હવે નહીં ચાલે ‘સર્જ પ્રાઇસિંગ’ની રમત! Ola-Uber ને ટક્કર આપવા આવી રહી છે સરકારી ‘Bharat Taxi’ એપ
રોજબરોજ ઓફિસ કે અન્ય કામે જવા માટે ઓનલાઇન ટેક્સી બુક કરાવતા સામાન્ય માણસો માટે એક મોટા અને રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. Ola અને Uber જેવી ખાનગી ટેક્સી કંપનીઓ દ્વારા વસૂલવામાં આવતા ‘સર્જ પ્રાઇસિંગ’ (વધારે ભાડું) માંથી મુક્તિ અપાવવા માટે હવે સરકાર મેદાનમાં આવી છે. ટૂંક સમયમાં જ ‘Bharat Taxi’ નામની નવી એપ લોન્ચ થવા જઈ રહી છે, જે સરકારી અને સહકારી મોડલ પર આધારિત હશે.
શું છે આ ‘સર્જ પ્રાઇસિંગ’ ની સમસ્યા?
સામાન્ય રીતે જ્યારે વરસાદ હોય, ઓફિસનો સમય હોય કે ટેક્સીની માંગ વધારે હોય, ત્યારે Ola અને Uber જેવી એપ્સ ભાડામાં બેથી ત્રણ ગણો વધારો કરી દે છે. આને ટેકનિકલ ભાષામાં ‘સર્જ પ્રાઇસિંગ’ કહેવામાં આવે છે. ગ્રાહકો લાંબા સમયથી આ લૂંટ સામે અવાજ ઉઠાવી રહ્યા હતા. ‘ભારત ટેક્સી’ એપ આ સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ લાવવા માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે.
‘ભારત ટેક્સી’ એપ કેવી રીતે કામ કરશે?
ભારત ટેક્સી એપ એક સરકારી-સહકારી (Co-operative) મોડલ પર આધારિત હશે. આ એપના સંચાલનમાં સરકારની દેખરેખ રહેશે, જે સુનિશ્ચિત કરશે કે ગ્રાહકો અને ડ્રાઈવરો બંનેનું શોષણ ન થાય.
- ઝીરો સર્જ પ્રાઇસિંગ: આ એપની સૌથી મોટી વિશેષતા એ હશે કે તેમાં માંગ વધવા છતાં ભાડામાં અચાનક વધારો કરવામાં આવશે નહીં. ભાડું સરકાર દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલ કિલોમીટર દીઠ દર મુજબ જ રહેશે.
- ડ્રાઈવરોને વધુ ફાયદો: ખાનગી એપ્સ ડ્રાઈવરો પાસેથી ૨૫ થી ૩૦ ટકા જેટલું મોટું કમિશન લે છે. ભારત ટેક્સી એપમાં કમિશન ખૂબ જ ઓછું રાખવામાં આવશે, જેથી ડ્રાઈવરોની કમાણીમાં વધારો થશે અને તેઓ ગ્રાહકોની રાઈડ કેન્સલ કરવાનું ટાળશે.
- સુરક્ષા પર ભાર: આ એપ સરકારી ધોરણો મુજબ હોવાથી તેમાં સુરક્ષાના તમામ ફીચર્સ જેમ કે SOS બટન, લાઈવ લોકેશન શેરિંગ અને પોલીસ સાથે સીધું જોડાણ હશે.
શા માટે આ એપ Ola-Uber માટે પડકાર બનશે?
હાલમાં ટેક્સી માર્કેટ પર ખાનગી કંપનીઓનો એકાધિકાર (Monopoly) છે. ગ્રાહકો પાસે કોઈ વિકલ્પ ન હોવાથી તેમણે મજબૂરીમાં ઊંચું ભાડું ચૂકવવું પડે છે. ભારત ટેક્સી એપ દ્વારા સરકાર એક વિશ્વસનીય વિકલ્પ પૂરો પાડવા માંગે છે. જો ગ્રાહકોને વ્યાજબી ભાવે અને ડ્રાઈવરોને સારી આવક સાથે સર્વિસ મળશે, તો ચોક્કસપણે Ola અને Uber એ તેમની પોલિસીમાં ફેરફાર કરવો પડશે અથવા બજાર ગુમાવવું પડશે.
બુકિંગ ક્યારથી શરૂ થશે?
મળતી માહિતી મુજબ, ભારત ટેક્સી એપનું પરીક્ષણ (Testing) હાલમાં અંતિમ તબક્કામાં છે. સરકાર સૌ પ્રથમ આ એપને દિલ્હી, મુંબઈ અને બેંગલુરુ જેવા મેટ્રો શહેરોમાં પાયલોટ પ્રોજેક્ટ તરીકે લોન્ચ કરશે. ત્યારબાદ આગામી વર્ષના મધ્ય સુધીમાં તેને દેશના અન્ય મોટા શહેરોમાં વિસ્તારવામાં આવશે. સત્તાવાર સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી થોડા મહિનાઓમાં જ ગ્રાહકો આ એપ દ્વારા ટેક્સી બુક કરાવી શકશે.
ગ્રાહકોને શું ફાયદો થશે?
૧. સ્થિર ભાડું: દિવસ હોય કે રાત, ભાડામાં કોઈ અણધાર્યો ફેરફાર નહીં થાય.
૨. રાઈડ કેન્સલેશનમાં ઘટાડો: ડ્રાઈવરોને સારું વળતર મળતું હોવાથી તેઓ રાઈડ સ્વીકારવામાં આનાકાની નહીં કરે.
૩. પારદર્શિતા: એપમાં ભાડાની ગણતરી કેવી રીતે કરવામાં આવી છે તેની સંપૂર્ણ પારદર્શિતા રહેશે.
ભારત ટેક્સી એપનું આગમન ડિજિટલ ઇન્ડિયાના ક્ષેત્રમાં એક ક્રાંતિકારી પગલું સાબિત થઈ શકે છે. જો આ મોડલ સફળ રહેશે, તો સામાન્ય જનતાના ખિસ્સા પરનો બોજ ઘટશે અને ટેક્સી ડ્રાઈવરોનું જીવનધોરણ પણ સુધરશે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ખાનગી કંપનીઓ આ સરકારી પડકારનો સામનો કેવી રીતે કરે છે.
