કરદાતાઓ માટે 21 નવેમ્બર મહત્ત્વની તારીખ! ITR ફાઇલ કરતા પહેલાં આ 5 બાબતો તપાસી લેજો
જે કરદાતાઓના ખાતાઓનું ઓડિટ કરાવવું ફરજિયાત છે, તેમના માટે આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવાની અંતિમ તારીખ શનિવાર, ૨૧ નવેમ્બર ૨૦૨૬ છે. સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડાયરેક્ટ ટેક્સિસ (CBDT) દ્વારા અગાઉની ૩૧ ઓક્ટોબરની તારીખને લંબાવીને ૨૧ નવેમ્બર કરવામાં આવી હતી. આ લંબાવેલી સમયમર્યાદા હવે પૂરી થવાને આરે છે, ત્યારે સીએ ફર્મ્સ, આર્ટિકલ આસિસ્ટન્ટ્સ (CA ઈન્ટર્ન્સ) અને પારિવારિક બિઝનેસના હિસાબો સંભાળતા ફાઇનાન્સના વિદ્યાર્થીઓએ ઈન્કમ ટેક્સ પોર્ટલ પર થનારા ભારે ટ્રાફિકને ધ્યાનમાં રાખીને અત્યારથી જ આયોજન કરવું અત્યંત જરૂરી છે.

આ તારીખ કોને લાગુ પડે છે તે સમજવું જરૂરી છે. જે વ્યક્તિઓ કે સંસ્થાઓના હિસાબોનું આવકવેરા કાયદા હેઠળ ઓડિટ થવું જરૂરી છે, તેમણે ૨૧ નવેમ્બર સુધીમાં રિટર્ન ભરવાનું રહેશે. ઓડિટ રિપોર્ટ ફાઇલ કરવાની ‘નિર્દિષ્ટ તારીખ’ અગાઉ લંબાવીને ૨૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ કરવામાં આવી હતી. CBDT એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આવકનું રિટર્ન ભરવાની અંતિમ તારીખ ૨૧ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ સુધી લંબાવવામાં આવી છે. કરદાતાઓએ આ વધારાના સમયનો ઉપયોગ રિટર્ન ફાઇલ કરતા પહેલા હિસાબોની કોઈ પણ બાકી રહેલી ભૂલો કે વિસંગતતાઓને સુધારવા માટે કરવો જોઈએ.
૨૧ નવેમ્બર સુધીમાં ભૂલરહિત TAR અને ITR ફાઇલ કરવા માટે CA ચેકલિસ્ટ
ઓડિટ કેસમાં રિટર્ન ફાઇલ કરતી વખતે કોઈ ટેકનિકલ કે કાયદાકીય ભૂલ ન રહી જાય તે માટે નીચે મુજબની બાબતોની ખાસ ચકાસણી કરવી જોઈએ:
ફોર્મ 3CA/3CB અને 3CD ની પૂર્ણતા: ઓડિટ રિપોર્ટના ફોર્મ 3CA અથવા 3CB અને 3CD ને સંપૂર્ણપણે તૈયાર કરો. ખાસ કરીને ‘ક્લોઝ 44’ (GST સંબંધિત ખર્ચની વિગતો) નું હિસાબો સાથે યોગ્ય રીતે મિલાન (રિકન્સિલેશન) થયેલું હોવું જોઈએ.
UDIN જનરેશન અને વેલિડેશન: ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ દ્વારા યુનિક ડોક્યુમેન્ટ આઇડેન્ટિફિકેશન નંબર (UDIN) જનરેટ કરીને તેને પોર્ટલ પર અપલોડ કરવો અને તે યોગ્ય રીતે વેલિડેટ થાય છે તેની ખાતરી કરવી.
કરદાતાના લોગિનમાંથી સ્વીકૃતિ: CA દ્વારા ઓડિટ રિપોર્ટ (TAR) અપલોડ કર્યા બાદ, કરદાતા (Assessee) ના પોર્ટલ લોગિનમાં જઈને તેને સ્વીકારવો (Accept કરવો) ફરજિયાત છે.
ડિજિટલ સિગ્નેચર સર્ટિફિકેટ (DSC): ઓડિટ કેસ અને કંપનીઓ માટે માન્ય ડિજિટલ સિગ્નેચર સર્ટિફિકેટ (DSC) નો ઉપયોગ કરવો ફરજિયાત છે, તેથી DSC એક્ટિવ છે કે નહીં તે અગાઉથી તપાસી લો.
ઓફલાઇન બેકઅપ: જો છેલ્લી ઘડીએ પોર્ટલ પર કોઈ ટેકનિકલ ખામી કે એરર આવે, તો ફરીથી અપલોડ કરી શકાય તે માટે JSON અથવા XML ફાઇલનું ઓફલાઇન બેકઅપ અવશ્ય સુરક્ષિત રાખો.
AIS અને TIS ની વિસંગતતાઓ: ઝડપી ઉકેલ અને રિકન્સિલેશન ટિપ્સ
રિટર્ન ભરતા પહેલા પોર્ટલ પરથી એન્યુઅલ ઇન્ફર્મેશન સ્ટેટમેન્ટ (AIS) અને ટેક્સપેયર ઇન્ફર્મેશન સમરી (TIS) ડાઉનલોડ કરીને તેની ઝીણવટભરી તપાસ કરવી જોઈએ. જો તેમાં કોઈ ખોટી, ડુપ્લિકેટ અથવા તમારા વ્યવહાર સાથે સંબંધ ન ધરાવતી એન્ટ્રી દેખાય, તો તેના પર તાત્કાલિક ફીડબેક સબમિટ કરો. ફીડબેક સ્વીકારાયા બાદ TIS આપમેળે અપડેટ થઈ જાય છે.
તમારા TDS, શેરબજારના SFT ટ્રેડ્સ, બેંક વ્યાજ અને ડિવિડન્ડની આવકનું બ્રોકર સ્ટેટમેન્ટ અને બેંક પાસબુક સાથે મિલાન કરો. AIS ફીડબેક ફાઇલ એક્સપોર્ટ કરીને પ્રોસેસિંગ માટે અપલોડ કરો અને ત્યારબાદ ટેક્સની ગણતરી કરતા પહેલા ‘પ્રીફિલ’ (Prefill) ડેટાને રિફ્રેશ કરો. આ પ્રક્રિયા કરવાથી ભવિષ્યમાં આવકવેરા વિભાગ તરફથી આવતી બિનજરૂરી નોટિસો અને મિસમેચ ટ્રિગર્સથી બચી શકાય છે.

સેક્શન 234A, 234B, 234C વ્યાજ અને 234F લેટ ફીની ગણતરી
ઈ-ફાઇલિંગ કરતા પહેલા કાયદા હેઠળ લાગતા વ્યાજ અને દંડની ગણતરી ચોકસાઈપૂર્વક કરી લેવી જરૂરી છે.
સેક્શન 234A: જો નિયત તારીખ પછી રિટર્ન ભરવામાં આવે અને ટેક્સ ચૂકવવાનો બાકી હોય, તો દર મહિને ૧ ટકાના દરે વ્યાજ લાગે છે.
સેક્શન 234B: જો એડવાન્સ ટેક્સની ચુકવણી કુલ આકારણી કરાયેલા ટેક્સના ૯૦ ટકા કરતાં ઓછી હોય, તો દર મહિને ૧ ટકા વ્યાજ ચૂકવવું પડે છે.
સેક્શન 234C: એડવાન્સ ટેક્સના ત્રિમાસિક હપ્તા ભરવામાં વિલંબ અથવા ઘટ પડી હોય, તો તેના પર ૧ ટકાના દરે વ્યાજ લાગે છે.
સેક્શન 234F: જો સેક્શન 139(1) ની નિયત તારીખ પછી રિટર્ન ભરવામાં આવે, તો રૂ. ૫,૦૦૦ ની લેટ ફી લાગે છે. જો કરદાતાની કુલ આવક રૂ. ૫ લાખ સુધીની હોય, તો આ લેટ ફી રૂ. ૧,૦૦૦ રહે છે.
ઈ-વેરિફિકેશન, ITR-V અને ૩૦ દિવસનો મહત્વનો નિયમ
રિટર્ન અપલોડ કર્યા પછી ૩૦ દિવસની અંદર તેનું ઈ-વેરિફિકેશન કરવું અત્યંત જરૂરી છે. જો તમે ૩૦ દિવસમાં વેરિફિકેશન નહીં કરો, તો જે તારીખે વેરિફિકેશન થશે તે તારીખને જ રિટર્ન ભર્યાની તારીખ ગણવામાં આવશે, જેના કારણે વધારાનું વ્યાજ કે લેટ ફી ભરવી પડી શકે છે. કંપનીઓ અને ઓડિટ કેસમાં DSC દ્વારા જ ઈ-વેરિફિકેશન કરવું જોઈએ, જ્યારે અન્ય કરદાતાઓ આધાર OTP અથવા EVC નો ઉપયોગ કરી શકે છે. વેરિફિકેશન બાદ ITR-V અને ફોર્મ 3CD ની પહોંચ ડાઉનલોડ કરો અને ‘View Filed Returns’ માં જઈને સ્ટેટસ ચોક્કસ તપાસો.
પોર્ટલ રશ પ્લાન અને ૨૦ નવેમ્બરની GSTR-3B તારીખનો ટકરાવ
પોર્ટલની ક્ષમતા વધારવામાં આવી હોવા છતાં, અંતિમ દિવસોમાં વેબસાઇટ પર ભારે ટ્રાફિક રહેવાની પૂરી શક્યતા છે. તેથી વહેલી સવારના અથવા મોડી રાતના સમયમાં રિટર્ન અપલોડ કરવાનું પસંદ કરો, સ્થિર ઇન્ટરનેટ કનેક્શન રાખો અને કોઈ ટેકનિકલ એરર આવે તો તરત જ હેલ્પડેસ્ક પર ટિકિટ રેઇઝ કરો.
આ ઉપરાંત, માસિક GST રિટર્ન ભરનારાઓ માટે ૨૦ નવેમ્બરે GSTR-3B ભરવાની પણ અંતિમ તારીખ છે, જે આવકવેરાની ડેડલાઇનના બરાબર એક દિવસ પહેલા આવે છે. કામના આ બેવડા ભારણને પહોંચી વળવા માટે સીએ ફર્મ્સ અને એકાઉન્ટિંગ ટીમોએ GST અને ઈન્કમ ટેક્સ માટે અલગ-અલગ ટીમો ફાળવવી જોઈએ અને હિસાબી ખાતાઓ (લેજર્સ) સમયસર લોક કરી દેવા જોઈએ, જેથી બંને મહત્વની ડેડલાઇન કોઈ પણ જાતના તણાવ વિના પૂરી કરી શકાય.
