4 કે 8 એન્ટેનાવાળું રાઉટર લગાવવાથી સ્પીડ નથી વધતી! જાણો તેની પાછળનું અસલી કારણ
આજના સમયમાં ઘરમાં વાઇફાઇ હોવું એટલું જ જરૂરી બની ગયું છે જેટલું વીજળી કે પાણી. પરંતુ જ્યારે પણ આપણે બજારમાં કે ઓનલાઇન શોપિંગ સાઇટ્સ પર નવું રાઉટર શોધીએ છીએ, ત્યારે આપણું મગજ એક જ ગણિત લગાવે છે— “જેટલા વધારે એન્ટેના, એટલી વધારે સ્પીડ!”
અવારનવાર આપણે 4, 6 કે 8 એન્ટેનાવાળા કરોળિયા જેવા દેખાતા રાઉટર જોઈને એવું માની લઈએ છીએ કે તેને ઘરમાં લગાવતા જ ઇન્ટરનેટ રોકેટની જેમ ચાલવા લાગશે. પરંતુ શું ખરેખર એન્ટેનાની સંખ્યાનો ઇન્ટરનેટની સ્પીડ સાથે કોઈ સીધો સંબંધ છે? કે પછી આ માત્ર કંપનીઓની માર્કેટિંગ ટ્રીક છે? ચાલો, આજે આ ભ્રમને દૂર કરીએ અને રાઉટરની દુનિયાનું અસલી ગણિત સમજીએ.
એન્ટેના અને સ્પીડ: શું છે અસલી કનેક્શન?
સૌથી પહેલા તો એ વાત ગાંઠે બાંધી લો: વધારે એન્ટેના હોવાનો અર્થ ઝડપી ઇન્ટરનેટ બિલકુલ નથી.
ઇન્ટરનેટની જે સ્પીડ તમને મળે છે, તે સંપૂર્ણપણે તમારા ઇન્ટરનેટ સર્વિસ પ્રોવાઈડર (ISP) અને તમારા દ્વારા લેવામાં આવેલા ડેટા પ્લાન પર આધાર રાખે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમે તમારા બ્રોડબેન્ડ પ્રોવાઈડર પાસેથી 100 Mbps નો પ્લાન લીધો છે, તો તમે ભલે 10 એન્ટેનાવાળું દુનિયાનું સૌથી મોંઘું રાઉટર લગાવો, તમારી સ્પીડ 100 Mbps થી ઉપર ક્યારેય નહીં જાય.
તો પછી આ એન્ટેના કરે છે શું? તેમનું અસલી કામ છે— કવરેજ અને સ્ટેબિલિટી (સ્થિરતા).
એન્ટેનાનો અસલી રોલ: રેન્જ અને ડેડ ઝોનનો ખાતમો
રાઉટરના એન્ટેનાનું મુખ્ય કામ વાઇફાઇ સિગ્નલને ચારેય દિશામાં ફેલાવવાનું અને ડિવાઇસ (જેમ કે ફોન કે લેપટોપ) માંથી આવતા સિગ્નલને રિસીવ કરવાનું છે.
-
વધુ સારું કવરેજ: જો તમારું ઘર મોટું છે અથવા તેમાં ઘણી બધી દીવાલો છે, તો વધારે એન્ટેનાવાળું રાઉટર સિગ્નલને વધુ સારી રીતે દીવાલોની આરપાર પહોંચાડવામાં મદદ કરે છે.
-
ડેડ ઝોનથી છુટકારો: ઘણીવાર ઘરના કોઈ ખૂણામાં સિગ્નલ નથી પહોંચતું, જેને ‘ડેડ ઝોન’ કહેવાય છે. વધારે એન્ટેનાવાળા રાઉટર આ ખૂણાઓ સુધી સિગ્નલ મોકલવાનો પ્રયાસ કરે છે.
-
મજબૂત કનેક્શન: એક જ રૂમમાં બેઠા હોવ ત્યારે 2 એન્ટેના અને 4 એન્ટેનાવાળા રાઉટરની સ્પીડમાં કદાચ કોઈ ફરક ન દેખાય, પરંતુ બીજા રૂમમાં જતી વખતે વધારે એન્ટેનાવાળું રાઉટર તમને વધુ સ્ટેબલ ઇન્ટરનેટ આપી શકે છે.
MIMO ટેકનોલોજી: ભીડમાં પણ ચાલશે ઇન્ટરનેટ
વધારે એન્ટેનાવાળા રાઉટરની અસલી તાકાત એક ટેકનિકમાં છુપાયેલી હોય છે, જેને MIMO (Multiple-Input Multiple-Output) કહેવાય છે.
ધારો કે તમારા ઘરમાં એકસાથે 10 લોકો વાઇફાઇ વાપરી રહ્યા છે. એવામાં એક કે બે એન્ટેનાવાળું રાઉટર ‘ટ્રાફિક જામ’ જેવી સ્થિતિમાં આવી જાય છે. પરંતુ વધારે એન્ટેનાવાળું રાઉટર અલગ-અલગ એન્ટેનાનો ઉપયોગ કરીને ડેટાને એકસાથે અનેક ડિવાઇસ સુધી મોકલી શકે છે. આનાથી ઘણા બધા ડિવાઇસ કનેક્ટેડ હોવા છતાં ઇન્ટરનેટ સ્લો નથી પડતું.
રાઉટર ખરીદતી વખતે કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું?
માત્ર એન્ટેના ગણીને રાઉટર ખરીદવું સમજદારી નથી. તમારે આ ત્રણ બાબતો જોવી જોઈએ:
-
સિંગલ બેન્ડ વિરુદ્ધ ડ્યુઅલ બેન્ડ: હંમેશા Dual-Band (2.4 GHz અને 5 GHz) રાઉટર પસંદ કરો. 5 GHz બેન્ડ પર સ્પીડ ઘણી વધારે મળે છે, ભલે એન્ટેના ઓછા હોય.
-
ઘરનું કદ: જો તમારું ઘર નાનું છે, તો 2-3 એન્ટેનાવાળું રાઉટર પૂરતું છે. જો ઘર મોટું હોય, તો વધારે એન્ટેના અથવા ‘મેશ સિસ્ટમ’ નો વિચાર કરો.
-
વપરાશકર્તાઓની સંખ્યા: જો ઘરમાં 5-6 થી વધુ લોકો એકસાથે ઇન્ટરનેટ વાપરે છે, તો 4 કે તેથી વધુ એન્ટેનાવાળું રાઉટર લેવું હિતાવહ છે.
મેશ રાઉટર (Mesh Router): એન્ટેના વગરનો જાદુ
આજકાલ બજારમાં એવા રાઉટર પણ આવી રહ્યા છે જેમાં બહાર કોઈ એન્ટેના દેખાતા નથી. તેને મેશ રાઉટર કહેવામાં આવે છે. તેની ખાસિયત એ છે કે તે બે-ત્રણ યુનિટના સેટમાં આવે છે. આખા ઘરમાં વાઇફાઇનું એવું જાળ (Mesh) બિછાવી દે છે કે તમે ઘરના કોઈ પણ ખૂણે રહો, તમને ફૂલ સિગ્નલ મળે છે. મોટા ઘર કે બંગલા માટે આ સૌથી બેસ્ટ વિકલ્પ છે.
ઇન્ટરનેટની ધીમી રફ્તારથી પરેશાન થઈને વધારે એન્ટેનાવાળું રાઉટર ખરીદતા પહેલા તમારા ઇન્ટરનેટ પ્રોવાઈડરને ફોન કરીને તમારો પ્લાન ચેક કરો. જો પ્લાન જ સ્લો હશે, તો રાઉટર બદલવાથી કોઈ ફાયદો નહીં થાય.
સીધી વાત એ છે કે એન્ટેનાથી ‘રેન્જ’ વધે છે, ‘રફ્તાર’ નહીં. રફ્તાર માટે સારો પ્લાન લો અને સિગ્નલની મજબૂતી માટે તમારી જરૂરિયાત મુજબ યોગ્ય એન્ટેનાવાળું રાઉટર પસંદ કરો.

રાઉટર ખરીદતી વખતે કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું?