અમેરિકા ભારત પર કેમ દબાણ બનાવી રહ્યું છે? રશિયન તેલ ખરીદી મુદ્દે ફરી ઉઠી વિવાદની લહેર
અમેરિકા અને ભારત વચ્ચેના સંબંધોમાં એક વિરોધાભાસી સ્થિતિ જોવા મળી રહી છે. એક તરફ, અમેરિકા સંકેત આપી રહ્યું છે કે રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધના સમાધાન બાદ ભારત પર લાદવામાં આવેલા વધારાના ટેરિફ પર પુનર્વિચાર થઈ શકે છે. બીજી તરફ, અમેરિકન અધિકારીઓ સતત ભારત દ્વારા રશિયા પાસેથી સસ્તા ભાવે તેલની આયાત કરવાના મુદ્દાને ઉઠાવી રહ્યા છે. આ પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ કરે છે કે અમેરિકા ભારતને દબાણમાં રાખવા માંગે છે.
રશિયન તેલ આયાત પર અમેરિકાનું નિવેદન
અમેરિકાના નાણા મંત્રી સ્કોટ બેસન્ટે તાજેતરમાં એક મુલાકાતમાં ભારતની આર્થિક નીતિઓ પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. તેમણે દાવો કર્યો છે કે ભારત રશિયા પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં સસ્તું તેલ ખરીદી રહ્યું છે અને તેને ઊંચી કિંમતે વેચીને ભારે નફો કમાઈ રહ્યું છે. બેસન્ટના જણાવ્યા અનુસાર, યુક્રેન યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ ભારતે આ પ્રક્રિયાથી લગભગ $16 બિલિયનનો ફાયદો મેળવ્યો છે.
બેસન્ટે ભારપૂર્વક કહ્યું કે યુદ્ધ પહેલા, ભારતના કુલ તેલ પુરવઠામાં રશિયાનો હિસ્સો 1 ટકા કરતાં પણ ઓછો હતો, જે હવે વધીને 42 ટકા થઈ ગયો છે. તેમણે આને “તકવાદી મધ્યસ્થી” ગણાવી અને કહ્યું કે આવી પ્રવૃત્તિઓ સ્વીકાર્ય નથી. આ નિવેદનો સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે અમેરિકા ભારત પર રશિયા સાથેના આર્થિક સંબંધો ઘટાડવા માટે દબાણ કરી રહ્યું છે.
ટેરિફ અને ભવિષ્યના પડકારો
અમેરિકાએ 7 ઓગસ્ટથી ભારત પર 25 ટકાનો ટેરિફ પહેલેથી જ લાગુ કરી દીધો છે. હવે 27 ઓગસ્ટથી વધારાનો 25 ટકા ટેરિફ લાગુ થવાનો છે, જે ભારતના અર્થતંત્ર માટે એક મોટો પડકાર બની શકે છે. જોકે, એવી અટકળો ચાલી રહી છે કે રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચેની બેઠક સફળ થશે તો આ ટેરિફ પર ફરીથી વિચારણા કરવામાં આવી શકે છે.
નિષ્કર્ષ:
અમેરિકા અને ભારત વચ્ચેનો આ તણાવ લંબાય તેવી શક્યતા છે જો વાટાઘાટો સફળ ન થાય. ભારત માટે પડકાર એ છે કે તે પોતાનું ઉર્જા નિર્ભરતા ધોરણ જાળવી રાખે અને વ્યાપારિક દંડને પણ ટાળે. આગામી દિવસોમાં ભારત અને અમેરિકાની પરસ્પર નીતિ કેટલી લવચીક રહે છે, તે વાત બંને દેશોના સંબંધોને નવી દિશા આપશે.
