શું તમે પણ જમ્યા પછી ચાલો છો? તો જાણી લો સુગર અને ફેટ બર્નિંગનું આ નવું ગણિત
આજના આધુનિક અને વ્યસ્ત યુગમાં વિજ્ઞાને ભલે પ્રગતિ કરી લીધી હોય, પરંતુ આપણી જીવનશૈલી ક્યાંક ને ક્યાંક સુસ્ત બની ગઈ છે. ઓફિસમાં કલાકો સુધી એક જ જગ્યાએ બેસી રહેવું, લિફ્ટનો સતત ઉપયોગ અને વાહનો પરની નિર્ભરતાને કારણે અનેક નાની-મોટી શારીરિક સમસ્યાઓ આપણને ઘેરી વળે છે. પોતાના શરીરને ફિટ રાખવા માટે ઘણા લોકો મોંઘી જિમની મેમ્બરશિપ લે છે અથવા અઘરા ડાયટ પ્લાન ફોલો કરે છે. પરંતુ સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોના મતે, શરીરને તંદુરસ્ત રાખવાનો સૌથી સસ્તો, સરળ અને કુદરતી ઉપાય છે—વૉકિંગ એટલે કે ચાલવું.
ચાલવા માટે તમારે કોઈ ખાસ સાધનોની જરૂર પડતી નથી કે નથી કોઈ મોટો ખર્ચ કરવો પડતો. તમે ગમે ત્યારે, ગમે ત્યાં—પોતાના ઘરની અગાશીમાં, સોસાયટીના કમ્પાઉન્ડમાં અથવા નજીકના બગીચામાં વૉકિંગ કરી શકો છો. જ્યારે તમે ચાલવાનું શરૂ કરો છો, ત્યારે માત્ર ૧ જ મિનિટની અંદર તમારા શરીરમાં રક્ત પરિભ્રમણ (Blood Flow) વધવા લાગે છે. વૈજ્ઞાનિક સંશોધનો અને ગ્રાફિક્સના ડેટા અનુસાર, સમય જતાં તમારા શરીરમાં અદ્ભુત જૈવિક ફેરફારો થાય છે જે લાંબા ગાળે ગંભીર બીમારીઓથી બચાવે છે. ચાલો જાણીએ વૉકિંગના ૭ એવા જબરદસ્ત ફાયદાઓ, જે તમને રોજેરોજ ચાલવા માટે મજબૂર કરી દેશે.
૧. માનસિક તણાવમાં તાત્કાલિક રાહત (કિડની અને હોર્મોન્સ પર અસર)
આજના સમયમાં તણાવ (Stress) એ એક સામાન્ય સમસ્યા બની ગઈ છે. વૉકિંગ તમારા માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે એન્ટી-ડિપ્રેશન દવાનું કામ કરે છે. વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ દર્શાવે છે કે જ્યારે તમે ચાલવાનું શરૂ કરો છો, ત્યારે માત્ર ૫ મિનિટની અંદર શરીરમાંથી સ્ટ્રેસ હોર્મોન એટલે કે ‘કોર્ટિસોલ’ (Cortisol) નું સ્તર ઘટવા લાગે છે.
જો તમે સતત ૧૦ મિનિટ સુધી વૉકિંગ ચાલુ રાખો છો, તો કોર્ટિસોલનું પ્રમાણ હજુ પણ વધુ ઘટે છે, જેનાથી મગજ એકદમ હળવું અનુભવે છે. ઓફિસના કામ વચ્ચે અથવા કોઈ માનસિક મૂંઝવણના સમયે માત્ર ૧૦ મિનિટનો નાનો વૉક લેવાથી પણ તમે માનસિક રીતે રિફ્રેશ થઈ શકો છો.
૨. મૂડ બૂસ્ટર: મન પ્રફુલ્લિત બને છે
તમે ક્યારેય અનુભવ્યું છે કે જ્યારે તમે ખૂબ જ ગુસ્સામાં કે ઉદાસ હોવ અને થોડીવાર માટે પ્રકૃતિની વચ્ચે ચાલવા જાવ, ત્યારે મન શાંત થઈ જાય છે? ચાલવાનું શરૂ કર્યાની માત્ર ૫ મિનિટની અંદર જ તમારો મૂડ સુધરવા લાગે છે (Mood Improves).
ચાલવાથી શરીરમાં ‘ફીલ ગુડ’ હોર્મોન્સ સક્રિય થાય છે, જે નકારાત્મક વિચારોને દૂર રાખે છે. સવારની તાજી હવામાં ચાલવાથી આખા દિવસ દરમિયાન કામ કરવાની ઉર્જા અને સકારાત્મકતા જળવાઈ રહે છે.
૩. બ્લડ સુગરમાં ઘટાડો: ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે સંજીવની
ભારતમાં ડાયાબિટીસના દર્દીઓની સંખ્યા ઝડપથી વધી રહી છે. વૉકિંગ એ લોહીમાં રહેલી શર્કરાને નિયંત્રિત કરવાનો સૌથી રામબાણ ઈલાજ છે. જ્યારે તમે ૧૫ મિનિટ સુધી સતત ચાલો છો, ત્યારે તમારા શરીરમાં બ્લડ ગ્લુકોઝનું સ્તર ઝડપથી ઘટવા લાગે છે (Blood Glucose Reduces).
ચાલતી વખતે સ્નાયુઓ ઊર્જા માટે લોહીમાં રહેલી શર્કરાનો ઉપયોગ કરે છે, જેના કારણે ઇન્સ્યુલિન સેન્સિટિવિટી પણ સુધરે છે. ખાસ કરીને રાત્રે અથવા બપોરે જમ્યા પછી ૧૫ મિનિટ ચાલવાની આદત રાખવાથી સુગર લેવલમાં અચાનક થતો ઉછાળો અટકાવી શકાય છે.
૪. વેઇટ લોસ અને ફેટ બર્નિંગ (ચરબી ઘટાડવામાં મદદરૂપ)
જે લોકો જીમમાં જઈને કલાકો સુધી ભારે વજન ઉપાડવા નથી માંગતા પરંતુ પોતાનું વજન નિયંત્રિત કરવા ઈચ્છે છે, તેમના માટે વૉકિંગ બેસ્ટ ઓપ્શન છે. જ્યારે તમે નિયમિત ગતિએ ચાલવાનું શરૂ કરો છો, ત્યારે ૩૦ મિનિટ પછી તમારા શરીરમાં વાસ્તવિક ફેટ બર્નિંગ (Fat Burning) એટલે કે વધારાની ચરબી ઓગળવાની પ્રક્રિયા સક્રિય થાય છે.
દરરોજ અડધો કલાક ઝડપથી ચાલવાથી (Brisk Walking) કેલરી બર્ન થાય છે અને પેટ તથા કમરની આસપાસ જમા થયેલી હઠીલી ચરબી ધીમે-ધીમે ઘટવા લાગે છે.
૫. હેપી હોર્મોન્સનો સ્ત્રાવ: લાંબા ગાળાની ખુશી
જો તમે વૉકિંગને તમારી નિયમિત દિનચર્યાનો ભાગ બનાવી લો છો અને રોજ ૧ કલાક (૬૦ મિનિટ) સુધી ચાલવાની આદત કેળવો છો, તો તે તમારા નર્વસ સિસ્ટમ પર જાદુઈ અસર કરે છે. ૬૦ મિનિટ ચાલવાથી મગજમાં મોટા પ્રમાણમાં ‘ડોપામાઈન’ (Dopamine Release) હોર્મોન મુક્ત થાય છે.
ડોપામાઈનને સાયન્સની ભાષામાં ‘રીવોર્ડ હોર્મોન’ અથવા ‘હેપી હોર્મોન’ પણ કહેવામાં આવે છે. આ હોર્મોન રીલીઝ થવાથી તમને સંતોષ, ઉંડી ખુશી અને માનસિક શાંતિનો અહેસાસ થાય છે, જે અનિદ્રા (Insomnia) જેવી સમસ્યાઓને પણ જડમૂળથી નાબૂદ કરે છે.
૬. હૃદયનું સ્વાસ્થ્ય મજબૂત બને છે
ચાલવાની શરૂઆત કરવાની સાથે જ હાર્ટ રેટ સહેજ વધે છે અને આખા શરીરમાં શુદ્ધ ઓક્સિજનયુક્ત લોહીનો પ્રવાહ ઝડપી બને છે. રોજ ચાલવાથી ધમનીઓમાં બ્લોકેજ થવાની શક્યતા ઘટી જાય છે અને હાઈ બ્લડ પ્રેશર (Hypertension) નિયંત્રણમાં રહે છે. મેડિકલ સાયન્સના મતે, જે લોકો રોજ નિયમિત વૉક કરે છે, તેમનામાં હાર્ટ એટેક અને સ્ટ્રોકનું જોખમ સામાન્ય લોકો કરતાં ૩૦ ટકા ઓછું થઈ જાય છે.
૭. રોગપ્રતિકારક શક્તિ (Immunity) અને સાંધા મજબૂત બને છે
રોજ વૉકિંગ કરવાથી શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ મજબૂત બને છે, જેના કારણે ઋતુગત બીમારીઓ જેમ કે શરદી, ઉધરસ અને વાયરલ ઈન્ફેક્શન વારંવાર થતા નથી. આ ઉપરાંત, ચાલવાથી પગના સ્નાયુઓ, ઘૂંટણ અને સાંધા લુબ્રિકેટ થાય છે, જેથી મોટી ઉંમરે થતા આર્થરાઈટિસ (સાંધાનો દુખાવો) કે ગોઠણના દુખાવાની સમસ્યાથી બચી શકાય છે. તે હાડકાની ઘનતા (Bone Density) વધારવામાં પણ મદદ કરે છે.
