શુદ્ધિકરણ વિવાદ ઘેરાયો: ઉત્તરાખંડમાં રાહુલ ગાંધી સામે પોલીસ ફરિયાદ, જાતિવાદી ટિપ્પણીનો લાગ્યો આરોપ
ઉત્તરાખંડના હલ્દવાનીમાં કોંગ્રેસના રાષ્ટ્રીય પ્રમુખ મલ્લિકાર્જુન ખડગેની રેલી બાદ યોજાયેલા ‘શુદ્ધિકરણ યજ્ઞ’ને કારણે દેશનું રાજકારણ ગરમાયું છે. દલિતોના સમાનતાના અધિકાર, ધાર્મિક પરંપરાઓ અને જાતિગત રાજકારણને લઈને શરૂ થયેલો આ વિવાદ હવે કાનૂની જંગ તરફ આગળ વધી રહ્યો છે. શ્રી રામ સેનાના હોદ્દેદારો દ્વારા લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા અને કોંગ્રેસના સાંસદ રાહુલ ગાંધી વિરુદ્ધ હલ્દવાનીના કોતવાલી પોલીસ સ્ટેશનમાં લેખિત ફરિયાદ નોંધાવવામાં આવી છે.
શ્રી રામ સેના તરફથી આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે રાહુલ ગાંધીએ દલિત સમુદાયના લોકો સામે અયોગ્ય ટિપ્પણી કરી છે અને તેમના કાયદેસરના ધાર્મિક કાર્યોને ગુનો ગણાવીને તેમના પર ગેરકાયદે દબાણ લાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. જોકે, હલ્દવાની પોલીસે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાલમાં મામલાની માત્ર તપાસ ચાલી રહી છે અને રાહુલ ગાંધી વિરુદ્ધ હજુ સુધી કોઈ પ્રાથમિકી (FIR) દાખલ કરવામાં આવી નથી.
કેવી રીતે શરૂ થયો સમગ્ર વિવાદ?
આ સમગ્ર મામલાની શરૂઆત ૧૦ ઓગસ્ટના રોજ હલ્દવાની ખાતે આયોજિત કોંગ્રેસની એક રેલી બાદ થઈ હતી. કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેની આ સભા પૂર્ણ થયા બાદ શ્રી રામ સેનાના સભ્યોએ તે સ્થળે ‘શુદ્ધિકરણ’ અને હવનનું આયોજન કર્યું હતું. આ ઘટના સામે આવ્યા બાદ રાજકીય વર્તુળોમાં તીવ્ર પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી હતી.
વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ આ ઘટનાને દલિત સમાજના અપમાન સાથે જોડતાં તેને સખત શબ્દોમાં કૂદી પડ્યા હતા અને શુદ્ધિકરણ કરનારાઓ સામે તાત્કાલિક કાનૂની કાર્યવાહી કરવાની માગ કરી હતી. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે કોઈ દલિત નેતાના કાર્યક્રમ બાદ આવી પ્રવૃત્તિ કરવી એ સામાજિક ભેદભાવ છે.
‘હું પોતે દલિત સમાજમાંથી આવું છું’ – હવન કરાવનાર વિનોદ આર્યનો ખુલાસો
આ વિવાદ વચ્ચે શુદ્ધિકરણ યજ્ઞ કરાવનાર શ્રી રામ સેના ધર્માર્થ સેવા ન્યાસના સભ્ય વિનોદ આર્યનું મહત્વનું નિવેદન સામે આવ્યું છે. તેમણે પોતાના પર લાગેલા આરોપોને પાયાવિહોણા ગણાવતા કહ્યું કે, “હું પોતે દલિત સમાજમાંથી આવું છું અને જ્યારે આ પૂજા તથા શુદ્ધિકરણ કરવામાં આવ્યું ત્યારે મારી સાથે દલિત સમુદાયના અન્ય ભાઈઓ પણ હાજર હતા.”
તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે:
ધાર્મિક સ્વતંત્રતા: સનાતન પરંપરાના અનુયાયી તરીકે જે જગ્યાએ પ્રભુ શ્રી રામની પૂજા-અર્ચના થતી હોય તે સ્થળની પવિત્રતા અને સ્વચ્છતા જાળવવી એ મારો પ્રાથમિક અધિકાર અને ધાર્મિક ફરજ છે.
કોઈ ભેદભાવ નહીં: આ કાર્યક્રમ કોઈ પણ વ્યક્તિ કે જાતિના અપમાન માટે નહીં પરંતુ માત્ર ધાર્મિક પરંપરાના ભાગરૂપે યોજવામાં આવ્યો હતો.
રાહુલ ગાંધી પર અનુચિત દબાણ કરવાનો આરોપ
શ્રી રામ સેનાના સભ્યોએ કોંગ્રેસ નેતા પર આરોપ લગાવ્યો છે કે તેઓ રાજકીય રોટલા શેકવા માટે દલિત સમાજના જ લોકોને નિશાન બનાવી રહ્યા છે. વિનોદ આર્યએ જણાવ્યું હતું કે, “અમે કંઈપણ ખોટું કર્યું નથી. અમે પોતે દલિત હોવા છતાં વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી અમારી ધરપકડની માગણી કરી રહ્યા છે અને અમારા પર પોલીસ કેસ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.”
તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે રાહુલ ગાંધીના આ વલણથી દલિત સમુદાયના ધાર્મિક અધિકારોનું હનન થઈ રહ્યું છે, તેથી તેઓ રાહુલ ગાંધી સામે જ એટ્રોસિટી અને જાતિગત દબાણ લાવવા બદલ કડક કાર્યવાહીની માગ કરી રહ્યા છે.
શું હતો રાહુલ ગાંધીનો દાવો?
કોંગ્રેસ સાંસદ રાહુલ ગાંધીએ આ મુદ્દે આક્રમક વલણ અપનાવતા કહ્યું હતું કે, “કોઈપણ જગ્યાનું આ રીતે ‘શુદ્ધિકરણ’ કરવું એ સીધો ક્રિમિનલ ઓફન્સ (ગુનાહિત કૃત્ય) છે. ૧૦ ઓગસ્ટે આ કૃત્ય કરવામાં આવ્યું અને ૧૩ ઓગસ્ટે ખડગેજીએ સંસદમાં પણ પોતાના અપમાનનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો, છતાં હજુ સુધી સત્તાવાળાઓ દ્વારા કોઈ કડક પગલાં લેવામાં આવ્યા નથી.”
રાહુલ ગાંધી અનુસાર:
૧. આ પ્રવૃત્તિ સીધી રીતે SC/ST એક્ટ (અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિ અટકાયત કાયદો) નું ઉલ્લંઘન છે.
૨. જે લોકોએ આ શુદ્ધિકરણ કર્યું છે તેમની સામે તાત્કાલિક એફઆઈઆર (FIR) નોંધાવી જોઈએ અને તેમની ધરપકડ થવી જોઈએ.
કાનૂની અને રાજકીય પાસાં
હલ્દવાની પોલીસ હાલમાં બંને પક્ષોની દલીલો અને પૂરાવાઓની તપાસ કરી રહી છે. એક તરફ કોંગ્રેસ આ મુદ્દાને બંધારણીય અધિકારો અને સામાજિક સમાનતા સાથે જોડીને ભાજપ તથા સ્થાનિક સંસ્થાઓ પર પ્રહારો કરી રહી છે, તો બીજી તરફ શ્રી રામ સેના અને તેના દલિત સભ્યો આને પોતાની ધાર્મિક સ્વતંત્રતા પરનો હુમલો ગણાવી રહ્યા છે.
આગામી દિવસોમાં પોલીસ તપાસ બાદ જ સ્પષ્ટ થશે કે આ મામલે રાહુલ ગાંધી કે શુદ્ધિકરણ કરનારાઓમાંથી કોની સામે કાનૂની કાર્યવાહી થાય છે. પરંતુ હાલ પૂરતું આ ઘટનાએ ઉત્તરાખંડથી લઈને દિલ્હી સુધીના રાજકારણમાં ભારે ગરમાવો લાવી દીધો છે.
