લિવર આપી શકે છે ખતરાના સંકેત: આ લક્ષણો દેખાય તો દારૂથી અંતર બનાવી લો
દારૂનું વધુ પડતું સેવન સ્વાસ્થ્ય માટે કેટલું જોખમી હોઈ શકે છે, તે વાત લોકો અવારનવાર ત્યારે સમજે છે જ્યારે નુકસાન ઘણું વધી ગયું હોય છે. ખાસ કરીને લિવર પર દારૂની સીધી અને ઊંડી અસર પડે છે. આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે, કેટલાક શરૂઆતી સંકેતો એવા હોય છે જેને અવગણવા લિવર ફેલિયર જેવી ગંભીર સ્થિતિને આમંત્રણ આપી શકે છે.
ડોક્ટરોનું કહેવું છે કે લિવર શરીરનું સૌથી મહત્વનું ડિટોક્સિફાઇંગ (ઝેરી તત્વો દૂર કરતું) અંગ છે અને દારૂ તેની કામગીરીને ધીમે-ધીમે નબળી પાડી દે છે. જો સમયસર ચેતવણીના સંકેતો ઓળખી લેવામાં આવે, તો મોટી મુશ્કેલીથી બચી શકાય છે.
લિવર બગડતા પહેલા શરીર આપે છે આ સંકેત
1. સવારે ઉઠતાની સાથે જ થાક અને ભારેપણું
જો રાત્રે મર્યાદિત માત્રામાં દારૂ પીધા પછી પણ સવારે ઉઠતાની સાથે જ માથું ભારે લાગે, શરીર સુસ્ત રહે, ઉર્જાનો અભાવ અનુભવાય અથવા ઉબકા જેવી તકલીફ થાય, તો તે લિવર પર વધતા દબાણનો સંકેત હોઈ શકે છે. સતત નબળાઈ અને શરીરમાં દુખાવો પણ એ તરફ ઈશારો કરે છે કે લિવર યોગ્ય રીતે કામ કરી શકતું નથી.
2. પેટને લગતી સમસ્યાઓમાં વધારો
દારૂની અસર માત્ર લિવર પૂરતી મર્યાદિત નથી રહેતી, પરંતુ તે પાચનતંત્રને પણ નુકસાન પહોંચાડે છે. વારંવાર પેટમાં દુખાવો, ગેસ, ઉલટી, જીવ મિચલાવવો, પેટ ભારે રહેવું અથવા જરૂર કરતા વધારે ઓડકાર આવવા એ વાતનો સંકેત હોઈ શકે છે કે દારૂ આંતરડા અને લિવર બંનેને પ્રભાવિત કરી રહ્યો છે.
3. ઊંઘમાં ખલેલ અને વધતી નિર્ભરતા
જો રાત્રે વારંવાર ઊંઘ ઉડી જતી હોય, ગાઢ ઊંઘ ન આવતી હોય, દરેક સમયે થાક લાગેલો રહેતો હોય અથવા દારૂ વગર ઊંઘ આવવી મુશ્કેલ થઈ ગઈ હોય, તો તે આલ્કોહોલ પર વધતી નિર્ભરતાનો સંકેત છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ સ્થિતિ આગળ જતાં માનસિક અને શારીરિક બંને સમસ્યાઓ વધારી શકે છે.
સમયસર નિર્ણય લેવો કેમ જરૂરી છે?
આરોગ્ય નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, લિવર સંબંધિત બીમારીઓ અવારનવાર શરૂઆતના તબક્કામાં દુખાવા વગર વધે છે. આવી સ્થિતિમાં જ્યારે લક્ષણો સ્પષ્ટ દેખાવા લાગે છે, ત્યાં સુધીમાં નુકસાન નોંધપાત્ર રીતે થઈ ચૂક્યું હોય છે. દારૂ છોડવો અથવા તેનું સેવન સંપૂર્ણપણે બંધ કરવું લિવરને પોતાની જાતે ‘રિપેર’ થવાની તક આપે છે.
શું કરવું?
જો આ લક્ષણો સતત અનુભવાતા હોય, તો દારૂથી દૂરી બનાવવી અને ડોક્ટરની સલાહ લેવી અત્યંત જરૂરી છે. સમયસર લેવાયેલું પગલું લિવર સિરોસિસ અને લિવર ફેલિયર જેવી જીવલેણ સ્થિતિઓથી બચાવી શકે છે.
