શાંત નહીં બેસે અમેરિકા: હવે વધુ એક યુદ્ધમાં કૂદવાનો માસ્ટર પ્લાન તૈયાર, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની મંજૂરી મળતાં જ ક્યુબા પર હુમલો!
વૈશ્વિક રાજકારણ અને સૈન્ય ગતિવિધિઓમાં અમેરિકા હંમેશા કેન્દ્ર સ્થાને રહ્યું છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ અને મધ્ય-પૂર્વ (મિડલ ઈસ્ટ) ના સળગતા તણાવ વચ્ચે હવે વધુ એક ચોંકાવનારા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલો અને પ્રતિષ્ઠિત મીડિયા હાઉસ ‘પોલિટિકો’ (Politico) ના અહેવાલ મુજબ, અમેરિકાનું રક્ષણ મંત્રાલય એટલે કે ‘પેન્ટાગન’ (Pentagon) વધુ એક દેશ પર લશ્કરી હુમલો કરવાની આખરી તૈયારીઓ કરી ચૂક્યું છે. આ વખતે અમેરિકાના નિશાના પર બીજો કોઈ દેશ નહીં પરંતુ તેનો કટ્ટર હરીફ અને પાડોશી ટાપુ દેશ ‘ક્યુબા’ (Cuba) છે.
પેન્ટાગને ક્યુબા વિરૂદ્ધ એક મોટા સૈન્ય ઓપરેશનનો આખો રોડમેપ તૈયાર કરી લીધો છે અને આ ફાઇલ આખરી મંજૂરી માટે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પાસે મોકલી દેવામાં આવી છે. જો રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ આ યુદ્ધ પ્લાનને લીલી ઝંડી આપે છે, તો અમેરિકા અને ક્યુબા વચ્ચે ભયાનક જંગ ફાટી નીકળશે. નોંધનીય છે કે આ વર્ષે એટલે કે 2026 માં જ અમેરિકા આ પહેલાં અન્ય બે દેશો પર લશ્કરી કાર્યવાહી કરી ચૂક્યું છે, અને જો ક્યુબા પર હુમલો થશે તો આ વર્ષનો આ ત્રીજો મોટો સૈન્ય સંઘર્ષ હશે.
આર્થિક પ્રતિબંધો નિષ્ફળ જતાં હવે સૈન્ય કાર્યવાહીનો આશરો
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રને અગાઉ એવી આશા હતી કે ક્યુબા પર લાદવામાં આવેલા કડક આર્થિક અને રાજદ્વારી પ્રતિબંધોના કારણે ત્યાં આંતરિક બળવો કે તખ્તાપલટો થઈ જશે. અમેરિકા લાંબા સમયથી ક્યુબાની કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીની સરકારને તોડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું. પરંતુ તમામ પ્રકારના આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ અને આર્થિક નાકેબંધી છતાં ક્યુબાની સામ્યવાદી સરકાર ટસની મસ ન થઈ. ક્યુબા શરણે ન આવતાં હવે અમેરિકા પાસે સૈન્ય તાકાતનો ઉપયોગ કરવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ બચ્યો નથી. આ જ કારણે છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી અમેરિકાએ કેરેબિયન જળક્ષેત્રમાં (Caribbean Sea) પોતાની સેના, યુદ્ધ જહાજો અને ફાઇટર પ્લેન તૈનાત કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે.
કેરેબિયન સમુદ્રમાં USS નિમિત્ઝની એન્ટ્રીથી ખળભળાટ
અમેરિકાના આ યુદ્ધ પ્લાનની પ્રક્રિયાના ભાગરૂપે તાજેતરમાં જ (મે મહિનામાં) અમેરિકાનું અત્યંત શક્તિશાળી યુદ્ધ જહાજ ‘USS નિમિત્ઝ’ (USS Nimitz) એરક્રાફ્ટ કેરિયર સ્ટ્રાઈક ગ્રુપ કેરેબિયન સમુદ્રમાં આવી પહોંચ્યું છે. આ વિશાળ યુદ્ધ જહાજની સાથે ઘણી ગાઇડેડ મિસાઇલ ડિસ્ટ્રોયર અને ક્રૂઝર શિપ્સ પણ તૈનાત કરવામાં આવી છે.
આ તમામ યુદ્ધ જહાજો અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીથી સજ્જ છે અને ક્યુબાની ધરતી પર ગમે ત્યાં સચોટ મિસાઇલ હુમલા કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આ ઉપરાંત, અમેરિકાના ડ્રોન અને જાસૂસી વિમાનો પણ છેલ્લા ઘણા સમયથી ક્યુબાની સરહદો અને તેની લશ્કરી છાવણીઓ પર ચોવીસે કલાક બાજ નજર રાખી રહ્યા છે.
અમેરિકા શા માટે ક્યુબા પર કબજો કરવા માંગે છે?
તાજેતરમાં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તેમની કેબિનેટ વચ્ચે યોજાયેલી એક ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક દરમિયાન અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ ક્યુબાની સ્થિતિ અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. રુબિયોએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે, “અમેરિકાની સરહદની બિલકુલ નજીક આવેલો એક અસ્થિર દેશ આપણી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે બહુ મોટો ખતરો બની શકે છે. ક્યુબામાં હાલમાં ભારે આર્થિક અને રાજકીય કટોકટી ચાલી રહી છે જે અમેરિકા માટે ચિંતાજનક છે.”
બીજું સૌથી મોટું અને વ્યૂહાત્મક કારણ એ છે કે ક્યુબામાં ચીન અને રશિયાની દખલગીરી સતત વધી રહી છે. ચીને તાજેતરમાં જ ક્યુબા સાથે ઘણી મોટી લશ્કરી અને આર્થિક ડીલ કરી છે, જે અમેરિકા પોતાના ઘર આંગણે ક્યારેય સહન કરી શકે નહીં. વેનેઝુએલા પર પોતાનો પ્રભાવ જમાવ્યા બાદ, હવે અમેરિકાની નજર ક્યુબાને પોતાના નિયંત્રણ હેઠળ લાવવાની છે, જેથી આખા કેરેબિયન ક્ષેત્રમાંથી સામ્યવાદ અને ચીની પ્રભાવને હંમેશા માટે ખતમ કરી શકાય.
ક્યુબાની સૈન્ય શક્તિ: “સભ્યોનું યુદ્ધ” પોલિસી
અમેરિકા ભલે વિશ્વની સૌથી મોટી સૈન્ય મહાસત્તા હોય, પરંતુ ક્યુબાને નબળો સમજવાની ભૂલ ભારે પડી શકે છે. ક્યુબાની સૌથી મોટી તાકાત તેની વિશિષ્ટ લશ્કરી નીતિ છે, જેને ‘વોર ઓફ ઓલ ધ પીપલ’ (War of All the People) એટલે કે ‘તમામ જનતાનું યુદ્ધ’ કહેવામાં આવે છે. આ નીતિનો સીધો અર્થ એ છે કે જો કોઈ દેશ ક્યુબા પર હુમલો કરે, તો માત્ર દેશની નિયમિત સેના જ નહીં, પરંતુ દેશનો પ્રત્યેક સામાન્ય નાગરિક, સ્થાનિક મિલિશિયા (સશસ્ત્ર જૂથો) અને પેરામિલીટ્રી ફોર્સ પણ હાથમાં હથિયાર લઈને યુદ્ધના મેદાનમાં ઉતરી જશે.
જો આંકડાની વાત કરીએ તો, ક્યુબા પાસે હાલમાં આશરે 50,000 સક્રિય (Active) સૈનિકો, 39,000 અનામત (Reserve) સૈનિકો અને લગભગ 90,000 પેરામિલીટ્રી સભ્યોનું મોટું નેટવર્ક છે.
ઈરાન જેવી વ્યૂહરચના અને ગુરિલા યુદ્ધમાં માસ્ટરી
ક્યુબાની સરકારે ઈરાનની સૈન્ય પદ્ધતિની જેમ પોતાની આખી સેનાને નાના-નાના સ્વાયત્ત (Autonomous) ખાંચાઓમાં વહેંચી દીધી છે. યુદ્ધની સ્થિતિમાં સેનાની પ્રત્યેક ટુકડીને ઉપરથી આદેશ મેળવવાની જરૂર નથી રહેતી, તેઓ પોતાની રીતે સ્થિતિ સમજીને નિર્ણયો લેવા અને હુમલો કરવા માટે સંપૂર્ણ સ્વતંત્ર છે. આનાથી અમેરિકા માટે ક્યુબાના કમાન્ડ સેન્ટરને નષ્ટ કરીને સેનાને રોકવી અશક્ય બની જશે.
સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે ક્યુબાના સૈનિકો પહાડો અને જંગલોમાં ‘ગુરિલા વોરફેર’ (છૂપો હુમલો કરવાની કળા) માં માસ્ટર ગણાય છે. વર્ષ 1970 ના દાયકાની આસપાસ ક્યુબાએ આ જ ગુરિલા યુદ્ધ પદ્ધતિ અને પોતાની અપ્રતિમ લશ્કરી વ્યુહરચનાના જોરે અમેરિકા જેવા શક્તિશાળી દેશને ઘૂંટણિયે લાવી દીધો હતો. ક્યુબાનો ઇતિહાસ સાક્ષી છે કે ફિડેલ કાસ્ટ્રોના સમયથી જ આ દેશે અમેરિકા સામે ક્યારેય હાર સ્વીકારી નથી.
આ સંભવિત યુદ્ધની વૈશ્વિક અસરો
જો રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ પેન્ટાગનના આ ઓપરેશન પ્લાનને મંજૂરી આપશે, તો વિશ્વમાં વધુ એક ભયાનક યુદ્ધ શરૂ થશે. આનાથી વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ અને શેરબજાર પર માઠી અસર પડશે. આ ઉપરાંત, ચીન અને રશિયા ક્યુબાના સમર્થનમાં ખુલ્લેઆમ મેદાનમાં આવી શકે છે, જે ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધની શરૂઆત તરફ દોરી જઈ શકે છે. હવે આખી દુનિયાની નજર વ્હાઇટ હાઉસ અને રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આગામી નિર્ણય પર ટકેલી છે.
