અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની અચાનક વ્હાઇટ હાઉસ વાપસી, પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ વચ્ચે હડકંપ

ઈરાનની નવી ધમકી અને સાઉદી અરેબિયા પર મિસાઈલ હુમલા બાદ અમેરિકા હાઇ એલર્ટ પર, વીકેન્ડ રદ કરી પરત ફર્યા ટ્રમ્પ

આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ઘણીવાર એવા અણધાર્યા વળાંકો આવે છે જે વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચે છે. તાજેતરમાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથે સંકળાયેલી આવી જ એક ઘટના સામે આવી છે. પશ્ચિમ એશિયા (મધ્ય પૂર્વ)માં અચાનક વધતા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને સુરક્ષા સંકટ વચ્ચે, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે તેમની નિર્ધારિત સપ્તાહના અંતની (વીકેન્ડ) યાત્રા અધવચ્ચે જ રદ કરી દીધી હતી. તેઓ શનિવારે સાંજે ઉતાવળમાં વોશિંગ્ટન ડી.સી. પરત ફર્યા, જેનાથી અમેરિકા અને મધ્ય પૂર્વમાં સર્જાયેલી પરિસ્થિતિ તરફ વિશ્વનું ધ્યાન દોરાયું. ચાલો ઘટનાક્રમને વિગતવાર સમજીએ કે કઈ બાબતે આ અચાનક લેવાયેલા પગલાને પ્રેરીત કર્યું અને વ્હાઇટ હાઉસને ‘હાઈ એલર્ટ’ પર મૂક્યું.

કેમ્પ ડેવિડનો કાર્યક્રમ છોડીને અચાનક પરત ફર્યા ટ્રમ્પ

રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે મેરીલેન્ડમાં આવેલા રાષ્ટ્રપતિઓના સત્તાવાર આરામસ્થળ ‘કેમ્પ ડેવિડ’ ખાતે સમગ્ર સપ્તાહના અંતની રજા વિતાવવાનું આયોજન કર્યું હતું. જોકે તેઓ ત્યાં રવિવાર સુધી રોકાવાના હતા, પરંતુ પશ્ચિમ એશિયામાંથી મળેલા સંવેદનશીલ ગુપ્તચર અહેવાલો અને સુરક્ષાની સ્થિતિને કારણે તેમણે આ મુલાકાત ટૂંકાવી દીધી હતી.

વાઇટ હાઉસ દ્વારા જારી કરાયેલ એક વીડિયો ફૂટેજમાં રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ મરીન વન (Marine One) હેલિકોપ્ટરથી ઉતરતા અને સીધા પોતાની ઓફિસ તરફ જતા નજરે પડ્યા. જો કે, વાઇટ હાઉસના પ્રારંભિક નિવેદનોમાં તેમના આ અચાનક પરત ફરવાનું કોઈ સત્તાવાર અને ઠોસ કારણ જણાવાયું ન હતું, પરંતુ રાજકીય ગલિયારાઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયામાં આ ચર્ચા જોરશોરથી ચાલી રહી છે કે આ વાપસી કોઈ સામાન્ય કારણસર નહીં, પરંતુ એક મોટા સુરક્ષા જોખમને કારણે થઈ છે.

સાઉદી અરેબિયા પર મિસાઈલ હુમલો અને હૂતી વિદ્રોહીઓની ધમકી

ટ્રમ્પની આ કટોકટીભરી વાપસીની પાછળ પશ્ચિમ એશિયામાં ભડકેલી નવી હિંસાનો મોટો હાથ હોવાનું માનવામાં આવે છે. શનિવારે જ સાઉદી અરેબિયાના સત્તાવાર સૂત્રોએ આ વાતની પુષ્ટિ કરી કે યેમેનના ઈરાન સમર્થિત હૂતી (Houthi) વિદ્રોહી જૂથે ફરી એકવાર તેની રાજધાની રિયાધને નિશાન બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. હૂતી વિદ્રોહીઓએ રિયાધ પર એક બેલેસ્ટિક મિસાઈલ છોડવાની દુઃસાહસ કર્યો.

યેમેનના હૂતી લશ્કરી પ્રવક્તા બ્રિગેડિયર જનરલ યહ્યા સારીએ મીડિયાની સામે ખુલ્લેઆમ દાવો કર્યો કે તેમના લડાકુઓએ સાઉદી રાજધાની રિયાધની સાથેસાથ યાનબુ શહેરમાં સ્થિત દુનિયાની સૌથી મોટી તેલ કંપનીઓમાંની એક ‘અરામકો’ (Aramco) ની મહત્ત્વપૂર્ણ સુવિધાઓને નિશાન બનાવી છે. આ હુમલા માટે અનેક ખતરનાક મિસાઇલો અને આત્મઘાતી ડ્રોન્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. ઈરાન સમર્થિત આ વિદ્રોહીઓ દ્વારા સાઉદી અરેબિયાની ધરતી પર આ પ્રકારના હુમલાએ ફરી એકવાર ક્ષેત્રીય શાંતિને જોખમમાં મૂકી દીધી છે અને ખાડી દેશોમાં તણાવ પોતાની ચરમસીમા પર પહોંચી ગયો છે.

અમેરિકી વિદેશ વિભાગની ચેતવણી અને નાગરિકો માટે એડવાઈઝરી

આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ વચ્ચે, અમેરિકી વિદેશ વિભાગ (US State Department) એ પણ શનિવારે પશ્ચિમ એશિયાના દેશોને લઈને એક અત્યંત સખત અને નવો સુરક્ષા એલર્ટ જારી કરી દીધો છે. વિભાગે ત્યાં હાજર તમામ અમેરિકી નાગરિકોને અત્યંત સાવચેતી રાખવા અને સંભવિત મુસાફરીની અડચણો અથવા ફ્લાઇટ્સ રદ થવા જેવી પરિસ્થિતિઓ માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર રહેવાની ચેતવણી આપી છે.

વિદેશ વિભાગની આ સત્તાવાર ચેતવણીમાં સ્પષ્ટપણે કહેવામાં આવ્યું છે કે વર્તમાન લશ્કરી સંઘર્ષ ખૂબ જ ઝડપથી વધી શકે છે અને તેના પરિણામો દૂરગામી હોઈ શકે છે. તેને ધ્યાનમાં રાખીને અમેરિકી નાગરિકોને સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ હાલ પશ્ચિમ એશિયાની મુસાફરી કરવાનું સંપૂર્ણપણે ટાળે. આ ઉપરાંત, જે નાગરિકો પહેલેથી જ ત્યાં હાજર છે, તેમને સ્થાનિક ફ્લાઇટ્સ, એરપોર્ટની સ્થિતિ અને સુરક્ષા એજન્સીઓની માર્ગદર્શિકાઓ પર સતત નજર રાખવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે.

વૈશ્વિક કૂટનીતિ પર અસર અને આગળની સ્થિતિ

વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે પશ્ચિમ એશિયામાં સળગી રહેલી આ આગની અસર માત્ર ક્ષેત્રીય દેશો સુધી મર્યાદિત રહેશે નહીં, પરંતુ તેની સીધી અસર વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા, કાચા તેલ (Crude Oil) ના ભાવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પર પડશે. સાઉદી અરેબિયાની તેલ સુવિધાઓ પર તોળાતું જોખમ આખી દુનિયાના ઊર્જા પુરવઠાને પ્રભાવિત કરી શકે છે. આ જ કારણ છે કે અમેરિકા જેવી મહાસત્તા આ મામલા પર અત્યંત ઝીણવટભરી નજર રાખી રહી છે અને રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની આ અચાનક વાપસી આ વાતનો સંકેત છે કે આગામી દિવસોમાં અમેરિકા તરફથી કોઈ મોટું કૂટનીતિક કે લશ્કરી પગલું લેવામાં આવી શકે છે. હાલમાં, આખી દુનિયાની નજર એ વાત પર ટકેલી છે કે વાઇટ હાઉસ આ વધતા તણાવને પહોંચી વળવા માટે કઈ નવી રણનીતિ અપનાવે છે.