હિમોગ્લોબિન વધારવા માટે આ સુપરફૂડ્સ આજે જ ડાયટમાં સામેલ કરો

શરીરમાં હિમોગ્લોબિન ઓછું છે? થાક અને ચક્કરને અવગણશો નહીં; આયર્ન વધારવા માટે અપનાવો આ ‘પાવરફુલ’ ડાયટ પ્લાન

ભારતમાં એનિમિયા એટલે કે લોહીની ઉણપ એક ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા બની રહી છે. તાજેતરના રાષ્ટ્રીય પરિવાર આરોગ્ય સર્વે (NFHS-5) ના આંકડા મુજબ, પ્રજનન વયની ૫૦% થી વધુ મહિલાઓ અને બાળકો એનિમિયાથી પીડાય છે. હિમોગ્લોબિન એ આપણા લાલ રક્તકણોમાં રહેલું એક પ્રોટીન છે, જે ફેફસાંમાંથી શરીરના તમામ અંગો સુધી ઓક્સિજન પહોંચાડવાનું કામ કરે છે. જ્યારે આયર્નની ઉણપને કારણે હિમોગ્લોબિન ઘટે છે, ત્યારે શરીરના કોષોને પૂરતો ઓક્સિજન મળતો નથી, જેના પરિણામે અનેક શારીરિક મુશ્કેલીઓ ઊભી થાય છે.

લક્ષણોને ઓળખો: શું તમારું શરીર આ સંકેતો આપે છે?

ઘણીવાર આપણે સામાન્ય નબળાઈ માનીને લક્ષણોને અવગણીએ છીએ, પરંતુ નીચેના ચિહ્નો લોહીની ઉણપ સૂચવી શકે છે:

• સતત થાક અને નબળાઈ લાગવી.

• થોડું ચાલતા કે દાદર ચઢતા શ્વાસ ફૂલવા.

• ચહેરો, નખ અને આંખોનું નિસ્તેજ (પીળાશ પડતું) દેખાવું.

• વારંવાર માથાનો દુખાવો કે ચક્કર આવવા.

• ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી અને હાથ-પગ ઠંડા પડવા.

આયર્ન વધારવા માટેના શ્રેષ્ઠ ‘સુપરફૂડ્સ’

ડાયેટિશિયન વીણા વી ના જણાવ્યા અનુસાર, જો આયર્નની ઉણપ પ્રારંભિક તબક્કે હોય, તો માત્ર આહારમાં ફેરફાર કરીને તેને કુદરતી રીતે સુધારી શકાય છે.

કેન્સર સામે વૈજ્ઞાનિકો જંગ જીત્યા: નવી દવા સ્વાદુપિંડના દર્દીઓનું આયુષ્ય બમણું કરશે

એસીમાં સૂતી વખતે સાંધા જકડાઈ જાય છે? જાણો ડોક્ટર પાસેથી તેનું અસલી કારણ!

૧. લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજી (પાલક અને આમળા): પાલક આયર્ન અને ફોલેટનો શ્રેષ્ઠ સ્ત્રોત છે. તેની સાથે આમળા કે લીંબુનો ઉપયોગ કરવાથી આયર્નનું શોષણ બમણું થઈ જાય છે. ૨. દાળ અને કઠોળ: મસૂરની દાળ અને ચણા પ્રોટીન સાથે આયર્ન પણ પૂરો પાડે છે. ચણા પર લીંબુ નીચોવીને ખાવાથી તે વધુ અસરકારક બને છે. ૩. ગોળ અને ખજૂર: ખાંડને બદલે ગોળનો ઉપયોગ કરો. રોજ સવારે પલાળેલી ૨-૩ ખજૂર ખાવાથી હિમોગ્લોબિન ઝડપથી વધે છે. (ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ ડોક્ટરની સલાહ લેવી). ૪. બીજ અને આખા અનાજ: કોળાના બીજ (Pumpkin seeds) અને બાજરી આયર્નથી ભરપૂર હોય છે. બાજરીનો રોટલો કે ખીચડી લોહી વધારવામાં મદદરૂપ છે.

આયર્નનું સેવન નહીં, તેનું ‘શોષણ’ મહત્વનું છે!

તમે ગમે તેટલું આયર્નયુક્ત ભોજન લો, જો શરીર તેને શોષી ન શકે તો તેનો કોઈ અર્થ નથી. અહીં કેટલીક બાબતો ખાસ ધ્યાનમાં રાખવા જેવી છે:

• વિટામિન સી: આયર્નવાળા ખોરાક સાથે હંમેશા વિટામિન સી (લીંબુ, સંતરા, જામફળ, ટામેટાં) લો. તે શરીરમાં આયર્નને ઓગાળવામાં અને લોહીમાં ભળવામાં મદદ કરે છે.

• ચા અને કોફીથી દૂરી: ભોજન કર્યા પછી તરત ચા કે કોફી પીવાની આદત ટાળો. ચામાં રહેલું ટેનિન આયર્નના શોષણને અવરોધે છે. જમ્યાના એક કલાક પહેલા કે પછી જ પીણાં લેવા જોઈએ.

• લોખંડની કઢાઈ: આયુર્વેદિક દ્રષ્ટિએ લોખંડની કઢાઈમાં રાંધેલું ભોજન કુદરતી રીતે આયર્નનું પ્રમાણ વધારે છે.

હિમોગ્લોબિનની ઉણપ એ માત્ર નબળાઈ નથી, પરંતુ ભવિષ્યની ગંભીર બીમારીઓનો સંકેત છે. યોગ્ય પોષણ, તાજા ફળો અને લીલા શાકભાજીને તમારા રોજના ભોજનનો હિસ્સો બનાવીને તમે એનિમિયા મુક્ત રહી શકો છો. જો લક્ષણો વધુ જણાય, તો ડોક્ટરની સલાહ લઈ લોહીની તપાસ (CBC) કરાવી લેવી હિતાવહ છે.