‘હુમલા વખતે લોહીના તળાવમાં પડ્યો હતો…’ફેડરલ કોર્ટમાં સલમાન રુશ્દીની ભાવુક આપવીતી
2022માં ન્યૂ યોર્ક નજીક એક સાહિત્યિક કાર્યક્રમ દરમિયાન સ્ટેજ પર થયેલા ભયાનક, જીવલેણ હુમલાના ઘા અને યાદો આજે પણ એટલી જ પીડાદાયક છે. તાજેતરમાં, યુએસએના બફેલોમાં ફેડરલ કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન, પ્રખ્યાત ભારતીય મૂળના લેખક સલમાન રશ્દીએ પોતાનો ભયાનક અનુભવ વર્ણવ્યો. તેમણે કોર્ટને જણાવ્યું કે હુમલાખોરના ઝડપી ગોળીબાર પછી, તે સ્ટેજ પર લોહીના ખાબોચિયામાં સૂઈ ગયો હતો, પોતાના જીવન માટે સખત સંઘર્ષ કરી રહ્યો હતો. રશ્દીની જુબાનીએ કોર્ટરૂમમાં હાજર દરેકને હચમચાવી નાખ્યા.
હુમલાનો ભયાનક મંજર: કોર્ટ રૂમમાં રુશ્દીની ઝુબાની
ફેડરલ કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન સલમાન રુશ્દીએ તે ભયાનક દિવસને યાદ કરતા જણાવ્યું કે હુમલો એટલો અચાનક અને તેઝ હતો કે સંભાળવાનો બિલકુલ મોકો મળ્યો નહીં. તે સ્ટેજ પર અચાનક થયેલા હુમલાથી નીચે ફસડાઈ પડ્યા હતા. થોડી જ ક્ષણોમાં તેમને અનુભવ થયો કે તેમની આસપાસ લોહીનું એક તળાવ જેવું બની ગયું છે અને ધીમે-ધીમે તેમની આંખો સામે બધું જ ધૂંધળું થતું ગયું.
આ ક્રૂર હુમલાના કારણે સલમાન રુશ્દીએ પોતાની જમણી આંખ હંમેશા માટે ગુમાવવી પડી. મહિનાઓ સુધી હોસ્પિટલના આઈસીયુ અને પથારી પર જિંદગી અને મોત વચ્ચે ઝઝૂમ્યા બાદ આખરે તેમનો જીવ બચી શક્યો હતો.
શું હતો આખો મામલો અને કોણ છે હુમલાખોર?
આ ચર્ચાસ્પદ મામલો વર્ષ ૨૦૨૨નો છે, જ્યારે ન્યૂયોર્ક નજીક ચૌટાઉક્વા (Chautauqua) માં એક સાહિત્યિક કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં મુખ્ય અતિથિ તરીકે સલમાન રુશ્દીને આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા. જેવું તેઓ સ્ટેજ પર પહોંચ્યા, લેબનાની મૂળના ૨૮ વર્ષીય અમેરિકી નાગરિક હાદી મતારે તક ઝડપીને તેમના પર ધારદાર હથિયારથી તાબડતોબ હુમલા કરી દીધા.
ઘટનાની તરત જ બાદ હુમલાખોર હાદી મતારને સ્થળ પર જ પકડી લેવામાં આવ્યો હતો. આ પહેલા ન્યૂયોર્ક સ્ટેટ કોર્ટ આ હત્યાના પ્રયાસના કેસમાં હાદી મતારને દોષિત કરાર આપી ચૂકી છે અને તેને ૨૫ વર્ષની લાંબી જેલની સજા સંભળાવી ચૂકી છે. જોકે, હવે ફેડરલ કોર્ટમાં તેના પર આતંકવાદ સાથે જોડાયેલા ગંભીર આરોપો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. જો આ ફેડરલ અદાલતોમાં આતંકવાદના આરોપો સંપૂર્ણપણે સાબિત થઈ જાય છે, તો તેની ૨૫ વર્ષની સજા આજીવન કેદમાં પણ બદલાઈ શકે છે.
શા માટે થયો હતો સલમાન રુશ્દી પર હુમલો?
હુમલાખોર હાદી મતાર સાથે થયેલી પૂછપરછ અને તપાસમાં આ વાત સામે આવી હતી કે તેણે આ ભયાનક પગલું સલમાન રુશ્દીના વર્ષ ૧૯८૮માં પ્રકાશિત થયેલા વિવાદિત પુસ્તક ‘ધ સેટેનિક વર્સીસ’ (The Satanic Verses) ના વિરોધમાં ભર્યું હતું. ઈરાનના દિવંગત ધાર્મિક નેતા અયાતુલ્લા ખોમેનીએ વર્ષ ૧૯૮૯માં આ પુસ્તકને લઈને એક ફતવો જારી કર્યો હતો, જેમાં રુશ્દી પર ઈશનિંદા (ધર્મનિંદા) નો આરોપ લગાવતા તેમના માટે મોતનો ફરમાન સંભળાવવામાં આવ્યો હતો.
આ ધાર્મિક ફતવા અને કટ્ટરતાના પ્રભાવમાં આવીને હુમલાખોરે આ કાયરતાપૂર્ણ કૃત્યને અંજામ આપ્યો હતો. આ હુમલા વખતે ૭૯ વર્ષીય બુકર પુરસ્કાર વિજેતા સલમાન રુશ્દી બ્રિટિશ નાગરિક તરીકે અમેરિકામાં રહેતા હતા.
લાંબો અજ્ઞાતવાસ અને સંઘર્ષભર્યું જીવન
અયાતુલ્લા ખોમેની દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા તે ઘાતક ફતવા પછી સલમાન રુશ્દીએ લાંબા સમય સુધી બ્રિટિશ પોલીસની કડક સુરક્ષાના સાથમાં અજ્ઞાતવાસમાં રહેવું પડ્યું હતું. વર્ષો સુધી છુપાઈને જીવન વિતાવ્યા પછી તે આખરે અમેરિકા શિફ્ટ થઈ ગયા હતા અને ત્યાં જ સુરક્ષાના ઘેરામાં પોતાની જિંદગી ગુજારી રહ્યા હતા.
આ જાનલેવા હુમલા પછી જ્યારે સલમાન રુશ્દી સંપૂર્ણપણે સ્વસ્થ થયા, ત્યારે તેમણે પોતાના આ સંઘર્ષ, હોસ્પિટલના દિવસોની પીડા અને હુમલા પછીના પોતાના માનસિક તથા શારીરિક અનુભવોને એક પુસ્તકનું સ્વરૂપ પણ આપ્યું, જેને વાચકો અને સાહિત્યિક જગતમાં ખૂબ જ બિરદાવવામાં આવ્યું. હાલમાં ફેડરલ કોર્ટમાં ચાલી રહેલી આ સુનાવણી ન્યાયની દિશામાં વધુ એક મોટું પગલું છે, અને આખી દુનિયાની નજર આ વાત પર ટકેલી છે કે અદાલત આ આતંકવાદ સાથે જોડાયેલા કેસમાં શું અંતિમ ચુકાદો આપે છે.
