બજેટ 2026-27: ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, યુવાનો અને મેન્યુફેક્ચરિંગ પર ફોકસ, સરકારે ‘વિકસિત ભારત’નું બ્લૂપ્રિન્ટ રજૂ કર્યું
કેન્દ્ર સરકારે નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે એવું બજેટ રજૂ કર્યું છે, જેને આગામી દાયકાની આર્થિક દિશા નક્કી કરનારું માનવામાં આવી રહ્યું છે. 1 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સંસદમાં બજેટ રજૂ કરતા જણાવ્યું હતું કે, આ બજેટ છેલ્લા 12 વર્ષની આર્થિક મજબૂતી અને સુધારાઓની સાતત્યતા પર આધારિત છે. તેમણે તેને ‘કર્તવ્ય ભવન’માં તૈયાર કરવામાં આવેલું પ્રથમ બજેટ ગણાવતા ‘વિકસિત ભારત’ના લક્ષ્યને કેન્દ્રમાં રાખ્યું હતું.
વિકાસની ગતિ અને નાણાકીય શિસ્ત
સરકારનો અંદાજ છે કે ભારતીય અર્થતંત્ર અંદાજે 7 ટકાના મજબૂત વિકાસ દર સાથે આગળ વધી રહ્યું છે. બજેટમાં પાયાની સુવિધાઓને વેગ આપવા માટે જાહેર મૂડી ખર્ચ (Capital Expenditure) વધારીને 12.2 લાખ કરોડ રૂપિયા કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ સાથે જ નાણાકીય સંતુલન જાળવવા માટે રાજકોષીય ખાધ (Fiscal Deficit) ને જીડીપીના 4.3 ટકા સુધી મર્યાદિત રાખવાનું લક્ષ્ય નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ₹10,000 કરોડના ‘બાયોફાર્મા શક્તિ’ મિશન અને ‘ભારતીય સેમિકન્ડક્ટર મિશન 2.0’ ની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
ટેક્સ સુધારા અને સામાન્ય જનતાને રાહત
બજેટમાં કર પ્રણાલીને સરળ બનાવવા માટે મોટું કદમ ઉઠાવવામાં આવ્યું છે:
- નવો ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ, 2025: આ કાયદો 1 એપ્રિલ 2026 થી અમલમાં આવશે, જેનો હેતુ જટિલ નિયમોને સરળ બનાવવાનો છે.
- TCS માં ઘટાડો: મધ્યમ વર્ગને રાહત આપતા શિક્ષણ અને તબીબી હેતુ માટે વિદેશ મોકલવામાં આવતા નાણાં પર TCS નો દર 5 ટકાથી ઘટાડીને 2 ટકા કરવામાં આવ્યો છે.
- આરોગ્ય ક્ષેત્ર: કેન્સરની 17 આવશ્યક દવાઓને કસ્ટમ ડ્યુટીમાંથી સંપૂર્ણ મુક્તિ આપવાનો પ્રસ્તાવ છે.
- શેરબજાર: ફ્યુચર્સ એન્ડ ઓપ્શન્સ (F&O) પર STT માં વધારો કરવામાં આવ્યો છે જેથી અતિશય સટ્ટાબાજીને નિયંત્રિત કરી શકાય.
યુવાનો, શિક્ષણ અને કૌશલ્ય પર ખાસ ભાર
બજેટમાં યુવાનોને રોજગાર સાથે જોડવા માટે ‘એજ્યુકેશન ટુ એમ્પ્લોયમેન્ટ’ મોડલને મજબૂત કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
- આગામી પાંચ વર્ષમાં 1 લાખ હેલ્થ પ્રોફેશનલ્સને તાલીમ આપવામાં આવશે.
- દરેક જિલ્લામાં વિદ્યાર્થિનીઓ માટે એક હોસ્ટેલ બનાવવાનો પ્રસ્તાવ છે.
- કાપડ ઉદ્યોગમાં આધુનિક કૌશલ્ય વિકાસ માટે ‘સમર્થ 2.0’ યોજનાને આગળ વધારવામાં આવી છે.
સંસદમાં બજેટ પર રાજકીય ટકરાવ
બજેટ રજૂ થતાની સાથે જ સંસદમાં સત્તાધારી પક્ષ અને વિપક્ષ વચ્ચે આકરી દલીલો શરૂ થઈ ગઈ હતી. કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ બજેટને બેરોજગારી અને ગ્રામીણ સંકટની ઉપેક્ષા કરનારું ગણાવ્યું હતું. બીજી તરફ, લોકસભામાં પૂર્વ સેના પ્રમુખ જનરલ એમ.એમ. નરવણેના અપ્રકાશિત પુસ્તક અને ભારત-અમેરિકા વેપાર કરારને લઈને ભારે હોબાળો થયો હતો, જેના કારણે કાર્યવાહી વારંવાર સ્થગિત કરવી પડી હતી. અયોગ્ય વર્તનના આરોપમાં 8 વિપક્ષી સાંસદોને સસ્પેન્ડ પણ કરવામાં આવ્યા હતા.
રાજ્યસભામાં વડાપ્રધાનનો જવાબ આજે
તાજા ઘટનાક્રમ મુજબ, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આજે રાજ્યસભામાં રાષ્ટ્રપતિના અભિભાષણ પરના આભાર પ્રસ્તાવનો જવાબ આપી શકે છે. બુધવારે લોકસભામાં હોબાળાને કારણે તેમનું સંબોધન થઈ શક્યું ન હતું.
