પ્રેમ ચોપરાએ આપી માત! હાર્ટની એ ગંભીર બીમારી, જે ચૂપચાપ લઈ લે છે જીવ! હૃદયના વાલ્વની સમસ્યા પર મોટા ખુલાસા.
બોલિવૂડના દિગ્ગજ અભિનેતા પ્રેમ ચોપરાને છાતીમાં ગંભીર કન્જેશન (ગૂંચવણ)ને કારણે મુંબઈની હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. તેમના સ્વાસ્થ્યને લઈને ચાહકોમાં ચિંતા હતી, પરંતુ હવે તેમના જમાઈ અને અભિનેતા શર્મન જોશીએ એક સકારાત્મક અપડેટ આપ્યું છે. શર્મન જોશીએ જણાવ્યું કે પ્રેમ ચોપરાને ‘સીવિયર ઓર્ટિક સ્ટેનોસિસ’ નામની ગંભીર બીમારીનું નિદાન થયું હતું, પરંતુ સફળ સારવાર બાદ તેઓ સ્વસ્થ થઈને ઘરે પરત ફર્યા છે.
આ સમાચાર બાદ ઘણા લોકોના મનમાં સવાલ થયો હશે કે આ ‘સીવિયર ઓર્ટિક સ્ટેનોસિસ’ શું છે અને તે કેટલી જોખમી છે? આ લેખમાં, આપણે આ ગંભીર હૃદય રોગ વિશે વિગતવાર જાણીશું.
શું છે સીવિયર ઓર્ટિક સ્ટેનોસિસ?
સીવિયર ઓર્ટિક સ્ટેનોસિસ એ એક ગંભીર હૃદયની બીમારી છે, જેમાં હૃદયના મુખ્ય વાલ્વમાંથી એક, ઓર્ટિક વાલ્વ (Aortic Valve) સંકુચિત (સાંકડો) થઈ જાય છે અથવા સખત બની જાય છે.
- ઓર્ટિક વાલ્વનું કાર્ય: ઓર્ટિક વાલ્વ ડાબા વેન્ટ્રિકલ (હૃદયનો મુખ્ય પમ્પિંગ ચેમ્બર) અને મહાધમની (Aorta – મુખ્ય રક્ત વાહિની જે શરીરમાં ઓક્સિજનયુક્ત રક્ત વહન કરે છે) વચ્ચે સ્થિત હોય છે. તેનું મુખ્ય કાર્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનું છે કે હૃદયમાંથી પમ્પ થયેલું લોહી યોગ્ય પ્રવાહ સાથે શરીરના બાકીના ભાગોમાં પહોંચે.
- સ્ટેનોસિસની અસર: જ્યારે આ વાલ્વ સંકુચિત થઈ જાય છે, ત્યારે હૃદયને શરીરના બાકીના ભાગોમાં લોહી પમ્પ કરવા માટે વધારે મહેનત કરવી પડે છે. આનાથી હૃદયના સ્નાયુઓ જાડા થઈ શકે છે અને સમય જતાં હૃદયની કાર્યક્ષમતા ઘટી શકે છે. ‘સીવિયર’ એટલે કે આ સંકોચન ખૂબ જ ગંભીર સ્તર પર પહોંચી ગયું છે.
આ બીમારી કેટલી જોખમી છે?
‘સીવિયર ઓર્ટિક સ્ટેનોસિસ’ને તબીબી રીતે ખૂબ જ ગંભીર સ્થિતિ માનવામાં આવે છે, ખાસ કરીને વરિષ્ઠ નાગરિકોમાં.
- હૃદયની નિષ્ફળતાનું જોખમ: સતત વધુ મહેનત કરવાથી હૃદયના સ્નાયુઓ નબળા પડી જાય છે, જેનાથી હૃદયની નિષ્ફળતા (Heart Failure) થઈ શકે છે, એક એવી સ્થિતિ જેમાં હૃદય શરીરની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે પૂરતું લોહી પમ્પ કરી શકતું નથી.
- લક્ષણોની ગંભીરતા: ગંભીર સ્ટેનોસિસના લક્ષણોમાં સામાન્ય રીતે શ્વાસ લેવામાં તકલીફ (Dyspnea), છાતીમાં દુખાવો (Angina), થાક અને બેહોશ થઈ જવું (Syncope) શામેલ છે. આ લક્ષણો જીવનની ગુણવત્તાને ગંભીરપણે અસર કરે છે.
- સારવાર વિના જોખમ: એકવાર લક્ષણો દેખાય, જો તેની તાત્કાલિક અને અસરકારક સારવાર ન કરવામાં આવે તો, દર્દીનો જીવ જોખમમાં મૂકાય છે. ગંભીર ઓર્ટિક સ્ટેનોસિસ ધરાવતા દર્દીઓનો સારવાર વિનાનો પૂર્વાનુમાન (Prognosis) ઘણો ખરાબ હોય છે.
પ્રેમ ચોપરાની સારવાર: TAVI (ટ્રાન્સકેથેટર ઓર્ટિક વાલ્વ ઇમ્પ્લાન્ટેશન)
શર્મન જોશીએ ખુલાસો કર્યો કે પ્રેમ ચોપરાની સારવાર TAVI (Transcatheter Aortic Valve Implantation) પ્રક્રિયા દ્વારા કરવામાં આવી છે, જે એક મોટી સફળતા છે.
- TAVI શું છે? TAVI એ એક ન્યૂનતમ આક્રમક પ્રક્રિયા છે. આમાં, ઓપન-હાર્ટ સર્જરી કર્યા વિના, કેથેટરની મદદથી સંકુચિત ઓર્ટિક વાલ્વના સ્થાને એક કૃત્રિમ વાલ્વ મૂકવામાં આવે છે.
- વરિષ્ઠો માટે ફાયદા: આ પદ્ધતિ ખાસ કરીને વૃદ્ધ દર્દીઓ અથવા જેઓ ઓપન-હાર્ટ સર્જરી માટે ખૂબ જોખમી હોય તેમના માટે વરદાનરૂપ છે. તે ઝડપી પુનઃપ્રાપ્તિ અને ઓછી ગૂંચવણો સુનિશ્ચિત કરે છે.
શર્મન જોશીએ ડૉક્ટરોની ટીમને હૃદયપૂર્વક આભાર વ્યક્ત કર્યો છે, જેમણે આ જટિલ પ્રક્રિયા સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી. અભિનેતા હવે ઘરે છે અને ધીમે ધીમે સ્વસ્થ થઈ રહ્યા છે.
પ્રેમ ચોપરાએ પોતાના ચાર દાયકાથી વધુના ફિલ્મી કરિયરમાં ‘પ્રેમ નગર’, ‘ઉપકાર’ અને ‘બોબી’ જેવી ક્લાસિક ફિલ્મોમાં વિલનના આઇકોનિક રોલ ભજવીને લાખો ચાહકોના દિલ જીત્યા છે. આ ગંભીર બીમારી સામેની તેમની લડાઈ તેમના ચાહકો માટે રાહત અને પ્રેરણાની વાત છે. તેમનું ઝડપથી સ્વસ્થ થવું એ આધુનિક તબીબી વિજ્ઞાનની પ્રગતિનો પણ પુરાવો છે.
વૃદ્ધાવસ્થામાં હૃદય સંબંધિત સમસ્યાઓ સામાન્ય છે, પરંતુ ઓર્ટિક સ્ટેનોસિસ જેવી ગંભીર સ્થિતિઓ માટે ત્વરિત અને યોગ્ય સારવાર જીવન બચાવવા માટે ચાવીરૂપ છે.
