સાયન્સ છોડીને આર્ટસમાં જવું છે? CUET 2026માં સ્ટ્રીમ બદલવાનો આ રહ્યો સાચો રસ્તો અને નિયમો!

શું સાયન્સના વિદ્યાર્થીઓ પણ બની શકે છે હિસ્ટ્રી કે પોલિટિકલ સાયન્સના એક્સપર્ટ? જાણો કેવી રીતે

નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA)એ શૈક્ષણિક સત્ર 2026-27 માટે સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી એન્ટ્રન્સ ટેસ્ટ (CUET UG) ની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દીધી છે. આ ટેસ્ટ દ્વારા દેશની 48 પ્રતિષ્ઠિત યુનિવર્સિટીઓ, જેમાં દિલ્હી યુનિવર્સિટી (DU), જેએનયુ (JNU) અને બીએચયુ (BHU) નો સમાવેશ થાય છે, તેમાં અંડરગ્રેજ્યુએટ કોર્સમાં પ્રવેશ મળશે. અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ 30 જાન્યુઆરી 2026 નક્કી કરવામાં આવી છે.

CUET ની પરીક્ષામાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એવા વિદ્યાર્થીઓના મનમાં હોય છે જેઓ પોતાની સ્ટ્રીમ (પ્રવાહ) બદલવા માંગે છે. ઘણીવાર વિદ્યાર્થીઓ 12મા સુધી સાયન્સ ભણે છે પરંતુ ગ્રેજ્યુએશનમાં તેમનો રસ ઇતિહાસ, પોલિટિકલ સાયન્સ અથવા અર્થશાસ્ત્ર (BA Honors) જેવા વિષયોમાં હોય છે. શું આ શક્ય છે? અને જો હા, તો તેમણે પ્રવેશ પરીક્ષામાં કયા પેપર આપવાના રહેશે? ચાલો તેને વિગતવાર સમજીએ.

શું 12મા પછી ગ્રેજ્યુએશનમાં સ્ટ્રીમ બદલવી શક્ય છે?

આ મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન પર દિલ્હી યુનિવર્સિટીની પીજી ડીએવી કોલેજના પ્રિન્સિપાલ ડો. આર.કે. ગુપ્તાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 12મા પછી સ્ટ્રીમ બદલવી સંપૂર્ણપણે શક્ય છે.

• સાયન્સ/કોમર્સથી આર્ટસ: જે વિદ્યાર્થીઓએ 12મું સાયન્સ કે કોમર્સ સાથે કર્યું છે, તેઓ BA ઓનર્સના વિવિધ વિષયોમાં પ્રવેશ મેળવી શકે છે.

• આર્ટસથી કોમર્સ: તેવી જ રીતે, આર્ટસના વિદ્યાર્થીઓ બીકોમ (B.Com) જેવા કોમર્સના કોર્સ પસંદ કરી શકે છે.

યુનિવર્સિટીઓ વિદ્યાર્થીઓને ફ્લેક્સિબિલિટી આપે છે, પરંતુ તે માટે સબ્જેક્ટ મેટ્રિક્સ (Subject Matrix) ને સમજવું અનિવાર્ય છે. દરેક યુનિવર્સિટી દર વર્ષે એક યાદી બહાર પાડે છે જેમાં જણાવાય છે કે કયા કોર્સ માટે CUET માં કયા વિષયો પસંદ કરવા પડશે.

ખાન સર વિવાદ: જેડીયુ પ્રવક્તા નીરજ કુમારનો મોટો આરોપ – ‘ગરીબ બાળકોને ઉશ્કેરીને વિરોધમાં મોકલે છે’

‘હું ભાજપનો માણસ છું કે તમિલ?’: અન્નામલાઈએ જણાવી દિલની વાત, નવી પાર્ટીની કરી જાહેરાત

સ્ટ્રીમ બદલવા પર CUET UG માં કયા વિષયો પસંદ કરવા?

CUET લાગુ થયા પછી સ્ટ્રીમ બદલવાની પ્રક્રિયા થોડી ટેકનિકલ બની ગઈ છે. જો તમે સ્ટ્રીમ બદલવા માંગતા હોવ, તો તમારે નીચેના નિયમોનું પાલન કરવું જોઈએ:

1. જનરલ એપ્ટિટ્યુડ ટેસ્ટ (GAT)ની ભૂમિકા

જે વિદ્યાર્થીઓ પોતાની સ્ટ્રીમ બદલે છે (જેમ કે સાયન્સમાંથી આર્ટસમાં જવું), તેમની મેરિટ મુખ્યત્વે જનરલ એપ્ટિટ્યુડ ટેસ્ટ (GAT) ના આધારે બને છે. સ્ટ્રીમ બદલતા વિદ્યાર્થીઓ માટે GAT નું પેપર આપવું ફરજિયાત અને ફાયદાકારક છે. તેમાં રીઝનિંગ, જનરલ નોલેજ અને કરંટ અફેર્સ જેવા પ્રશ્નો પૂછવામાં આવે છે.

2. લેંગ્વેજ ટેસ્ટ (Language Test)

સ્ટ્રીમ બદલતા વિદ્યાર્થીઓએ ઓછામાં ઓછી એક ભાષા (સામાન્ય રીતે અંગ્રેજી કે હિન્દી) પસંદ કરવાની હોય છે. ભાષાના પેપરમાં મેળવેલા ગુણ મેરિટ બનાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

3. ડોમેન સબ્જેક્ટ્સ (Domain Subjects)

અહીં વિદ્યાર્થીઓએ સૌથી વધુ સાવચેતી રાખવી જોઈએ. NTA ના નિયમો મુજબ, વિદ્યાર્થીઓને સામાન્ય રીતે એ જ ડોમેન વિષયો પસંદ કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે જે તેમણે 12મા ધોરણમાં ભણ્યા હોય.

ઉદાહરણ: જો કોઈ સાયન્સનો વિદ્યાર્થી BA હિસ્ટ્રી ઓનર્સ કરવા માંગતો હોય, તો તેણે CUET માં ફિઝિક્સ, કેમિસ્ટ્રી કે મેથ્સ (જે તેના 12માના વિષયો હતા) નું પેપર આપવું પડશે. તે સ્કોરના આધારે તેને હિસ્ટ્રી ઓનર્સમાં પ્રવેશ મળી જશે. વિદ્યાર્થીએ CUET માં હિસ્ટ્રીનું પેપર આપવાની જરૂર નથી જો તેણે 12મામાં તે વિષય ભણ્યો ન હોય.

સબ્જેક્ટ કોમ્બિનેશનની વ્યૂહરચના

CUET UGમાં કુલ 37 વિષયોના વિકલ્પ મળે છે, જેમાંથી વિદ્યાર્થીઓએ મહત્તમ 5 કે 6 વિષયો પસંદ કરવાના હોય છે. સ્ટ્રીમ બદલતા વિદ્યાર્થીઓ માટે આદર્શ કોમ્બિનેશન આ મુજબ હોઈ શકે:

AI અને ડિજિટલ યુગમાં સૌથી વધુ કમાણી કરાવી આપતા 7 સુપર-ડિમાન્ડ MBA ઓપ્શન્સ!

AIના આ યુગમાં કન્ટેન્ટ ક્રિએટર્સ પર તોળાઈ રહ્યું છે જોખમ, માત્ર આ સ્કીલ્સ જ બચાવી શકશે નોકરી!

• 1 લેંગ્વેજ (દા.ત. અંગ્રેજી)

• 2-3 ડોમેન સબ્જેક્ટ (જે 12મામાં ભણ્યા હોય)

• 1 જનરલ ટેસ્ટ (GAT)

આ કોમ્બિનેશન વિદ્યાર્થીને વિવિધ કોર્સ માટે પાત્ર બનાવે છે.

નિષ્કર્ષ

12મું સાયન્સ કે કોમર્સથી કર્યા પછી આર્ટસમાં કરિયર બનાવવું એ એક શ્રેષ્ઠ નિર્ણય હોઈ શકે છે, જો તમે CUET પરીક્ષા માટે સાચી રણનીતિ અપનાવો. જનરલ ટેસ્ટ (GAT) અને લેંગ્વેજ પર પકડ તમને તમારી પસંદગીની યુનિવર્સિટીમાં સીટ અપાવી શકે છે. અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ 30 જાન્યુઆરી છે, તેથી વહેલી તકે તમારું સબ્જેક્ટ લિસ્ટ ફાઇનલ કરી અરજી પૂર્ણ કરો.