વેનેઝુએલા અને અમેરિકા વચ્ચે તણાવ ચરમસીમાએ: માદુરોની મદદે પુતિનની એન્ટ્રી, ટ્રમ્પના કેમ્પમાં ખળભળાટ!
અમેરિકા અને વેનેઝુએલા વચ્ચે સતત વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે, રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોને ફોન કરીને તમામ પ્રકારના સમર્થનની ખાતરી આપી છે. રશિયાના આ પગલાથી યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટીતંત્રમાં મોટો ખળભળાટ મચી જવાની સંભાવના છે, કારણ કે આ એક સીધો ભૌગોલિક-રાજકીય પડકાર છે.
વેનેઝુએલાના તેલ ટેન્કરયુક્ત જહાજને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આદેશથી જપ્ત કરવામાં આવ્યા બાદ બંને દેશો વચ્ચે તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે.
કેરેબિયન સાગરમાં કમાન્ડો કાર્યવાહી
અમેરિકી નૌસેનાએ બે દિવસ પહેલા કેરેબિયન સાગરમાં વેનેઝુએલાના જહાજ પર કમાન્ડો કાર્યવાહી કરીને તેને પોતાના કબજામાં લઈ લીધું હતું. ટ્રમ્પે આ કાર્યવાહીને પોતાની મોટી જીત ગણાવી હતી. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા માદુરો શાસન પર આર્થિક પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા છે અને વેનેઝુએલાની સરકારી માલિકીની તેલ કંપની PDVSA પર દબાણ વધારવાના પ્રયાસરૂપે આ જહાજ જપ્ત કરવામાં આવ્યું છે.
જોકે, વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોએ આ કાર્યવાહીને સાર્વભૌમત્વનું ઉલ્લંઘન અને અમેરિકા દ્વારા કરવામાં આવેલી ડકૈતી ગણાવી હતી. આ ઘટના બાદ બંને દેશો વચ્ચે તણાવ પહેલા કરતા અનેક ગણો વધી ગયો છે, અને હવે આ વિવાદમાં માદુરોની મદદે રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પુતિનની એન્ટ્રી થઈ છે.
પુતિને માદુરોને આપ્યું સમર્થન
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં બંને દેશો તરફથી એકબીજા પર આકરા પ્રહારો થયા બાદ રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પુતિને આ બાબતમાં સીધો હસ્તક્ષેપ કર્યો છે. ક્રેમલિનના પ્રવક્તાએ પુષ્ટિ કરી છે કે વ્લાદિમીર પુતિને નિકોલસ માદુરો સાથે ફોન પર વાત કરી હતી અને તેમને જણાવ્યું હતું કે રશિયા મુશ્કેલ સમયમાં તેમની સરકાર અને વેનેઝુએલાની જનતાની પડખે મજબૂત રીતે ઊભું છે.
પુતિને સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે રશિયા અમેરિકાના એકપક્ષીય પ્રતિબંધો (Unilateral Sanctions) અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન કરતી કોઈપણ કાર્યવાહીને સમર્થન આપશે નહીં. રશિયા લાંબા સમયથી માદુરો શાસનનો મુખ્ય વૈશ્વિક ટેકેદાર રહ્યો છે અને તેણે વેનેઝુએલાને આર્થિક અને લશ્કરી સહાય પણ પૂરી પાડી છે.
ટ્રમ્પના કેમ્પમાં ખળભળાટ અને રાજદ્વારી મૂંઝવણ
પુતિનના આ ખુલ્લેઆમ સમર્થનથી ટ્રમ્પના વહીવટીતંત્રમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. અમેરિકા વેનેઝુએલામાં લોકશાહી પુનઃસ્થાપિત કરવા અને માદુરોને સત્તા પરથી હટાવવા માટે આર્થિક દબાણ અને રાજદ્વારી પગલાં લઈ રહ્યું છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે વિપક્ષના નેતા જુઆન ગુઆઈડોને વેનેઝુએલાના કાયદેસર પ્રમુખ તરીકે માન્યતા આપી છે, જ્યારે રશિયા માદુરોને ટેકો આપી રહ્યું છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે રશિયાની એન્ટ્રીથી આ સંકટ હવે માત્ર અમેરિકા-વેનેઝુએલાનો પ્રાદેશિક મુદ્દો નથી રહ્યો, પરંતુ તે એક વૈશ્વિક શક્તિ સંઘર્ષ બની ગયો છે, જેમાં મોસ્કો લેટિન અમેરિકામાં અમેરિકાના પ્રભાવને પડકારી રહ્યું છે.
યુએસ વિદેશ વિભાગના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ નામ ન આપવાની શરતે જણાવ્યું હતું કે, “રશિયા માદુરોની ગેરકાયદેસર અને ભ્રષ્ટ શાસન વ્યવસ્થાને લંબાવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે. અમેરિકા આ પ્રદેશની સ્થિરતા અને લોકશાહીના સિદ્ધાંતોનું રક્ષણ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.”
આ ઘટનાક્રમ દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક રાજનીતિમાં તણાવ સતત વધી રહ્યો છે અને રશિયા અમેરિકાના પડોશમાં પોતાના પગ જમાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, જેનાથી ભવિષ્યમાં મોટી રાજદ્વારી અને સંભવિત લશ્કરી અથડામણની શક્યતાઓ પણ ઊભી થઈ શકે છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર હવે આ નવા પડકારનો સામનો કરવા માટે કઈ વ્યૂહરચના અપનાવે છે, તેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર ટકેલી છે.
