તેલના ટેન્કરો પર ડ્રોન હુમલાની ચેતવણી, શું હવે આખી દુનિયામાં અંધકાર છવાશે?
મધ્ય પૂર્વ (Middle East) અત્યારે સંપૂર્ણ પ્રાદેશિક યુદ્ધના આરે આવીને ઊભું છે. ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ આજે સવારે જાહેરાત કરી છે કે તેઓએ હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) પર સંપૂર્ણ સૈન્ય નિયંત્રણ મેળવી લીધું છે. એક અત્યંત આક્રમક નિવેદનમાં તેહરાને ચેતવણી આપી છે કે જો કોઈ પણ જહાજ આ ઉર્જા કોરિડોરમાંથી પસાર થવાનો પ્રયાસ કરશે, તો તેના પર મિસાઈલ અથવા “સ્ટ્રે ડ્રોન” દ્વારા હુમલો કરવામાં આવશે. યુદ્ધના પાંચમા દિવસે આ જાહેરાતે સમગ્ર વિશ્વમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે, કારણ કે આ માર્ગ બંધ થવાનો અર્થ છે વૈશ્વિક અર્થતંત્રનો શ્વાસ રૂંધાવો.
ઓપરેશન “ટ્રુ પ્રોમિસ 4”: ઈરાનનો વળતો પ્રહાર
ઈરાને આ સૈન્ય કાર્યવાહીને “ઓપરેશન ટ્રુ પ્રોમિસ 4” નામ આપ્યું છે. આ ઓપરેશનનો મુખ્ય હેતુ પૂર્વ સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લા ખામેનેઈ અને અન્ય ઉચ્ચ સૈન્ય અધિકારીઓના મૃત્યુનો બદલો લેવાનો છે. ઈરાની કમાન્ડરોના મતે, આ માત્ર લશ્કરી કાર્યવાહી નથી પણ અસ્તિત્વની લડાઈ છે.
પાંચમા દિવસની શરૂઆતમાં જ IRGC એ હોર્મુઝની આસપાસના ટાપુઓ પર અત્યંત આધુનિક એન્ટી-શિપ મિસાઈલ સિસ્ટમ્સ ગોઠવી દીધી છે. ડ્રોન અને આત્મઘાતી બોટ્સ (Suicide Boats) નો કાફલો પર્સિયન ગલ્ફમાં પેટ્રોલિંગ કરી રહ્યો છે. ઈરાનનો દાવો છે કે તેઓ પાસે એટલી ક્ષમતા છે કે તેઓ કોઈપણ વિદેશી નૌકાદળને આ વિસ્તારમાં પ્રવેશતા અટકાવી શકે. આ ઓપરેશન અંતર્ગત ઈરાને પડોશી દેશોને પણ ચેતવણી આપી છે કે જો તેમની ધરતીનો ઉપયોગ અમેરિકી હુમલા માટે થશે, તો તેમને પણ ગંભીર પરિણામો ભોગવવા પડશે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ન્યુક્લિયર ખતરો: યુએસની રણનીતિ
બીજી તરફ, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ હુમલાઓને યોગ્ય ઠેરવતા મોટું નિવેદન આપ્યું છે. ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે ઈરાન પર કરવામાં આવેલા સૈન્ય પ્રહારો અનિવાર્ય હતા કારણ કે તેહરાન ખૂબ જ ઝડપથી પરમાણુ શસ્ત્રો (Nuclear Weapons) વિકસાવવાની નજીક પહોંચી ગયું હતું. અમેરિકી ગુપ્તચર એજન્સીઓના મતે, ઈરાને ગુપ્ત ભૂગર્ભ મથકોમાં યુરેનિયમ સંવર્ધનની પ્રક્રિયા તેજ કરી દીધી હતી.
ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમેરિકા તેના સાથી દેશો અને પોતાની ઉર્જા સુરક્ષા માટે કોઈપણ હદ સુધી જશે. જો હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને બ્લોક કરવામાં આવશે, તો અમેરિકા તેના ‘ફ્રીડમ ઓફ નેવિગેશન’ ઓપરેશન હેઠળ ઈરાની મથકો પર વધુ ભયાનક બોમ્બમારો કરી શકે છે. વ્હાઇટ હાઉસના આ કડક વલણને કારણે પર્સિયન ગલ્ફમાં પરમાણુ યુદ્ધનો ખતરો પણ તોળાઈ રહ્યો છે, જે માનવતા માટે અત્યંત ચિંતાનો વિષય છે.
પ્રાદેશિક પતન અને દૂતાવાસો પર સંકટ
આ યુદ્ધની અસર માત્ર રણમેદાન સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં રાજદ્વારી અસ્થિરતા ફેલાઈ ગઈ છે. ઈરાક, સીરિયા, લેબનોન અને યમન જેવા દેશોમાં સ્થિત ઈરાન સમર્થિત જૂથોએ સક્રિય થઈને પશ્ચિમી દેશોના દૂતાવાસો (Embassies) ને નિશાન બનાવવાનું શરૂ કર્યું છે.
અનેક દેશોએ તેહરાન અને પડોશી રાજધાનીઓમાંથી તેમના રાજદ્વારીઓને પાછા બોલાવી લીધા છે. બગદાદમાં અમેરિકી દૂતાવાસ પર રોકેટ હુમલાના અહેવાલો છે, જ્યારે લેબનોનમાં હીઝબુલ્લાહે ઈઝરાયેલની સરહદ પર મોટું સૈન્ય જમાવડું કર્યું છે. આ પરિસ્થિતિ એવી છે કે જો કોઈ એક પણ ભૂલભરેલું પગલું લેવાય, તો સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ અને જોર્ડન જેવા શાંત દેશો પણ આ યુદ્ધની લપેટમાં આવી શકે છે.
ભારત માટે ચેતવણીની ઘંટડી: ઉર્જા અને નાગરિકોની સુરક્ષા
ભારત માટે આ સ્થિતિ બેવડા સંકટ સમાન છે. પ્રથમ, ભારતનું 60 ટકાથી વધુ ક્રૂડ ઓઈલ આ જ વિસ્તારમાંથી આવે છે. જો હોર્મુઝની સામુદ્રધુની લાંબો સમય બંધ રહેશે, તો ભારતમાં તેલના ભાવ આસમાને પહોંચશે અને મોંઘવારી બેકાબૂ બની શકે છે.
બીજું, ખાડી દેશોમાં લાખો ભારતીય નાગરિકો વસે છે અને કામ કરે છે. જો યુદ્ધ આખા પ્રદેશમાં ફેલાય, તો આ નાગરિકોને સુરક્ષિત રીતે પાછા લાવવા (Evacuation) એ ભારત સરકાર માટે અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું ઓપરેશન બની શકે છે. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે પહેલેથી જ એડવાઈઝરી જાહેર કરી દીધી છે અને નૌકાદળના જહાજોને સ્ટેન્ડબાય પર રાખવામાં આવ્યા છે.
શું તમને લાગે છે કે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) આ યુદ્ધને અટકાવી શકશે?”
