પેટ્રોલ અને ડીઝલ સસ્તા થશે! એપ્રિલમાં વેનેઝુએલાથી ૧૨ મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ ભારે ડિસ્કાઉન્ટ પર આવશે
વૈશ્વિક સ્તરે મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે તેલનો પુરવઠો પ્રભાવિત થયો છે, પરંતુ ભારત માટે સારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. એપ્રિલ મહિનામાં ભારત વેનેઝુએલાથી અંદાજે ૧૦ થી ૧૨ મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. કોમોડિટી માર્કેટ એનાલિટિક્સ ફર્મ ‘કેપ્લર’ના ડેટા મુજબ, છેલ્લા છ વર્ષમાં વેનેઝુએલાથી ભારત આવતો આ સૌથી મોટો તેલનો જથ્થો હશે. આ આયાતથી ભારતીય બજારમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ઘટાડો થવાની પ્રબળ શક્યતા છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની કટોકટી અને ભારતનો વિકલ્પ
ભારત તેની જરૂરિયાતનું ૮૮ ટકા તેલ આયાત કરે છે. માર્ચ મહિનાથી મધ્ય પૂર્વમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Strait) દ્વારા થતું શિપિંગ લગભગ બંધ છે, જ્યાંથી ભારતનું ૪૦% તેલ આવે છે. આવી કટોકટીના સમયે ભારતે દક્ષિણ અમેરિકાના વેનેઝુએલા તરફ નજર દોડાવી છે. વેનેઝુએલાનું તેલ ન માત્ર પુરવઠો જાળવી રાખશે, પણ તે ભારે ડિસ્કાઉન્ટ પર ઉપલબ્ધ હોવાથી દેશની તિજોરી પરનો બોજ પણ ઓછો કરશે.
રિફાઇનરીઓ માટે સોનાની લગડી સમાન ‘ભારે ક્રૂડ’
વેનેઝુએલાનું ક્રૂડ ઓઈલ ‘હેવી’ એટલે કે ભારે હોય છે, જે ડીઝલ અને જેટ ઈંધણ (Jet Fuel) બનાવવા માટે ઉત્તમ માનવામાં આવે છે.
-
રિલાયન્સ અને નાયરા: રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (RIL) અને નાયરા એનર્જી જેવી ખાનગી રિફાઇનરીઓ વેનેઝુએલાના તેલની મુખ્ય ખરીદદાર છે.
-
સરકારી કંપનીઓ: ઇન્ડિયન ઓઇલ અને HPCL-મિત્તલ એનર્જી પણ મર્યાદિત માત્રામાં આ તેલનું પ્રોસેસિંગ કરી રહી છે. ૨૦૨૩ માં અમેરિકી પ્રતિબંધો હળવા થયા પછી, ભારતીય કંપનીઓએ ફરીથી વેનેઝુએલા સાથે વ્યાપાર તેજ કર્યો છે, જેનો સીધો લાભ હવે ગ્રાહકોને મળશે.
૪૧ દેશો સાથેની વ્યૂહરચના સફળ રહી
કેપ્લરના એનાલિટિસ્ટ્સના જણાવ્યા મુજબ, ભારત હવે માત્ર પશ્ચિમ એશિયા પર નિર્ભર નથી. ભારત અત્યારે વિશ્વના ૪૧ થી વધુ દેશોમાંથી તેલની આયાત કરી રહ્યું છે. આ વૈવિધ્યીકરણ (Diversification) ને કારણે જ મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધ હોવા છતાં ભારતમાં તેલની અછત સર્જાઈ નથી. એપ્રિલમાં વેનેઝુએલાથી આવનારું તેલ ભારતની લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચનાનો ભાગ છે, જે દેશની ઊર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવે છે.
જો વેનેઝુએલાથી સસ્તા દરે તેલ આવવાનું ચાલુ રહેશે અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ભાવ સ્થિર થશે, તો કેન્દ્ર સરકાર આગામી દિવસોમાં સામાન્ય જનતા માટે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ₹૫ થી ₹૧૦ નો ઘટાડો કરી શકે છે.
