ફેન્ટેનાઈલના ‘મોતના વેપાર’ પર ભારત-અમેરિકાનો પ્રહાર: ‘ઓપરેશન મેલ્ટડાઉન’માં 200થી વધુ ગેરકાયદે વેબસાઈટો બંધ
અમેરિકામાં ઘાતક નશીલી દવાઓના સંકટ, ખાસ કરીને ફેન્ટેનાઈલ (Fentanyl) વિરુદ્ધની જંગમાં ભારત અને અમેરિકાએ મળીને મોટી સફળતા હાંસલ કરી છે. અમેરિકન ડ્રગ એન્ફોર્સમેન્ટ એડમિનિસ્ટ્રેશન (DEA) એ ‘ઓપરેશન મેલ્ટડાઉન’ હેઠળ એક મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્કનો પર્દાફાશ કર્યો છે, જે ભારતથી સંચાલિત થઈ રહ્યું હતું.
ઓપરેશન મેલ્ટડાઉન અને ભારત આધારિત નેટવર્ક
4 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ DEA એ જાહેરાત કરી કે તેણે 200 થી વધુ વેબસાઈટ ડોમેન જપ્ત કર્યા છે, જે ભારત સ્થિત એક આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાહિત સંગઠન દ્વારા ચલાવવામાં આવતા હતા. આ ગેરકાયદેસર ઓનલાઈન ફાર્મસીઓ અમેરિકામાં નકલી દવાઓ અને ફેન્ટેનાઈલયુક્ત ગોળીઓ વેચી રહી હતી, જે દેખાવમાં અસલી દર્દશામક દવાઓ જેવી જ લાગતી હતી. તપાસ મુજબ, આ નેટવર્ક અમેરિકામાં ઓછામાં ઓછા 6 મૃત્યુ અને 4 ગંભીર ઓવરડોઝ માટે જવાબદાર છે.
ફેન્ટેનાઈલ: એક જીવલેણ ખતરો
ફેન્ટેનાઈલ એક અત્યંત શક્તિશાળી સિન્થેટિક ઓપિયોઇડ છે, જેની મીઠાના થોડા દાણા જેટલી માત્રા પણ કોઈ માણસનો જીવ લેવા માટે પૂરતી છે. ડ્રગ ડીલરો દ્વારા તેને અવારનવાર હેરોઈન કે કોકેઈન જેવી અન્ય દવાઓમાં ભેળવી દેવામાં આવે છે, જેના કારણે અજાણતા થતા મૃત્યુ સામાન્ય બન્યા છે.
ભારતની NCB ની મોટી કાર્યવાહી
ભારતમાં પણ નાર્કોટિક્સ કંટ્રોલ બ્યુરો (NCB) એ એક મોટા વૈશ્વિક ડ્રગ કાર્ટેલનો પર્દાફાશ કર્યો છે જે ટેલિગ્રામ જેવી એપ્સ, ક્રિપ્ટોકરન્સી અને B2B પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરી રહ્યું હતું. દિલ્હીમાં દરોડા દરમિયાન મોટા પ્રમાણમાં ટ્રામાડોલ (Tramadol) ની ગોળીઓ મળી આવી હતી, જે અમેરિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા અને યુરોપ મોકલવાની હતી. આ નેટવર્કની કડીઓ કર્ણાટકના ઉડુપી માં આવેલા એક કોલ સેન્ટર સાથે જોડાયેલી હતી, જ્યાંથી આંતરરાષ્ટ્રીય ઓર્ડર મેનેજ કરવામાં આવતા હતા.
વ્યૂહાત્મક સહયોગ અને વૈશ્વિક નેતૃત્વ
FBI ના નિર્દેશક કાશ પટેલે તાજેતરમાં ખુલાસો કર્યો હતો કે તેમણે ભારતીય સત્તાધીશો પાસે આ સંકટ રોકવા માટે અંગત રીતે મદદ માંગી છે. તેમણે જણાવ્યું કે મેક્સિકન કાર્ટેલ હવે ફેન્ટેનાઈલને સીધું અમેરિકા મોકલવાને બદલે ભારત જેવા દેશોના રસ્તાઓનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ G20 દેશો વચ્ચે એક નવી નશીલી દવા વિરોધી પહેલનું આહ્વાન કર્યું છે.
સાવચેતી એ જ બચાવ
DEA એ ગ્રાહકોને ચેતવણી આપી છે કે તેઓ માત્ર લાયસન્સ ધરાવતી ફાર્મસીઓ પાસેથી જ દવાઓ ખરીદે. ગેરકાયદે ફાર્મસીઓના કેટલાક મુખ્ય સંકેતો આ મુજબ છે:
- ડોક્ટરના પ્રિસ્ક્રિપ્શન વિના દવા વેચવી.
- બજાર કરતા ઘણી સસ્તી કિંમતો આપવી.
- દવાઓનું પેકિંગ વિદેશી ભાષામાં હોવું અથવા તૂટેલું હોવું.
આ સંયુક્ત અભિયાન એ વાતનું પ્રમાણ છે કે ‘એક ગોળી જીવ લઈ શકે છે’ (One Pill Can Kill) ના જોખમને ખતમ કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ કેટલો અનિવાર્ય છે.
