ટ્રમ્પનો ‘ટેરિફ ગેમ’ હજુ બાકી છે! યુએસ કોર્ટના ચુકાદા પછી હવે શું છે નવો પ્લાન?
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તેમની ટેરિફ નીતિઓએ ફરી એકવાર વૈશ્વિક બજારમાં હલચલ મચાવી દીધી છે. તાજેતરમાં યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા ટ્રમ્પના અગાઉના ટેરિફ પર રોક લગાવવામાં આવી હતી, જેનાથી વેપારીઓને થોડી રાહત મળી હતી. પરંતુ આ રાહત લાંબો સમય ટકી શકી નહીં. ટ્રમ્પે તુરંત જ 10 ટકા અને ત્યારબાદ તેને વધારીને 15 ટકા ‘ગ્લોબલ ટેરિફ’ લાદવાની જાહેરાત કરી દીધી છે. નિષ્ણાતો માને છે કે ટેરિફનો આ ખેલ અહીં પૂરો નથી થયો, પરંતુ આ તો માત્ર શરૂઆત છે.
રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના નામે નવી તપાસની તૈયારી
રિપોર્ટ અનુસાર, ટ્રમ્પ પ્રશાસન હવે એક નવી અને મજબૂત કાયદાકીય વ્યૂહરચના પર કામ કરી રહ્યું છે. પ્રશાસન અત્યારે બેટરી, ઇલેક્ટ્રિક ગ્રીડ ઉપકરણો, ટેલિકોમ ઇક્વિપમેન્ટ, ઇન્ડસ્ટ્રિયલ કેમિકલ્સ, પ્લાસ્ટિક અને કાસ્ટ આયર્ન જેવા મહત્વના સેક્ટર્સ પર આયાતની શું અસર થાય છે તેની તપાસ કરી રહ્યું છે. આ તપાસ ‘ટ્રેડ એક્સપાન્શન એક્ટ ઓફ 1962’ ના સેક્શન 232 હેઠળ કરવામાં આવશે. આ કાયદો રાષ્ટ્રપતિને ‘રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા’ ના આધારે નવા ટેરિફ લાદવાની વિશેષ સત્તા આપે છે, જેને કોર્ટમાં પડકારવી મુશ્કેલ બની શકે છે.
પાંચ મહિનાનો ‘વચગાળાનો’ પ્લાન
નવા જાહેર કરાયેલા ગ્લોબલ ટેરિફ આગામી પાંચ મહિના માટે લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ટ્રમ્પ પ્રશાસન એક વૈકલ્પિક ‘ઇમ્પોર્ટ ટેક્સ’ (આયાત વેરો) પર પણ કામ કરી રહ્યું છે. આ પ્લાનનો મુખ્ય હેતુ કોર્ટ દ્વારા રદ કરવામાં આવેલા ટેરિફની ભરપાઈ કરવાનો છે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે જે દેશો સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાનો ફાયદો ઉઠાવીને અમેરિકામાં સસ્તો માલ ઠાલવવાની કોશિશ કરશે, તેમના પર ભારે દંડ કે વધારાનો ટેરિફ લાદવામાં આવશે.
સુપ્રીમ કોર્ટ વિરુદ્ધ ટ્રમ્પ: સત્તાનો જંગ
યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે રાષ્ટ્રપતિની ઈમરજન્સી સત્તાઓ પર કેટલીક મર્યાદાઓ નક્કી કરી છે. આ ચુકાદા બાદ ટ્રમ્પ પ્રશાસન હવે એવા કાયદાકીય રસ્તાઓ શોધી રહ્યું છે જેનાથી તેમની વ્યાપારિક રણનીતિ પર કોઈ આંચ ન આવે. ટ્રમ્પનું માનવું છે કે અમેરિકાના સ્થાનિક ઉદ્યોગોને બચાવવા માટે આયાતી વસ્તુઓ પર ટેક્સ વધારવો અનિવાર્ય છે. આનાથી અમેરિકામાં મેન્યુફેક્ચરિંગ વધશે અને નોકરીઓનું સર્જન થશે, જોકે તેનાથી મોંઘવારી વધવાનો ભય પણ સેવાઈ રહ્યો છે.
યુરોપિયન યુનિયનની પ્રતિક્રિયા અને વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા
ટ્રમ્પની આ આક્રમક નીતિઓની અસર હવે વૈશ્વિક સ્તરે દેખાઈ રહી છે. યુરોપિયન યુનિયન (EU) એ વોશિંગ્ટન સાથેના સંભવિત વેપાર કરારો હાલ પૂરતા સ્થગિત કરી દીધા છે. યુરોપિયન સાંસદોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી અમેરિકા તેની ટેરિફ નીતિ પર સંપૂર્ણ સ્પષ્ટતા નહીં આપે, ત્યાં સુધી તેઓ કોઈ પણ સમજૂતી પર આગળ વધશે નહીં. આનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આગામી દિવસોમાં અમેરિકા અને તેના મિત્ર દેશો વચ્ચે પણ વ્યાપારિક તણાવ વધી શકે છે.
ભારત પર શું અસર થઈ શકે?
ભારત જેવા દેશો જે અમેરિકામાં મોટા પ્રમાણમાં નિકાસ કરે છે, તેમના માટે આ ચિંતાનો વિષય છે. જો ગ્લોબલ ટેરિફ 15 ટકા સુધી પહોંચે છે, તો ભારતીય આઈટી સેવાઓ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને ટેક્સટાઇલ સેક્ટરને ફટકો પડી શકે છે. જોકે, ટ્રમ્પ સાથેના ભારતના સારા સંબંધો આ મામલે મધ્યસ્થીનો રસ્તો કાઢી શકે છે.
