૫૦% વ્યાજ મળે છે.
તેની સામે સૂર્યોદય બેંક જેવી સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકનો મહત્તમ એફડી દર ૮.૨૫% સુધી પહોંચે છે. જો કે, રોકાણ કરતા પહેલા દરેક બેંકની મુદત, શરતો, ડિક્લેરેશન અને આરબીઆઈના વીમા કવચ (DICGC cover up to ₹5 lakh) અંગેની પૂરતી માહિતી મેળવી લેવી હંમેશાં સમજદારીભર્યું પગલું ગણાય છે.
