ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું ‘ગ્રીનલેન્ડ મિશન’: લશ્કરી દળના ઉપયોગની ધમકી અને હાઇબ્રિડ વોરફેરથી ડેનમાર્ક સાથે તણાવ ચરમસીમાએ
રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળ દરમિયાન અમેરિકા અને ડેનમાર્ક વચ્ચે રાજદ્વારી યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું છે. વ્હાઇટ હાઉસે સત્તાવાર રીતે પુષ્ટિ કરી છે કે ગ્રીનલેન્ડનું સંપાદન હવે અમેરિકાની “ટોચની અગ્રતા” છે અને તેને હાંસલ કરવા માટે લશ્કરી કાર્યવાહી પણ એક વિકલ્પ છે. આ જાહેરાત એવા સમયે થઈ છે જ્યારે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે આર્કટિક ક્ષેત્રમાં રશિયા અને ચીનના વધતા પ્રભાવને રોકવા માટે ગ્રીનલેન્ડને વ્યૂહાત્મક રીતે અનિવાર્ય ગણાવ્યું છે.
વ્યૂહાત્મક અને આર્થિક મહત્વ
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ગ્રીનલેન્ડમાં રેર અર્થ મિનરલ્સ (દુર્લભ ખનિજો), તેલ અને ગેસના વિશાળ ભંડાર છે, જેની કિંમત અંદાજે 4.4 ટ્રિલિયન ડોલર આંકવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, પીગળતા બરફને કારણે ખુલી રહેલા નવા દરિયાઈ માર્ગો અને અહીં આવેલું પિટુફિક સ્પેસ બેઝ (Pituffik Space Base) અમેરિકા માટે મિસાઇલ સુરક્ષા અને સંરક્ષણ દેખરેખ હેતુ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. ટ્રમ્પે તેને “મહાન રિયલ એસ્ટેટ સોદો” ગણાવ્યો છે.
હાઇબ્રિડ વોરફેર અને હસ્તક્ષેપના આરોપો
ડેનમાર્કની ગુપ્તચર એજન્સી (PET) એ ચેતવણી આપી છે કે અમેરિકા ગ્રીનલેન્ડમાં “હાઇબ્રિડ વોરફેર” ચલાવી રહ્યું છે. અહેવાલો મુજબ, અમેરિકન પ્રભાવ એજન્ટો અને ઇન્ફ્લુએન્સર્સ નુઉક (Nuuk) ના રસ્તાઓ પર ડોલર વહેંચી રહ્યા છે અને સોશિયલ મીડિયા દ્વારા ગ્રીનલેન્ડના લોકોને ડેનમાર્કથી અલગ થવા માટે ઉશ્કેરી રહ્યા છે. ડેનિશ ગુપ્તચર વિભાગે 2025 માં પ્રથમ વખત અમેરિકાને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે “ખતરા” તરીકે વર્ગીકૃત કર્યું છે.
વૈશ્વિક પ્રતિક્રિયા અને નાટો (NATO) પર સંકટ
ડેનમાર્કના વડાપ્રધાન મેટે ફ્રેડરિક્સને અમેરિકાના દાવાઓને “વાહિયાત” ગણાવતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે “ગ્રીનલેન્ડ વેચાઉ નથી.” તેમણે ચેતવણી આપી છે કે કોઈપણ પ્રકારનું બળજબરીપૂર્વકનું સંપાદન નાટો (NATO) ના સામૂહિક સુરક્ષા ગેરંટી કરારનું ઉલ્લંઘન ગણાશે અને આ ગઠબંધનના અંતની શરૂઆત હોઈ શકે છે. યુરોપિયન યુનિયન, બ્રિટન અને અન્ય નોર્ડિક દેશોએ પણ ડેનમાર્કને ટેકો આપ્યો છે.
ઐતિહાસિક સંદર્ભ અને નવા કાયદા
અમેરિકાની ગ્રીનલેન્ડમાં રુચિ નવી નથી; 1867 અને 1946 (100 મિલિયન ડોલરની ઓફર) માં પણ તેને ખરીદવાના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા હતા. જોકે, આ વખતે મામલો વધુ ગંભીર છે. અમેરિકી પ્રતિનિધિ સભામાં ‘મેક ગ્રીનલેન્ડ ગ્રેટ અગેન એક્ટ’ અને ‘રેડ, વ્હાઇટ એન્ડ બ્લુલેન્ડ એક્ટ’ જેવા વિધેયકો રજૂ કરવામાં આવ્યા છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય આ ટાપુનું નામ બદલીને તેને અમેરિકન ક્ષેત્ર તરીકે એકીકૃત કરવાનો છે.
જનતાનો અભિપ્રાય: એક તાજેતરના સર્વેક્ષણ મુજબ, 85% ગ્રીનલેન્ડના રહેવાસીઓ અમેરિકાનો હિસ્સો બનવાના વિચારને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢે છે. ગ્રીનલેન્ડના વડાપ્રધાન જેન્સ-ફ્રેડરિક નિલ્સને મક્કમતાથી કહ્યું છે કે ટ્રમ્પ ગ્રીનલેન્ડને ક્યારેય “હાંસલ” કરી શકશે નહીં.
