ગાઝામાં શાંતિ માટે ટ્રમ્પનો ‘માસ્ટરસ્ટ્રોક’: ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’નું ગઠન, પીએમ મોદીને પણ મળ્યું આમંત્રણ
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ગાઝા પટ્ટીમાં સ્થિરતા લાવવા અને યુદ્ધ પછીના પુનઃનિર્માણની દેખરેખ રાખવા માટે એક નવા આંતર-સરકારી સંગઠન ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’ (Board of Peace) ના ગઠનની જાહેરાત કરી છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા દ્વારા આ બોર્ડની સ્થાપનાની જાણકારી આપતા તેને “અત્યાર સુધીનું સૌથી પ્રતિષ્ઠિત બોર્ડ” ગણાવ્યું છે. આ મહત્વપૂર્ણ પહેલમાં સામેલ થવા માટે ભારતીય વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને પણ ઔપચારિક આમંત્રણ મોકલવામાં આવ્યું છે.
શું છે ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’?
આ સંગઠનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સંઘર્ષ પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં કાયદાનું શાસન પુનઃસ્થાપિત કરવાનો અને કાયમી શાંતિ સુરક્ષિત કરવાનો છે. ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’નું ગઠન સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના ઠરાવ ૨૮૦૩ હેઠળ કરવામાં આવ્યું છે, જે ગાઝાના પુનઃનિર્માણ અને આર્થિક સુધારણામાં મદદ કરશે. આ બોર્ડના અધ્યક્ષ પોતે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ રહેશે અને તેમાં લગભગ ૬૦ દેશોને સામેલ થવા માટે આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા છે.
ભારતની ભૂમિકા અને આંતરરાષ્ટ્રીય આમંત્રણ
વડાપ્રધાન મોદી ઉપરાંત પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શહબાઝ શરીફ, રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન અને તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તૈયપ એર્દોગન જેવા વિશ્વના અનેક મોટા નેતાઓને સંસ્થાપક સભ્ય તરીકે સામેલ થવા માટે આમંત્રણ અપાયું છે. કેનેડા, આર્જેન્ટિના, અલ્બેનિયા અને વિયેતનામ જેવા દેશોએ પહેલેથી જ આ આમંત્રણનો સ્વીકાર કરી લીધો છે.
$૧ બિલિયનની ફી અને સભ્યપદની શરતો
આ બોર્ડના સભ્યપદની શરતો હાલમાં ભારે ચર્ચામાં છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, જે દેશો આ બોર્ડમાં કાયમી સભ્યપદ ઈચ્છે છે, તેમણે ટ્રમ્પના સીધા નિયંત્રણ હેઠળના ફંડમાં ૧ બિલિયન અમેરિકી ડોલરનું યોગદાન આપવું પડશે. જે દેશો આ રકમ નહીં આપે, તેઓ માત્ર ૩ વર્ષના કાર્યકાળ માટે બોર્ડમાં સામેલ થઈ શકશે.
એક્ઝિક્યુટિવ બોર્ડમાં મુખ્ય નામો
બોર્ડની પ્રવૃત્તિઓ ચલાવવા માટે એક ‘એક્ઝિક્યુટિવ બોર્ડ’ બનાવવામાં આવ્યું છે, જેમાં અનેક હાઈ-પ્રોફાઈલ નામો સામેલ છે:
- નિકોલે મ્લાદેનોવ: ગાઝા માટે ઉચ્ચ પ્રતિનિધિ.
- જારેડ કુશનર: ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના જમાઈ.
- ટોની બ્લેયર: બ્રિટનના પૂર્વ વડાપ્રધાન.
- અજય બંગા: વિશ્વ બેંકના અધ્યક્ષ.
- માર્કો રુબિયો: અમેરિકી વિદેશ મંત્રી.
ઈઝરાયેલની નારાજગી અને વિવાદ
આ બોર્ડના ગઠન સાથે જ વિવાદો પણ શરૂ થઈ ગયા છે. ઈઝરાયેલે ખાસ કરીને એક્ઝિક્યુટિવ બોર્ડમાં તુર્કી અને કતારના સમાવેશ સામે સખત વિરોધ નોંધાવ્યો છે. ઈઝરાયેલનો આરોપ છે કે તુર્કીના હમાસ સાથે વૈચારિક સંબંધો છે, તેથી તે નિષ્પક્ષ રહી શકે નહીં. ઈઝરાયેલી કેબિનેટ મંત્રીઓએ આ માટે જારેડ કુશનરના અંગત સંબંધોને જવાબદાર ઠેરવ્યા છે.
શું આ સંયુક્ત રાષ્ટ્રનો અંત છે?
વિદેશી બાબતોના નિષ્ણાતો માને છે કે જો ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’ સફળ થશે તો તે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) માટે મોટું જોખમ બની શકે છે. નિષ્ણાતોના મતે, જો આ બોર્ડ તેના ઉદ્દેશ્યો પૂરા કરવામાં સફળ રહેશે, તો તે સંયુક્ત રાષ્ટ્રની પ્રાસંગિકતા ખતમ કરી દેશે કારણ કે આ સંસ્થા એ જ કામ માટે બનાવવામાં આવી હતી જે હવે ટ્રમ્પનું બોર્ડ કરવા જઈ રહ્યું છે. રાજદ્વારીઓએ તેને “ટ્રમ્પનું પોતાનું સંયુક્ત રાષ્ટ્ર” કહેવાનું શરૂ કરી દીધું છે.
