રેકોર્ડબ્રેક આયાત: ચાંદીની ખરીદીમાં ૧૨૮% નો તોતિંગ ઉછાળો, જાન્યુઆરીમાં વેપાર ખાધ વધીને $૩૪.૬૮ બિલિયન થઈ.
ભારત સરકારના વાણિજ્ય મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરના ડેટાએ દેશના આર્થિક મોરચે હલચલ મચાવી દીધી છે. એપ્રિલથી ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ ના ગાળા દરમિયાન સોના અને ચાંદીની આયાતમાં જે રીતે વધારો થયો છે, તેની સીધી નકારાત્મક અસર દેશની વેપાર ખાધ પર જોવા મળી રહી છે.
ચાંદીની આયાતમાં આશ્ચર્યજનક ઉછાળો
આંકડાઓ મુજબ, એપ્રિલ-ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ વચ્ચે ચાંદીની આયાતમાં મૂલ્યની દ્રષ્ટિએ ૧૨૮.૯૫% નો જંગી વધારો થયો છે.
ગયા વર્ષે આ સમયગાળામાં ચાંદીની આયાત $૩.૩૯ બિલિયન હતી, જે આ વર્ષે વધીને $૭.૭૭ બિલિયન પર પહોંચી ગઈ છે.
જથ્થાની દ્રષ્ટિએ પણ ચાંદીની આયાત ૫૬.૦૭% વધી છે, જે દર્શાવે છે કે રોકાણકારો અત્યારે ચાંદીને સલામત રોકાણ માની રહ્યા છે.
સોનાની માંગ યથાવત
સોનાના ભાવ આસમાને હોવા છતાં તેની આયાત ઘટવાનું નામ લેતી નથી. જોકે જથ્થામાં થોડો ઘટાડો થયો છે, પરંતુ કિંમતની દ્રષ્ટિએ તેનું આયાત બિલ ૧.૮૩% વધીને $૪૯.૩૯ બિલિયન થયું છે. ભારતીયોનો સોના પ્રત્યેનો પરંપરાગત લગાવ અને લગ્નની સીઝનને કારણે સોનાની આયાતે વિદેશી હૂંડિયામણ પર મોટું ભારણ વધાર્યું છે.
વેપાર ખાધમાં મોટો તફાવત
જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ના વેપાર આંકડાઓ અર્થશાસ્ત્રીઓના અંદાજ કરતા ઘણા ખરાબ આવ્યા છે:
જાન્યુઆરીની વેપાર ખાધ: $૩૪.૬૮ બિલિયન (અંદાજ $૨૬ બિલિયનનો હતો).
નિકાસમાં ઘટાડો: જાન્યુઆરીમાં નિકાસ ઘટીને $૩૬.૫૬ બિલિયન થઈ.
આયાતમાં ઉછાળો: આયાત ૧૯.૨% વધીને $૭૧.૨૪ બિલિયન પર પહોંચી ગઈ છે.
ડિસેમ્બરમાં વેપાર ખાધ $૨૫.૦૪ બિલિયન હતી, જે માત્ર એક મહિનામાં વધીને $૩૪.૬૮ બિલિયન થઈ જવી એ જોખમની નિશાની છે.
નિકાસકારો માટે રાહતના સમાચાર
વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે જણાવ્યું હતું કે સ્થિતિ સંપૂર્ણ નિરાશાજનક નથી. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ૧૦ મહિનામાં ભારતની કુલ નિકાસ ૨.૨૨% વધીને $૩૬૬.૬૩ બિલિયન થઈ છે.
“અમે અપેક્ષા રાખીએ છીએ કે વર્ષના અંત સુધીમાં માલ અને સેવાઓની કુલ નિકાસ $૮૬૦ બિલિયન ને વટાવી જશે,” તેમ અગ્રવાલે ઉમેર્યું હતું.
નિકાસકારો માટે સૌથી મોટા સમાચાર અમેરિકા તરફથી આવ્યા છે. અમેરિકાએ ભારતીય માલ પરના ટેરિફ (જકાત) ૫૦% થી ઘટાડીને ૧૮% કરવાની જાહેરાત કરી છે. આનાથી ભારતીય વસ્તુઓ અમેરિકન માર્કેટમાં સસ્તી થશે અને નિકાસ વધવાની આશા છે. બદલામાં, ભારતે રશિયન તેલની ખરીદીમાં કાપ મૂકી અમેરિકન ઉત્પાદનોની આયાત વધારવા સંમતિ આપી છે.
સોના-ચાંદીમાં રોકાણકારોનો વધતો રસ દેશ માટે આર્થિક પડકાર બની રહ્યો છે. જો આયાત આ જ ગતિએ ચાલુ રહેશે, તો રૂપિયાના મૂલ્ય પર પણ દબાણ આવી શકે છે. સરકાર હવે આયાત ડ્યુટીમાં ફેરફાર કરે છે કે નિકાસ પ્રોત્સાહનો વધારીને ખાધ સરભર કરે છે તે જોવું રહ્યું.
