અમેરિકી સ્વપ્ન પૂરું? H-1B વિઝા ફીમાં અકલ્પનીય વધારો, ભારતીય વ્યાવસાયિકો પર લટકી દિવાળિયાપણા અને ડિપોર્ટેશનની તલવાર!
અમેરિકામાં રહેતા કે ત્યાં જઈને સ્થાયી થવાનું સપનું જોતા ભારતીય આઈટી વ્યાવસાયિકો અને વિદ્યાર્થીઓ માટે એક ખૂબ જ ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસને એચ-1બી (H-1B) સહિતના હાઈ-સ્કિલ્ડ વિઝાના નિયમોમાં અત્યાર સુધીના સૌથી મોટા અને કડક ફેરફારો કરવાની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવી દીધી છે.
નવા પ્રસ્તાવિત નિયમો હેઠળ, જો કોઈ વિદેશી કર્મચારીની નોકરી છૂટી જાય, તો તેને મળતો 60 દિવસનો ગ્રેસ પીરિયડ નાબૂદ કરવાની યોજના છે. આ ઉપરાંત, નવા H-1B વિઝાની અરજી માટેની ફી વધારીને અકલ્પનીય રીતે 1,03,000 ડોલરથી વધુ (આશરે રૂ. 85 લાખથી વધુ) કરવાની દરખાસ્ત મૂકવામાં આવી છે.
યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યોરિટી (DHS) ના આ પગલાથી લાખો ભારતીયોના ભવિષ્ય પર સીધી અસર પડે તેમ છે. ચાલો આ સમગ્ર મામલાને વિગતવાર સમજીએ.
60 દિવસનો ગ્રેસ પીરિયડ નાબૂદ કરવાનો પ્રસ્તાવ
અત્યાર સુધીના નિયમ મુજબ, જો H-1B, L-1, કે E-3 વિઝા પર કામ કરતા કર્મચારીની નોકરી કોઈ કારણોસર જતી રહેતી (લાય-ઓફ થતું), તો તેને યુએસમાં નવો એમ્પ્લોયર શોધવા, વિઝા કેટેગરી બદલવા અથવા સ્વદેશ પરત ફરવાની તૈયારી કરવા માટે 60 દિવસનો સમય (Grace Period) આપવામાં આવતો હતો. આ નિયમ વિદેશી વ્યાવસાયિકો માટે એક મોટો સુરક્ષા કવચ સમાન હતો.
પરંતુ હવે, ‘ઇલિમિનેટિંગ ધ ડિસ્ક્રિશનરી 60-ડે ગ્રેસ પીરિયડ’ નામના ડ્રાફ્ટ પ્રસ્તાવને વાઈટ હાઉસની ‘ઓફિસ ઓફ ઈન્ફોર્મેશન એન્ડ રેગ્યુલેટરી અફેર્સ’ (OIRA) તરફથી લીલી ઝંડી મળી ગઈ છે.
જો આ નિયમ આખરી રીતે લાગુ થઈ જશે, તો નોકરી ગુમાવતા જ વિદેશી કર્મચારીનું લીગલ સ્ટેટસ તુરંત જ સમાપ્ત થઈ જશે અને તેણે કાયદાકીય મુશ્કેલીઓથી બચવા તુરંત જ અમેરિકા છોડવું પડી શકે છે.
મહત્વની રાહત: આ પ્રસ્તાવ હજુ સુધી સંપૂર્ણ રીતે લાગુ થયો નથી. નિયમ અનુસાર તેને ફિડરલ રજિસ્ટરમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવશે અને જાહેર જનતાના સૂચનો (Public Comments) લેવામાં આવશે. ત્યાં સુધી હાલનો 60 દિવસનો ગ્રેસ પીરિયડ યથાવત અને સક્રિય રહેશે.
H-1B વિઝા અરજી ફીમાં ગંજાવર વધારો: $1,03,265 નો પ્રસ્તાવ
નવા નિયમોમાં બીજો સૌથી મોટો આંચકો નાણાકીય મોરચે આપવામાં આવ્યો છે. ટ્રમ્પ તંત્રે કેપ-સબ્જેક્ટ H-1B વિઝા પેટિશન માટે $1,03,265 (અંદાજે 85 લાખ રૂપિયાથી વધુ) ની ભારે ફી વસૂલવાનો ડ્રાફ્ટ તૈયાર કર્યો છે.
આ ફી માત્ર બહારથી આવતા લોકો માટે જ નહીં, પરંતુ જે આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ (જેમ કે F-1 વિઝા ધરાવતા) અમેરિકાની અંદરથી જ H-1B માં શિફ્ટ થઈ રહ્યા છે, તેમના પર પણ સમાન રીતે લાગુ થશે.
તંત્રનો દાવો: અમેરિકી પ્રશાસનનું અનુમાન છે કે આ ફી વધારાથી દર વર્ષે લગભગ 8.8 બિલિયન ડોલર (આશરે રૂ. 73,000 કરોડ) ની આવક થશે, જેનો ઉપયોગ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા તપાસ અને ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમને મજબૂત કરવા માટે થશે.
કંપનીઓનો વિરોધ: બીજી તરફ, અમેરિકી બિઝનેસ ગૃહો અને ટેક કંપનીઓએ આ પગલાનો ભારે વિરોધ કર્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે આટલી મોટી ફી વસૂલવાથી એમ્પ્લોયર્સ પર અસહ્ય આર્થિક બોજ પડશે અને તેઓ વિદેશી પ્રતિભાઓને હાયર કરવાનું બંધ કરી દેશે.
ભારતીયો પર સૌથી વધુ અને માઠી અસર કેમ પડશે?
આ નીતિગત ફેરફારોની સૌથી મોટી અને સીધી માઠી અસર ભારતીય આઈટી પ્રોફેશનલ્સ અને એન્જિનિયરો પર પડશે. અમેરિકી સરકારના અધિકૃત ઇમિગ્રેશન ડેટા અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2024માં મંજૂર થયેલા કુલ H-1B વિઝામાંથી 71 ટકાથી વધુ વિઝા ભારતીય નાગરિકોને મળ્યા હતા.
ઇમિગ્રેશન નિષ્ણાતોના મતે, જો આ બંને નીતિઓ (ગ્રેસ પીરિયડ રદ કરવો અને $1 લાખથી વધુ ફી) કાયદો બની જશે, તો તેનાથી ડબલ અટેક થશે:
નોકરી જવાનો સતત ડર: લાય-ઓફ થતા જ એક પણ દિવસનો સમય નહીં મળે, જેના કારણે પરિવાર સાથે રહેતા વ્યાવસાયિકો માટે મોટી કટોકટી સર્જાશે.
નવી નોકરી મળવામાં મુશ્કેલી: આટલી ઊંચી ફી હોવાને કારણે નવી કંપનીઓ હાઈ-સ્કિલ્ડ વિદેશી વર્કર્સને સ્પોન્સર કરવામાં અચકાશે.
હાલમાં આ બંને પ્રસ્તાવો ડ્રાફ્ટ સ્ટેજ પર છે અને તેની સામે કાનૂની અને રાજકીય પડકારો ઉભા થવાની પૂરી શક્યતા છે. યુએસની ઘણી આઈટી કંપનીઓ અને બિઝનેસ એસોસિએશન્સ આ કડક નીતિઓ સામે અદાલતના દરવાજા ખટખટાવી શકે છે.
પરંતુ એક વાત સ્પષ્ટ છે કે અમેરિકામાં વર્ક વિઝા પર રહેવું અને ભવિષ્ય બનાવવું હવે પહેલા કરતાં વધુ પડકારજનક અને ખર્ચાળ બનવા જઈ રહ્યું છે.
