ગાઝાના ભવિષ્ય માટે ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’ની રચના: ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ હશે અધ્યક્ષ, 15 સભ્યોની કમિટી સંભાળશે વહીવટ
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ગાઝા પટ્ટીમાં યુદ્ધ પછીના પુનઃનિર્માણ, આર્થિક સુધારણા અને વહીવટી જવાબદારી સંભાળવા માટે એક આંતરરાષ્ટ્રીય સંક્રમણકાલીન સંસ્થા, ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’ (Board of Peace – BoP) ની રચનાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના ઠરાવ 2803 હેઠળ આદેશિત આ બોર્ડ, ગાઝા શાંતિ યોજનાના બીજા તબક્કા (Phase Two) ની શરૂઆતનું પ્રતીક છે.
ટ્રમ્પની અધ્યક્ષતામાં ‘શક્તિશાળી’ બોર્ડ
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ આ બોર્ડના અધ્યક્ષ રહેશે, જેને તેમણે “અત્યાર સુધીનું સૌથી મહાન અને પ્રતિષ્ઠિત બોર્ડ” ગણાવ્યું છે. આ બોર્ડમાં લગભગ 10 અબજોપતિઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય નેતાઓ સામેલ થાય તેવી અપેક્ષા છે. અહેવાલો મુજબ, બ્રિટનના વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મરને પણ તેમાં જોડાવા માટે પ્રસ્તાવ આપવામાં આવ્યો છે. બોર્ડની એક કાર્યકારી સમિતિ પણ હશે જેમાં જેરેડ કુશનર, સ્ટીવ વિટકોફ અને ટોની બ્લેર જેવા અગ્રણી નામો સામેલ છે.
15 સભ્યોની ‘નેશનલ કમિટી’ ચલાવશે વહીવટ
ગાઝાના દૈનિક કામકાજ અને નાગરિક સેવાઓના સંચાલન માટે 15 સભ્યોની ‘નેશનલ કમિટી ફોર ધ એડમિનિસ્ટ્રેશન ઓફ ગાઝા’ ની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. આ નિષ્ણાત (Technocratic) સમિતિની અધ્યક્ષતા અલી શાત (Ali Shaath) કરશે, જેઓ અગાઉ પેલેસ્ટિનિયન ઓથોરિટી (PA) માં વરિષ્ઠ હોદ્દા પર રહી ચૂક્યા છે. સમિતિના અન્ય સભ્યોમાં આરોગ્ય, ન્યાય, નાણાં અને સુરક્ષા ક્ષેત્રના અનુભવી વ્યાવસાયિકોનો સમાવેશ થાય છે. આ સમિતિ સીધી રીતે ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’ની દેખરેખ હેઠળ કામ કરશે.
શાંતિ યોજનાનો બીજો તબક્કો અને સુરક્ષા પડકારો
શાંતિ યોજનાના આ બીજા તબક્કાનો મુખ્ય લક્ષ્ય બિનલશ્કરીકરણ (Demilitarization) અને પુનઃનિર્માણ છે. જે અંતર્ગત:
- એક આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થિરીકરણ દળ (International Stabilization Force – ISF) તૈનાત કરવામાં આવશે જે ગાઝામાં સુરક્ષા પૂરી પાડશે અને સ્થાનિક પોલીસને તાલીમ આપશે.
- ઈઝરાયેલી સેના ધીમે ધીમે ગાઝાના મોટાભાગના વિસ્તારોમાંથી પીછેહઠ કરશે.
- હમાસના નિઃશસ્ત્રીકરણની પ્રક્રિયા પર નજર રાખવામાં આવશે.
વિરોધ અને જટિલતાઓ
જોકે આ યોજનાને અનેક દેશોનું સમર્થન મળ્યું છે, પરંતુ પડકારો યથાવત છે. હમાસે આ આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થાને “વિદેશી સંરક્ષણ” ગણાવીને તેનો વિરોધ કર્યો છે અને માંગ કરી છે કે તેમની જૂની વહીવટી ટીમો જ કામ કરતી રહે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, પાકિસ્તાન જેવા દેશોએ પોતાની સેના મોકલવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી છે, પરંતુ નિયંત્રણ અમેરિકા અથવા ઈઝરાયેલના કમાન્ડરો પાસે રહેવાની શક્યતા છે.
ટીકાકારો અને માનવાધિકાર જૂથોએ આ માળખાને “વસાહતી” ગણાવીને ચેતવણી આપી છે કે સ્પષ્ટ રાજકીય ભવિષ્ય વિના આ વ્યવસ્થા ગાઝાને “માનવીય purgatory” (અનિશ્ચિતતાની સ્થિતિ) માં ફસાવી શકે છે.
પુનઃનિર્માણ માટે ફંડ
ગાઝાના પુનઃનિર્માણ માટેનું ધિરાણ વિશ્વ બેંક (World Bank) દ્વારા સમર્થિત ટ્રસ્ટ ફંડમાંથી આવવાની અપેક્ષા છે. યુરોપિયન યુનિયને પણ ગાઝા પોલીસને તાલીમ આપવા અને બોર્ડમાં ભૂમિકા ભજવવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી છે.
