બાંગ્લાદેશ ચૂંટણી 2026: ભારત અને BNP વચ્ચે ‘નવા યુગ’ના એંધાણ, શેખ હસીનાની રાજકારણમાંથી વિદાયના સંકેત
બાંગ્લાદેશમાં 12 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ યોજાનારી આગામી સામાન્ય ચૂંટણીઓ પહેલા દક્ષિણ એશિયાઈ મુત્સદ્દીગીરીમાં એક મોટો ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. દાયકાઓ સુધી ચાલેલા તણાવ પછી, ભારત અને બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી (BNP) પોતાના ઐતિહાસિક મતભેદોને ભૂલીને એક નવી શરૂઆત તરફ ડગ માંડી રહ્યા છે.
જયશંકરની ઢાકા મુલાકાત અને મોદીનો સંદેશ
ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે તાજેતરમાં ઢાકાની મુલાકાત લીધી હતી, જ્યાં તેમણે BNPના કાર્યકારી અધ્યક્ષ તારિક રહેમાન સાથે મુલાકાત કરી હતી. તારિક રહેમાનના માતા અને પૂર્વ વડાપ્રધાન ખાલિદા ઝિયાના નિધન પર શોક વ્યક્ત કરવા પહોંચેલા જયશંકરે તેમને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો એક પત્ર પણ સોંપ્યો હતો. જયશંકરે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે બેગમ ખાલિદા ઝિયાની “દ્રષ્ટિ અને મૂલ્યો” બંને દેશોની ભાગીદારીના વિકાસમાં માર્ગદર્શન આપશે. વિશ્લેષકોના મતે, આ બેઠક ભારતની એ વ્યૂહરચનામાં મોટો બદલાવ છે જ્યાં ભારત અગાઉ માત્ર શેખ હસીનાની અવામી લીગને જ પોતાનું સ્વાભાવિક ભાગીદાર માનતું હતું.
શેખ હસીનાના યુગનો અંત
ભારતમાં નિર્વાસિત જીવન વિતાવી રહેલા શેખ હસીનાના પુત્ર સજીબ વાજેદ જોયે સંકેત આપ્યો છે કે તેમના માતા હવે સક્રિય રાજકારણમાંથી નિવૃત્તિ લઈ રહ્યા છે. જોયના જણાવ્યા અનુસાર, હસીનાએ વધતી ઉંમર અને તાજેતરના વિદ્રોહને કારણે આ નિર્ણય લીધો છે. નોંધનીય છે કે અવામી લીગ પર હાલમાં ચૂંટણી લડવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે અને બાંગ્લાદેશની એક અદાલતે (ટ્રિબ્યુનલ) હસીનાને માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓ માટે મૃત્યુદંડની સજા સંભળાવી છે.
બદલાતા રાજકીય સમીકરણો અને પડકારો
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, BNP આગામી ચૂંટણીમાં સૌથી આગળ હોવાનું મનાય છે. તારિક રહેમાને દેશનિકાલમાંથી પરત ફર્યા બાદ તેમના સમર્થકોને એક સમાવેશી બાંગ્લાદેશ બનાવવાનું વચન આપ્યું છે જ્યાં લઘુમતીઓ સુરક્ષિત રહે. જોકે, ભારત માટે કેટલીક ચિંતાઓ હજુ પણ યથાવત છે:
- વેપાર અને આર્થિક મુદ્દા: અદાણી પાવર ડીલની સમીક્ષા અને વેપાર પ્રતિબંધો (જેમ કે યાર્ન અને શણ) ને કારણે બંને દેશો વચ્ચે આર્થિક તણાવ ચાલુ છે.
- સીમા વિવાદ: સરહદ પર થતા મૃત્યુ અને વાડ લગાવવાના કામને લઈને બંને દેશોના સુરક્ષા દળો વચ્ચે ગતિરોધના અહેવાલો આવતા રહ્યા છે.
- ચીન અને પાકિસ્તાનનો પ્રભાવ: વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ભારત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે BNPનો ઝુકાવ ચીન તરફ વધુ હોઈ શકે છે.
ભવિષ્યની રાહ
ભારતના પૂર્વ વિદેશ સચિવ હર્ષવર્ધન શ્રુંગલાના જણાવ્યા અનુસાર, તારિક રહેમાને નિર્વાસન દરમિયાન પરિપક્વતા દાખવી છે અને તેઓ સમજી ગયા છે કે એક સફળ વડાપ્રધાન બનવા માટે તેમને ભારતના સમર્થન અથવા ઓછામાં ઓછી તેની તટસ્થતાની જરૂર પડશે. નિષ્ણાતો માને છે કે અવામી લીગની ગેરહાજરીમાં ભારત માટે BNP જ સૌથી “સુરક્ષિત દાવ” છે, જો તારિક રહેમાન તેમના નિવેદનો પર અમલ કરે તો.
ચૂંટણી પહેલાનો આ સમય માત્ર બાંગ્લાદેશના ભવિષ્ય માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દક્ષિણ એશિયાની સ્થિરતા અને સુરક્ષા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
