ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વિરુદ્ધ યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટ – ટેરિફ રદ થતા અબજો ડોલરનું જોખમ; શું અમેરિકાના આર્થિક હિતો જોખમાયા?
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર ન્યાયતંત્ર સામે મોરચો ખોલ્યો છે. ૨૦ ફેબ્રુઆરીના રોજ યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે આપેલા ૬-૩ ના ઐતિહાસિક ચુકાદામાં ટ્રમ્પ પ્રશાસન દ્વારા લાદવામાં આવેલા વૈશ્વિક ટેરિફને ગેરબંધારણીય જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. આ ચુકાદા બાદ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ (Truth Social) પર શ્રેણીબદ્ધ પોસ્ટ્સ મૂકીને પોતાની ઊંડી નિરાશા અને આક્રોશ વ્યક્ત કર્યો છે.
શું છે સમગ્ર વિવાદ?
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સત્તામાં આવ્યા બાદ ‘અમેરિકા ફર્સ્ટ’ ની નીતિ હેઠળ વિદેશી વસ્તુઓ પર ભારે ટેરિફ લાદ્યા હતા. આ માટે તેમણે ‘ઇન્ટરનેશનલ ઇમરજન્સી ઇકોનોમિક પાવર્સ એક્ટ’ (IEEPA) નો ઉપયોગ કર્યો હતો. જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું કે રાષ્ટ્રપતિએ આ કાયદાનો દુરુપયોગ કર્યો છે અને સંસદ (કોંગ્રેસ) ની મંજૂરી વિના આ રીતે ટેરિફ લાદવા એ ગેરબંધારણીય છે.
“દેશને લૂંટનારાઓને મળશે અબજો ડોલર” – ટ્રમ્પ
ટ્રમ્પે તેમની પોસ્ટમાં લખ્યું, “સુપ્રીમ કોર્ટના તાજેતરના નિર્ણયથી એવા દેશો અને કંપનીઓને સેંકડો અબજો ડોલર પાછા મળી શકે છે જેમણે વર્ષોથી અમેરિકાને લૂંટ્યું છે.” ટ્રમ્પનો દાવો છે કે જે ટેરિફ અત્યાર સુધી એકત્રિત કરવામાં આવ્યા છે, તે હવે વિદેશી કંપનીઓને પરત (Refund) કરવા પડી શકે છે, જે અમેરિકાના અર્થતંત્ર માટે આત્મઘાતી સાબિત થશે.
તેમણે વધુમાં સવાલ ઉઠાવ્યો કે, “આ નિર્ણયના આધારે જેઓ અત્યાર સુધી અમેરિકાનું શોષણ કરતા આવ્યા છે, તેઓ હવે વધુ મોટા પાયે આવું કરવાનું ચાલુ રાખશે. શું આ કેસની ફરી સુનાવણી (Rehearing) શક્ય છે?”
સુપ્રીમ કોર્ટનો ૬-૩ નો ચુકાદો
નોંધનીય છે કે સુપ્રીમ કોર્ટના નવ ન્યાયાધીશોમાંથી છ ન્યાયાધીશોએ ટેરિફ વિરુદ્ધ મતદાન કર્યું હતું. કોર્ટે માન્યું કે રાષ્ટ્રપતિ પાસે આર્થિક કટોકટીના નામે અનિશ્ચિતકાળ સુધી કર લાદવાની સત્તા નથી. આ નિર્ણય બાદ અમેરિકામાં આયાત થતી ચીજવસ્તુઓ જેવી કે સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ અને અન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ વસ્તુઓ પરના ટેરિફ નાબૂદ થવાની તૈયારીમાં છે.
નિષ્ણાતોનું શું કહેવું છે?
કાનૂની નિષ્ણાતોના મતે, સુપ્રીમ કોર્ટ પોતાના ચુકાદા પર પુનર્વિચાર કરે તે અત્યંત દુર્લભ છે. ટ્રમ્પ ભલે સોશિયલ મીડિયા પર દબાણ બનાવી રહ્યા હોય, પણ કાયદાકીય રીતે સુપ્રીમ કોર્ટનો નિર્ણય આખરી માનવામાં આવે છે. જો ટ્રમ્પને ફરીથી ટેરિફ લાદવા હોય, તો તેમણે યુએસ કોંગ્રેસ પાસેથી કાયદેસરની મંજૂરી લેવી પડશે, જે તેમના માટે હાલના રાજકીય માહોલમાં મુશ્કેલ જણાય છે.
US President Donald J Trump posts, "The recent decision of the United States Supreme Court concerning tariffs could allow for hundreds of billions of dollars to be returned to countries and companies that have been 'ripping off' the United States of America for many years, and… pic.twitter.com/yVC5OGXKBA
— ANI (@ANI) February 28, 2026
ભારત પર શું થશે અસર?
ભારત માટે આ સમાચાર મિશ્ર હોઈ શકે છે. એકતરફ ભારતીય નિકાસકારોને અમેરિકામાં ટેરિફમાંથી મુક્તિ મળી શકે છે, જેનાથી નિકાસ વધશે. બીજી તરફ, જો ટ્રમ્પ પ્રશાસન અને ન્યાયતંત્ર વચ્ચેનો આ સંઘર્ષ વધશે, તો વૈશ્વિક બજારમાં અસ્થિરતા આવી શકે છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની આક્રમક શૈલી અને સુપ્રીમ કોર્ટની બંધારણીય મર્યાદા વચ્ચેનો આ જંગ હવે કયા વળાંક પર જશે તેના પર વિશ્વભરના અર્થશાસ્ત્રીઓની નજર છે. શું ટ્રમ્પ કોઈ નવો વટહુકમ લાવશે કે પછી અમેરિકાને અબજો ડોલરનું રિફંડ ચૂકવવું પડશે?
