ટ્રમ્પ ફરી ભારત પર ટેરિફ ઝીંકશે? અમેરિકી સાંસદના દાવાથી ખળભળાટ: રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવું ભારતને ભારે પડશે?
શું અમેરિકા ફરી એકવાર ભારત પર ટેરિફ (આયાત શુલ્ક) લગાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે? અમેરિકાના ડેમોક્રેટિક પાર્ટીના સાંસદ બ્રાડ શેરમેનનો તાજેતરનો દાવો તો આ તરફ જ ઈશારો કરી રહ્યો છે. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર સનસનાટીભર્યો દાવો કર્યો છે કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ ભારત પર ટેરિફ લાદવા માટેના બહાના શોધી રહ્યા છે. ટ્રમ્પનું તર્ક છે કે ભારત રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદે છે, તેથી તેની પર ટેરિફ લગાવવો જોઈએ.
ભેદભાવપૂર્ણ નીતિ પર સવાલો
બ્રાડ શેરમેને આ નીતિ સામે સવાલો ઉઠાવતા કહ્યું કે, હંગેરી પોતાની જરૂરિયાતનું 90% કાચું તેલ રશિયાથી મંગાવે છે, તેમ છતાં તેની પર કોઈ ટેરિફ નથી. ચીન રશિયાના તેલનું સૌથી મોટું ખરીદદાર છે, છતાં તેની સામેના પ્રતિબંધોના કારણો અલગ છે. ભારત તો માત્ર તેની જરૂરિયાતનું 21% તેલ જ રશિયા પાસેથી લે છે, છતાં આપણા મિત્ર દેશ ભારતને નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. શેરમેને ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ટ્રમ્પે આ નીતિ તરત જ બદલવી જોઈએ.
ચીનનો ફાયદો અને ભારતનું નુકસાન: એક્સપર્ટનું વિશ્લેષણ
ભૂ-રાજકીય નિષ્ણાત બ્રહ્મ ચેલાણીનું માનવું છે કે અમેરિકાના આ દબાણને કારણે અંતે ચીનની જીત થઈ રહી છે. ટ્રમ્પને લાગે છે કે તેઓ દબાણ કરીને પોતાની વાત મનાવી લેશે, કારણ કે તેમના અગાઉના કાર્યકાળમાં પણ તેમણે ભારત પર ઈરાન પાસેથી તેલ ન ખરીદવાનું દબાણ બનાવ્યું હતું. ભારતે ત્યારે તેમની વાત માની લીધી હતી અને ઈરાન પાસેથી સસ્તું તેલ લેવાનું બંધ કરી દીધું હતું. પરિણામે, ઈરાનનું બધું જ સસ્તું તેલ ચીન ખરીદવા લાગ્યું અને ભારતને અમેરિકા પાસેથી મોંઘું તેલ ખરીદવાની ફરજ પડી.
ફરી એ જ ઇતિહાસનું પુનરાવર્તન?
હવે ફરી એ જ કહાની દોહરાવવામાં આવી રહી હોય તેવું લાગે છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ વચ્ચે ભારતને રશિયા પાસેથી સસ્તું તેલ મળી રહ્યું હતું, પરંતુ હવે અમેરિકાના દબાણ હેઠળ ભારત ફરીથી અમેરિકા પાસેથી પેટ્રોલિયમની ખરીદી વધારી રહ્યું છે. ભારતના વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે પણ સ્વીકાર્યું છે કે ભારત હવે અમેરિકા પાસેથી તેલની ખરીદી વધારી રહ્યું છે, જેને ‘ઈમ્પોર્ટ ડાયવર્સિફિકેશન’ (આયાતમાં વિવિધતા) નામ આપવામાં આવ્યું છે.
નિષ્ણાતો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે આનાથી ભારતને આર્થિક નુકસાન થઈ શકે છે, જ્યારે ચીનને ઈરાન અને રશિયા પાસેથી સસ્તા દરે તેલ મળતું રહેશે. શું ભારત આ વખતે ટ્રમ્પના દબાણ સામે ઝૂકશે કે પોતાની સ્વતંત્ર વિદેશ નીતિ પર અડગ રહેશે, તે આવનારો સમય જ બતાવશે.
