ચોખાની ખીરને બદલે આ વખતે ટ્રાય કરો શક્કરિયાની ખીર, હેલ્ધી પણ અને ટેસ્ટી પણ
હિન્દુ ધર્મમાં મહાશિવરાત્રિના પર્વનું વિશેષ મહત્વ છે. વર્ષ 2026 માં 15 ફેબ્રુઆરી ના રોજ મહાશિવરાત્રિ ઉજવવામાં આવી રહી છે. આ એ પવિત્ર દિવસ છે જ્યારે ભક્તો શિવભક્તિમાં પૂરેપૂરા ડૂબેલા જોવા મળે છે. માન્યતા છે કે આ જ દિવસે ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીના વિવાહ સંપન્ન થયા હતા, તેથી આ દિવસ વૈવાહિક જીવનમાં ખુશીઓ અને યોગ્ય વરની પ્રાપ્તિ માટે પણ અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે.
શિવ પૂજામાં દૂધ અને દૂધમાંથી બનેલી વસ્તુઓનું વિશેષ મહત્વ છે. અવારનવાર લોકો પ્રસાદ માટે બજારની મીઠાઈઓ લેતા હોય છે, પરંતુ ભગવાન તો માત્ર ભક્તના ભાવના ભૂખ્યા હોય છે. એવામાં જો તમે તમારા હાથે ઘરે બનાવેલો શુદ્ધ પ્રસાદ અર્પણ કરો છો, તો તેનો મહિમા જ અલગ છે. આ મહાશિવરાત્રિ પર તમે પરંપરાગત ચોખાની ખીરને બદલે શક્કરિયા (Sweet Potato)ની ખીર ટ્રાય કરી શકો છો. આ માત્ર સ્વાસ્થ્યવર્ધક જ નથી, પણ બનાવવામાં ખૂબ જ સરળ અને ઓછો સમય લેનારી છે.
કેમ ખાસ છે શક્કરિયાની ખીર?
શક્કરિયા શિયાળાનું એક મુખ્ય સીઝનલ ફળ છે. આયુર્વેદ અને પરંપરાઓ મુજબ, પૂજામાં હંમેશા મોસમી ફળો અને શાકભાજીનો ઉપયોગ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવ્યો છે. શક્કરિયાની ખીરની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે ‘ફલાહારી’ હોય છે. એટલે કે જે લોકો મહાશિવરાત્રિનું કઠિન વ્રત રાખે છે, તેઓ પણ તેને કોઈ પણ સંકોચ વગર પ્રસાદ તરીકે ગ્રહણ કરી શકે છે. પ્રખ્યાત શેફ સંજીવ કપૂરની આ રેસીપી એટલી સરળ છે કે જે લોકોએ પહેલા ક્યારેય કુકિંગ નથી કર્યું તેઓ પણ તેને સરળતાથી બનાવી શકે છે.
ખીર બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી (Ingredients)
પરફેક્ટ અને ક્રીમી ખીર બનાવવા માટે નીચે મુજબની સામગ્રી તૈયાર કરી લો:
-
શક્કરિયા: 1 મોટા સાઈઝનું (સારી રીતે ધોયેલું)
-
ફુલ ફેટ દૂધ: 4 કપ (ક્રીમી ટેક્સચર માટે)
-
દેશી ઘી: 2 મોટી ચમચી
-
ખાંડ: ½ કપ (અથવા તમારા સ્વાદ મુજબ)
-
કેસર: એક ચપટી (દૂધમાં પલાળેલું, વૈકલ્પિક)
-
એલચી પાવડર: ½ નાની ચમચી
-
પિસ્તા: 2 મોટી ચમચી (ઝીણા સમારેલા)
-
બદામ: 2 મોટી ચમચી (ઝીણી સમારેલી)
-
કાજુ: 2 મોટી ચમચી (ઝીણા સમારેલા)
શક્કરિયાની ખીર: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રેસીપી
Step 1: શક્કરિયાની તૈયારી
સૌ પ્રથમ શક્કરિયાને પાણીથી સારી રીતે ધોઈ લો જેથી તેની માટી નીકળી જાય. હવે તેને છોલીને છીણી (Grate) લો. ધ્યાન રાખવું કે છીણ્યા પછી તેને વધુ સમય બહાર ન રાખવું, નહિતર તેનો રંગ કાળો પડી શકે છે.
Step 2: ઘીમાં સાંતળવું
એક જાડા તળિયાવાળા પેન કે કઢાઈમાં બે મોટી ચમચી દેશી ઘી ગરમ કરો. જ્યારે ઘી ઓગળી જાય, ત્યારે તેમાં છીણેલું શક્કરિયું નાખો. તેને મધ્યમ આંચ (Medium Flame) પર ઓછામાં ઓછી 5 થી 6 મિનિટ સુધી સતત હલાવતા રહી સાંતળો. સાંતળવાથી શક્કરિયાની કાચી સુગંધ દૂર થાય છે અને ખીરમાં સરસ સ્વાદ આવે છે.
Step 3: દૂધ ઉમેરવું
જ્યારે શક્કરિયું થોડું નરમ થઈ જાય, ત્યારે તેમાં 4 કપ ફુલ ફેટ દૂધ ઉમેરી દો. હવે આંચ થોડી તેજ કરો અને દૂધમાં એક ઉભરો આવવા દો.
Step 4: કેસર અને ધીમી આંચ પર પકવવું
દૂધમાં ઉભરો આવ્યા પછી તેમાં કેસરના તાંતણા નાખી દો. કેસર માત્ર ખીરને સુંદર હળવો પીળો રંગ જ નહીં આપે, પણ તેની સુગંધ (Aroma) ને પણ વધારશે. હવે આંચ ધીમી કરી દો અને તેને 10 થી 15 મિનિટ સુધી ચઢવા દો. વચ્ચે-વચ્ચે હલાવતા રહેવું જેથી ખીર તળિયે ચોંટી ન જાય.
Step 5: ખાંડ અને એલચીનો સ્વાદ
જ્યારે દૂધ ઘટ્ટ થવા લાગે અને શક્કરિયું પૂરેપૂરું ગળી જાય, ત્યારે તેમાં ખાંડ અને એલચી પાવડર ઉમેરો. ખાંડ નાખ્યા પછી ખીરને 2-3 મિનિટ વધુ પકવો જેથી ખાંડ સંપૂર્ણપણે ઓગળી જાય.
Step 6: ડ્રાય ફ્રૂટ્સનો તડકો
હવે તેમાં સમારેલા કાજુ, બદામ અને પિસ્તા ઉમેરો. મેવા નાખ્યા પછી એક મિનિટ વધુ પકવો અને પછી ગેસ બંધ કરી દો. તમારી ગરમા-ગરમ, સુગંધિત શક્કરિયાની ખીર તૈયાર છે.
ભોગ ધરવાની રીત અને વ્રતમાં મહત્વ
તૈયાર ખીરને એક સુંદર કાચના કે પિત્તળના બાઉલમાં કાઢો. ઉપરથી બાકી રહેલા ડ્રાય ફ્રૂટ્સ અને કેસરના તાંતણાથી ગાર્નિશ કરો. સૌથી પહેલા ભગવાન શિવને તેનો ભોગ લગાવો અને પછી પરિવારના તમામ સભ્યોને પ્રસાદ તરીકે વહેંચો.
આમાં અનાજનો ઉપયોગ થતો નથી, તેથી તે વ્રત (Fast) રાખનારાઓ માટે ઉર્જાનો શ્રેષ્ઠ સ્ત્રોત છે. તે પેટને લાંબા સમય સુધી ભરેલું રાખે છે અને સ્વાદમાં એટલી લાજવાબ હોય છે કે બાળકો હોય કે મોટા, દરેક તેને હોંશે હોંશે ખાશે.
નિષ્કર્ષ
આ મહાશિવરાત્રિએ, બજારની ભેળસેળવાળી મીઠાઈઓને કહો અલવિદા અને ઘરની શુદ્ધતા તથા પ્રેમ સાથે તૈયાર કરો શક્કરિયાની આ ખાસ ખીર. ભગવાન ભોલેનાથ તમારા આ મીઠા ભાવથી ચોક્કસ પ્રસન્ન થશે.
