‘તેલ જોઈએ તો જાતે હોર્મુઝ છીનવી લો…’, ટ્રમ્પની અન્ય દેશોને બેટૂક ચેતવણી – ‘અમેરિકા હવે બીજાની લડાઈ નહીં લડે’
મધ્ય પૂર્વમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Strait) ને લઈને વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વિશ્વના અન્ય દેશોને સ્પષ્ટ અને કડક સંદેશ આપ્યો છે. ટ્રમ્પે સાફ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે હવે અમેરિકા દરેક દેશની સુરક્ષાનો ઠેકો નહીં લે. સીબીએસ ન્યૂઝને આપેલા ઈન્ટરવ્યુમાં તેમણે કહ્યું કે, જે દેશો હોર્મુઝના રસ્તે થતા તેલના વેપાર પર નિર્ભર છે, હવે સમય આવી ગયો છે કે તેઓ પોતાની જવાબદારી જાતે સંભાળે.
ટ્રમ્પનો આક્રમક અંદાજ: ‘પોતાની હિંમત બતાવો’
ટ્રમ્પે અન્ય દેશો પર કટાક્ષ કરતા કહ્યું, “જો તેમને તેલ જોઈતું હોય, તો આવીને પોતે છીનવી લે. પશ્ચિમ એશિયાના દેશોએ હવે આગળ આવીને પોતાનું કામ જાતે કરવું પડશે.” આ અગાઉ તેમણે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ’ પર લખ્યું હતું કે, જે દેશોને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાને કારણે જેટ ફ્યુઅલ નથી મળી રહ્યું, ખાસ કરીને યુનાઈટેડ કિંગડમ (UK) જેવા દેશો જેમણે ઈરાન સામે ઊભા રહેવાની ના પાડી હતી, તેમને મારી સલાહ છે – કાં તો અમેરિકા પાસેથી તેલ ખરીદો અથવા થોડી હિંમત બતાવીને હોર્મુઝમાં જઈને પોતાનો હક છીનવી લો.
અમેરિકા હવે મદદ નહીં કરે
ટ્રમ્પે વધુમાં ઉમેર્યું કે, “તમારે તમારા માટે લડતા શીખવું પડશે. અમેરિકા હવે તમારી મદદ માટે હાજર નહીં હોય, કારણ કે તમે પણ મુશ્કેલ સમયમાં અમારી સાથે નહોતા. ઈરાન લગભગ ખતમ થઈ ચૂક્યું છે, અસલી કામ પૂરું થઈ ગયું છે. હવે જાઓ અને તમારું તેલ જાતે લઈ આવો.” ટ્રમ્પના આ નિવેદનને સમર્થન આપતા અમેરિકી રક્ષામંત્રી પીટ હેગસેથે પણ કહ્યું કે હોર્મુઝ બંધ રહેવું એ માત્ર અમેરિકાની સમસ્યા નથી. અમે તેને ખોલાવવા માટે અમારી તરફથી પૂરતા પ્રયત્નો કરી લીધા છે.
શા માટે સર્જાઈ છે આ કટોકટી?
નોંધનીય છે કે, 28 ફેબ્રુઆરીએ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના હુમલા બાદ ઈરાને વળતા જવાબમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરી દીધો હતો. આ જળમાર્ગ વૈશ્વિક ક્રૂડ સપ્લાય માટે અત્યંત મહત્વનો છે, કારણ કે દુનિયાના કુલ તેલ વપરાશનો પાંચમો હિસ્સો આ રસ્તેથી પસાર થાય છે. આ રૂટ બંધ થવાને કારણે ભારત સહિત અનેક દેશોમાં ઉર્જા સંકટ (Energy Crisis) ઊભું થયું છે. સેંકડો જહાજો દરિયામાં ફસાયેલા છે. જોકે ઈરાને ભારતના કેટલાક જહાજોને પસાર થવાની મંજૂરી આપી છે, પરંતુ હજુ પણ ઘણી અનિશ્ચિતતા પ્રવર્તી રહી છે.
વૈશ્વિક બજાર પર અસર
ટ્રમ્પની આ ‘અમેરિકા ફર્સ્ટ’ નીતિને કારણે વિશ્વભરના શેરબજાર અને તેલના ભાવમાં મોટી વધઘટ જોવા મળી રહી છે. જો અમેરિકા ખરેખર પીછેહઠ કરશે, તો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સુરક્ષિત રાખવાની જવાબદારી યુરોપિયન અને એશિયન દેશો પર આવી પડશે, જેના માટે કદાચ ઘણા દેશો સૈન્ય રીતે તૈયાર નથી. આ સ્થિતિ વિશ્વ અર્થતંત્ર માટે આવનારા સમયમાં વધુ મુશ્કેલ સાબિત થઈ શકે છે.
