ભારત બનશે વિશ્વનું ત્રીજું સૌથી મોટું ઉડ્ડયન બજાર, ઉડાન ૨.૦ થી રોજગારીની નવી તકો.
કેન્દ્ર સરકારે દેશના પ્રાદેશિક હવાઈ જોડાણ (Regional Connectivity) ને નવા સ્તરે લઈ જવા માટે ‘ઉડાન ૨.૦’ (Ude Desh ka Aam Naagrik) યોજનાને મંજૂરી આપી દીધી છે. માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે કેબિનેટના નિર્ણયોની જાણકારી આપતા જણાવ્યું કે, આગામી ૮ વર્ષમાં દેશના ઉડ્ડયન ક્ષેત્રનો ચહેરો બદલવા માટે ₹૨૮,૮૪૦ કરોડનું બજેટ ફાળવવામાં આવ્યું છે. આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ હવાઈ મુસાફરીને માત્ર અમીરો સુધી મર્યાદિત ન રાખતા, સામાન્ય જનતા માટે પણ સુલભ અને સસ્તી બનાવવાનો છે.
૧૦૦ નવા એરપોર્ટ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો વિકાસ
આ યોજના અંતર્ગત દેશના વિવિધ ભાગોમાં ૧૦૦ નવા એરપોર્ટ વિકસાવવામાં આવશે. આ માટે સરકારે ₹૧૨,૧૫૯ કરોડની ફાળવણી કરી છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ એરપોર્ટ્સ માટે નવી જમીન સંપાદન કરવાને બદલે, હાલમાં દેશમાં ઉપલબ્ધ એવી હવાઈ પટ્ટીઓ (Airstrips) જે બિનઉપયોગી પડી છે, તેનો પુનઃવિકાસ કરવામાં આવશે. દરેક એરપોર્ટ પાછળ આશરે ₹૧૦૦ કરોડનો ખર્ચ કરવામાં આવશે, જેનાથી ટૂંકા ગાળામાં હવાઈ સેવાઓ શરૂ કરી શકાશે.
હેલિપેડ અને પહાડી વિસ્તારોનું કનેક્ટિવિટી
ઉડાન ૨.૦ માં માત્ર એરપોર્ટ જ નહીં, પરંતુ હેલિકોપ્ટર સેવાઓ પર પણ વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે. પહાડી રાજ્યો, ઉત્તર-પૂર્વના વિસ્તારો અને દુર્ગમ ટાપુઓ માટે ૨૦૦ આધુનિક હેલિપેડ વિકસાવવા માટે ₹૩,૬૬૧ કરોડ મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે. આનાથી ઈમરજન્સી મેડિકલ સેવાઓ અને પર્યટનને મોટો વેગ મળશે.
એરલાઈન્સ માટે આર્થિક કવચ: VGF ની જોગવાઈ
નાના શહેરોમાં વિમાન ચલાવવું ઘણીવાર એરલાઈન્સ માટે ખોટનો સોદો સાબિત થાય છે. આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે સરકારે આગામી ૧૦ વર્ષમાં ₹૧૦,૦૪૩ કરોડ ‘વાયબિલિટી ગેપ ફંડિંગ’ (VGF) તરીકે આપવાની જાહેરાત કરી છે. આ સબસિડીને કારણે એરલાઈન્સ કંપનીઓ સસ્તી ટિકિટો આપી શકશે અને સામાન્ય નાગરિકોને હવાઈ મુસાફરી પરવડશે.
૨૦૧૬ થી ૨૦૨૬: એક દાયકાની સફળતા
ઓક્ટોબર ૨૦૧૬ માં જ્યારે ‘ઉડાન’ યોજના શરૂ થઈ હતી, ત્યારે તેનો ઉદ્દેશ્ય “હવાઈ ચપ્પલ પહેરનાર વ્યક્તિ પણ હવાઈ જહાજમાં બેસે” તેવો હતો. છેલ્લા એક દાયકામાં આ યોજનાએ ભારતના ટાયર-૨ અને ટાયર-૩ શહેરોમાં પરિવહનનો નકશો બદલી નાખ્યો છે. હવે ઉડાન ૨.૦ સાથે સરકાર ઈચ્છે છે કે ભારત ૨૦૩૦ સુધીમાં વિશ્વનું સૌથી મોટું અને સૌથી સસ્તું હવાઈ બજાર બને.
મધ્ય પૂર્વના યુદ્ધ અને વધતા તેલના ભાવો વચ્ચે ભારત સરકારનું આ લાંબાગાળાનું આયોજન દેશની આંતરિક ગતિશીલતા અને આર્થિક વિકાસને વેગ આપશે. આવતીકાલે ૨૬ માર્ચે રામ નવમીની રજા છે, પરંતુ આ નિર્ણયની જાહેરાતથી દેશના નાના શહેરોમાં નવી આશાનો સંચાર થયો છે.
