ગરમીમાં શેરડીનો રસ પીવાના શોખીન છો? તો જાણો કોના માટે તે સાબિત થઈ શકે
શેરડીના રસમાં કેલ્શિયમ, પોટેશિયમ, આયર્ન અને મેગ્નેશિયમ જેવા મહત્વના ખનિજો હોય છે. તે લિવર માટે પણ ગુણકારી માનવામાં આવે છે. પરંતુ તેની સૌથી મોટી ખાસિયત તેમાં રહેલી ‘સુગર’ છે. આ સુગર ત્વરિત ઉર્જા તો આપે છે, પણ અમુક બીમારીઓમાં તે ઝેર સમાન સાબિત થઈ શકે છે.
૧. ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે જોખમી
ડાયાબિટીસ (મધુપ્રમેહ) થી પીડાતા લોકોએ શેરડીના રસનું સેવન કરતા પહેલા સો વાર વિચારવો જોઈએ. શેરડીમાં પ્રાકૃતિક શર્કરા એટલે કે સુક્રોઝનું પ્રમાણ ખૂબ વધારે હોય છે. જ્યારે તમે એક ગ્લાસ રસ પીવો છો, ત્યારે લોહીમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર અચાનક વધી જાય છે (Spike in blood sugar). ખાસ કરીને ટાઇપ-૨ ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે આ સ્થિતિ જીવલેણ બની શકે છે. જો તમારું સુગર લેવલ કંટ્રોલમાં ન રહેતું હોય, તો આ રસથી દૂર રહેવું જ હિતાવહ છે.
૨. વજન ઘટાડવાની કોશિશ કરનારા લોકો
આજના સમયમાં ઓબેસિટી એટલે કે મેદસ્વીતા એક મોટી સમસ્યા છે. શેરડીનો રસ કેલરીથી ભરપૂર હોય છે. જો તમે ડાયેટિંગ પર હોવ અથવા વજન ઓછું કરવા માંગતા હોવ, તો શેરડીનો રસ તમારી મહેનત પર પાણી ફેરવી શકે છે. તેમાં રહેલી વધુ પડતી ખાંડ શરીરમાં ચરબી (Fat) ના રૂપમાં જમા થાય છે, જેનાથી પેટની ચરબી વધી શકે છે.
૩. પાચનશક્તિ નબળી હોય તેવા લોકો
ઘણા લોકોને લાગે છે કે શેરડીનો રસ પેટ સાફ કરે છે, પરંતુ નબળા પાચનતંત્ર વાળા લોકો માટે તે મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે. શેરડીમાં ‘પોલીકોસોનોલ’ (Policosanol) નામનું તત્વ હોય છે. જો તેનું વધુ પડતું સેવન કરવામાં આવે, તો પેટમાં ગડબડ, કબજિયાત, ગેસ અને એસિડિટી જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. જેમને વારંવાર પેટ ફૂલી જવાની (Bloating) ફરિયાદ રહેતી હોય, તેમણે શેરડીનો રસ ટાળવો જોઈએ.
૪. દાંત અને પેઢાની સમસ્યા
શેરડીના રસમાં રહેલી વધુ પડતી મીઠાશ દાંતના એનામેલને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. જો તમને પહેલેથી જ કેવિટી (સડો), સેન્સિટિવિટી અથવા પેઢામાં સોજો હોય, તો ગળ્યો રસ બેક્ટેરિયાના ફેલાવા માટે અનુકૂળ વાતાવરણ પૂરું પાડે છે. આનાથી દાંતનો દુખાવો વધી શકે છે.
૫. શરદી, ઉધરસ અને કફની પ્રકૃતિ
આયુર્વેદ મુજબ શેરડીની પ્રકૃતિ ઠંડી (શીત) હોય છે. જો તમને પહેલેથી જ શરદી, ઉધરસ કે ગળામાં ઈન્ફેક્શન હોય, તો ઠંડો શેરડીનો રસ પીવાથી કફ વધી શકે છે. ખાસ કરીને સાઇનસના દર્દીઓએ ગરમીમાં પણ ઠંડો રસ પીવાનું ટાળવું જોઈએ, કારણ કે તે ફેફસામાં કફ જમા કરી શકે છે.
શેરડીનો રસ પીતી વખતે આ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો
જો તમે ઉપર જણાવેલ કોઈ સમસ્યાથી પીડાતા નથી અને શેરડીનો રસ પીવા માંગો છો, તો કેટલીક સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે:
- તાજગીનો આગ્રહ રાખો: હંમેશા તમારી નજર સામે કાઢેલો તાજો રસ જ પીવો. લાંબો સમય રાખેલો રસ ઓક્સિડાઈઝ થઈ જાય છે અને તે પીવાથી ફૂડ પોઈઝનિંગ થઈ શકે છે.
- સ્વચ્છતા પર ધ્યાન આપો: શેરડીના રસની લારી પર ઘણીવાર માખીઓ બણબણતી હોય છે અને ગંદકી હોય છે. અસ્વચ્છ મશીન કે ગંદા બરફનો ઉપયોગ ટાઈફોઈડ કે કમળા જેવી બીમારીઓ નોતરી શકે છે.
- મર્યાદિત માત્રા: દિવસમાં એક ગ્લાસથી વધુ રસ ન પીવો જોઈએ. અતિરેક હંમેશા નુકસાનકારક હોય છે.
- બરફ વગરનો રસ: બજારમાં મળતા બરફની ગુણવત્તા વિશે ખાતરી હોતી નથી, તેથી બરફ વગરનો રસ પીવો વધુ સુરક્ષિત છે.
