નાની ઉંમરથી જ શરૂ કરો નિવૃત્તિનું આયોજન: વૃદ્ધાવસ્થામાં પૈસાની તંગી દૂર કરવાનો અને મોટું ભંડોળ બનાવવાનો મજબૂત ફોર્મ્યુલા
નિવૃત્તિ એ દરેક નોકરીયાત કે વ્યાવસાયિક વ્યક્તિના જીવનનો એક એવો તબક્કો છે જ્યાં નિયમિત માસિક આવક અથવા પગાર આવવાનો બંધ થઈ જાય છે. આવી સ્થિતિમાં, વૃદ્ધાવસ્થા દરમિયાન આત્મનિર્ભર રહેવા અને દૈનિક જીવન જરૂરિયાતો તેમજ તબીબી ખર્ચાઓને પહોંચી વળવા માટે પૂરતું ભંડોળ હોવું અત્યંત જરૂરી બની જાય છે. નાણાકીય નિષ્ણાતોના મતે, તમે જેટલી વહેલી ઉંમરે નિવૃત્તિ માટે રોકાણ કરવાની શરૂઆત કરો છો, તેટલું જ મોટું અને સુરક્ષિત ભંડોળ બનાવવાની શક્યતા વધી જાય છે. ખાસ કરીને ૩૦ વર્ષની ઉંમર નિવૃત્તિ બચત શરૂ કરવા માટે સર્વોત્તમ સમય ગણાય છે, કારણ કે આ ઉંમરે તમને રોકાણ કરવા માટે લાંબો સમયગાળો મળી રહે છે.
૧. નિવૃત્તિ જરૂરિયાતો અને ફુગાવાનો અંદાજ
૩૦ વર્ષની ઉંમરે રિટાયરમેન્ટ પ્લાનિંગ શરૂ કરતી વખતે સૌથી પહેલું પગલું તમારી ભવિષ્યની જરૂરિયાતોનો સચોટ અંદાજ મેળવવાનું છે. તમારે તમે કઈ ઉંમરે નિવૃત્ત થવા માંગો છો અને તે સમયે જીવનશૈલી જાળવી રાખવા માટે દર મહિને કેટલા રૂપિયાની જરૂર પડશે તે નક્કી કરવું જોઈએ. આ આયોજનમાં ફુગાવા એટલે કે મોંઘવારીના દરને ખાસ ધ્યાનમાં રાખવો અનિવાર્ય છે. આજે જે ઘરખર્ચ માટે દર મહિને ₹૩૦,૦૦૦ થી ₹૪૦,૦૦૦ ની જરૂર પડે છે, તે જ જીવનશૈલી માટે આજથી ૨૫ કે ૩૦ વર્ષ પછી મોંઘવારીના કારણે બમણી કે ત્રણ ગણી રકમની જરૂર પડી શકે છે.
૨. આવકમાંથી ચોક્કસ રકમની નિયમિત બચત
નિવૃત્તિ ભંડોળ માટે દર મહિને આવકનો એક ચોક્કસ હિસ્સો અલગ રાખવાની ટેવ પાડવી જોઈએ. જો શરૂઆતમાં મોટી રકમનું રોકાણ શક્ય ન હોય તો નાની રકમથી પણ શરૂઆત કરી શકાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, દર મહિને ₹૫,૦૦૦ અથવા ₹૧૦,૦૦૦ ની નાની SIP કે બચતથી શરૂઆત કરીને જેમ જેમ તમારી આવક વધતી જાય તેમ તેમ રોકાણની રકમમાં તબક્કાવાર વધારો કરી શકાય છે.
૩. રોકાણના વિવિધ સાધનો અને જોખમનું સંતુલન
બચત કરેલા નાણાં માત્ર પરંપરાગત બચત ખાતામાં મૂકી રાખવાને બદલે ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજનો લાભ આપતા શ્રેષ્ઠ વિકલ્પો પસંદ કરવા જોઈએ. એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ (EPF), પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PPF), નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડની સિસ્ટેમેટિક ઈન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન (SIP) જેવા વિકલ્પો તમારા નાણાકીય લક્ષ્યો અને જોખમ લેવાની ક્ષમતા મુજબ પસંદ કરી શકાય છે. લાંબા ગાળે ઇક્વિટી આધારિત રોકાણો બજારની અસ્થિરતાને આધીન હોવા છતાં ફુગાવાને માત આપતું ઉત્તમ વળતર આપવા માટે સક્ષમ માનવામાં આવે છે.
૪. રોકાણની વાર્ષિક સમીક્ષા અને સ્ટેપ-અપ ઈન્વેસ્ટમેન્ટ
માત્ર રોકાણ શરૂ કરી દેવું પૂરતું નથી, પરંતુ દર વર્ષે તમારા રોકાણ પોર્ટફોલિયોની સમીક્ષા કરવી પણ એટલી જ જરૂરી છે. જ્યારે પણ તમારી આવકમાં કે પગારમાં વધારો થાય, ત્યારે તેની સાથે જ તમારા રોકાણમાં પણ ઓછામાં ઓછો ૫ થી ૧૦ ટકાનો વધારો (Step-up) કરવો જોઈએ. આ ઉપરાંત વર્ષ દરમિયાન મળતું બોનસ, ઈન્સCentive કે વધારાની આવક પણ નિવૃત્તિ ભંડોળમાં ઉમેરીને લક્ષ્ય ઝડપથી હાંસલ કરી શકાય છે.
૫. ઈમરજન્સી ફંડ અને વીમાનું અલગ આયોજન
ઘણા લોકો નિવૃત્તિ બચત અને ઈમરજન્સી ફંડને એક જ ગણે છે, જે મોટી ભૂલ છે. અણધાર્યા આકસ્મિક ખર્ચાઓ કે બીમારી માટે ૬ થી ૧૨ મહિનાના ખર્ચ જેટલું અલગ ઈમરજન્સી ફંડ અને યોગ્ય હેલ્થ ઇન્શ્યોરન્સ રાખવો જોઈએ, જેથી નિવૃત્તિ માટે કરેલા રોકાણને અધવચ્ચેથી ઉપાડવાની કે તોડવાની જરૂર ન પડે. નાની ઉંમરે શરૂ કરેલી નાની બચત પણ સમય જતાં ચક્રવૃદ્ધિની શક્તિથી વૃદ્ધાવસ્થામાં નાણાકીય સ્વતંત્રતાની ગેરંટી આપે છે.
