SJ-100 વિમાનની ભારતમાં એન્ટ્રી! હવે દેશમાં જ બનશે રશિયન ‘સુપરજેટ’; જાણો તેની ખાસિયતો અને ભારતને શું થશે ફાયદો?
ભારત અને રશિયાએ સિવિલ એવિએશન (નાગરિક ઉડ્ડયન) ક્ષેત્રે એક ઐતિહાસિક સમજૂતી કરી છે. સરકારી એરોસ્પેસ કંપની હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL) અને રશિયાની યુનાઇટેડ એરક્રાફ્ટ કોર્પોરેશન (UAC) વચ્ચે થયેલા કરાર મુજબ, હવે ભારતમાં સુખોઈ સુપરજેટ-100 (SJ-100) વિમાનનું નિર્માણ કરવામાં આવશે. હૈદરાબાદમાં યોજાયેલા એશિયાના સૌથી મોટા સિવિલ એવિએશન શો ‘Wings India 2026’ માં આ જાહેરાતે સૌનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે.
શું છે આ ડીલ અને ક્યારે શરૂ થશે ઉત્પાદન?
- સેમી-નોક-ડાઉન મોડલ: HAL આગામી ત્રણ વર્ષમાં તેની સુવિધાઓમાં સેમી-નોક-ડાઉન (SKD) મોડલ પર SJ-100 વિમાનોનું ઉત્પાદન શરૂ કરવાનું લક્ષ્ય રાખે છે.
- તાત્કાલિક સપ્લાય: ભારતીય મુસાફરોને વહેલો લાભ મળે તે માટે આગામી દોઢ વર્ષમાં અંદાજે 10 વિમાનો સીધા રશિયાથી ભારત લાવવામાં આવી શકે છે.
- જંગી માંગ: નિષ્ણાતોના મતે ભારતમાં 70 થી 100 સીટ ધરાવતા પ્રાદેશિક વિમાનોની માંગ 200 થી પણ વધુ છે.
SJ-100 અને SBJ-100: બે અલગ વેરિઅન્ટ્સ
આ વિમાનના બે મુખ્ય વેરિઅન્ટ્સ ભારતમાં ચર્ચામાં છે:
1. SJ-100 (રિજનલ પેસેન્જર જેસ):
આ વિમાન સામાન્ય મુસાફરો માટે છે. તે ખાસ કરીને ટૂંકા અને મધ્યમ અંતરના રૂટ્સ માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
- ક્ષમતા: 70 થી 100 સીટ.
- ખાસિયત: તે નાના શહેરો (Tier-2 અને Tier-3) ને મોટા શહેરો સાથે જોડવા માટે સક્ષમ છે.
2. SBJ-100 (સુખોઈ બિઝનેસ જેસ):
આ સુપરજેટનું લક્ઝરી અને VIP વર્ઝન છે. તે એક ‘ઉડતી ઓફિસ’ જેવું છે.
- ક્ષમતા: 15 થી 19 VIP મુસાફરો.
- સુવિધાઓ: મલ્ટી-ઝોન કેબિન, VIP લાઉન્જ, મીટિંગ એરિયા, વિશ્રામ કક્ષ અને સ્પેશિયલ વોશરૂમ.
- ઉપયોગ: કોર્પોરેટ જૂથો, સરકારી પ્રતિનિધિ મંડળો અને હાઈ-એન્ડ ચાર્ટર ફ્લાઈટ્સ માટે.
વિમાનની મુખ્ય તાકનીકી ખાસિયતો
SJ-100 વિમાન આધુનિક ટેકનોલોજીથી સજ્જ છે:
- એન્જિન: નવું PD-8 સ્વદેશી રશિયન એન્જિન જે વધુ ઇંધણ કાર્યક્ષમ છે.
- કોકપિટ: આધુનિક ‘ગ્લાસ કોકપિટ’ અને અદ્યતન એવિઓનિક્સ સિસ્ટમ.
- કદ: અન્ય મોટા વિમાનોની સરખામણીએ સાંકડા રનવે પર પણ લેન્ડિંગની ક્ષમતા.
ભારત માટે આ ડીલ કેમ ગેમ-ચેન્જર છે?
- ઉડાન (UDAN) યોજનાને બળ: ભારત સરકારની પ્રાદેશિક કનેક્ટિવિટી યોજના હેઠળ નાના શહેરોને જોડવા માટે આવા 70-100 સીટર વિમાનોની ખૂબ જરૂર છે.
- મેક ઇન ઇન્ડિયા: ભારતમાં વિમાન અને તેના પુર્જા બનાવવાનું લાઇસન્સ મળવાથી એરોસ્પેસ મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇકોસિસ્ટમ મજબૂત થશે.
- રોજગાર અને કૌશલ્ય: આ પ્રોજેક્ટથી એન્જિનિયરિંગ અને મેન્ટેનન્સ (MRO) ક્ષેત્રે હજારો નવી નોકરીઓ ઊભી થશે.
- આત્મનિર્ભર ભારત: અત્યાર સુધી ભારત નાગરિક વિમાનો માટે માત્ર એરબસ અને બોઇંગ પર નિર્ભર હતું, હવે રશિયા સાથેની ભાગીદારી નવો વિકલ્પ આપશે.
ભવિષ્યની સંભાવનાઓ
રશિયા ભારતને માત્ર એક માર્કેટ તરીકે નહીં પણ ‘લોન્ગ-ટર્મ એવિએશન પાર્ટનર’ તરીકે જોઈ રહ્યું છે. જો આ પ્રોજેક્ટ સફળ રહેશે, તો ભારત આવનારા સમયમાં સિવિલ એવિએશન મેન્યુફેક્ચરિંગનું વૈશ્વિક હબ બની શકે છે.
SJ-100 ની ભારતમાં એન્ટ્રી એ ભારતીય આકાશને વધુ સુલભ અને આત્મનિર્ભર બનાવવાની દિશામાં એક મોટું ડગલું છે. આવનારા સમયમાં જોવું રસપ્રદ રહેશે કે આ રશિયન સુપરજેટ ભારતના પ્રાદેશિક ઉડ્ડયન ક્ષેત્રની તસવીર કેવી રીતે બદલે છે.

