ગુજરાત બજેટ 2026-27: ₹4 લાખ કરોડને પાર! જાણો ખેડૂતો, યુવાનો અને મધ્યમ વર્ગ માટે શું છે ખાસ?
ગુજરાત વિધાનસભાના ઈતિહાસમાં આજે એક સુવર્ણ પ્રકરણ લખાવા જઈ રહ્યું છે. વર્ષ 2026-27નું રાજ્યનું અંદાજપત્ર માત્ર આંકડાઓની માયાજાળ નથી, પરંતુ સાડા છ કરોડ ગુજરાતીઓની આશાઓ અને આકાંક્ષાઓનું પ્રતિબિંબ છે. નાણામંત્રી કનુભાઈ દેસાઈ જ્યારે આજે બપોરે 12 વાગ્યે વિધાનસભાના ગૃદમાં લાલ કલરની બજેટ પોથી સાથે પ્રવેશ કરશે, ત્યારે તેઓ એક નવો રેકોર્ડ પણ પ્રસ્થાપિત કરશે. સતત પાંચમી વખત બજેટ રજૂ કરનારા તેઓ રાજ્યના જૂજ નેતાઓમાં સ્થાન પામશે. આ બજેટ માત્ર તેમના કાર્યકાળનું જ નહીં, પણ સમગ્ર ગુજરાતના ઈતિહાસનું અત્યાર સુધીનું સૌથી કદાવર અને સર્વાંગી વિકાસને વરેલું બજેટ સાબિત થવાની પૂરેપૂરી સંભાવના છે.
ઐતિહાસિક આંકડા અને વિકાસની નવી ક્ષિતિજો
ગત વર્ષના બજેટના કદ પર નજર કરીએ તો તે અંદાજે ₹3.70 લાખ કરોડની આસપાસ હતું. પરંતુ આ વખતે જે રીતે રાજ્યની જીડીપી (GSDP) વધી રહી છે અને ટેક્સ કલેક્શનમાં ઉછાળો આવ્યો છે, તે જોતા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે વર્ષ 2026-27નું બજેટ ₹3.90 લાખ કરોડથી વધીને ₹4.15 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે. આ માત્ર આંકડા નથી, પરંતુ ગુજરાતની આર્થિક ક્ષમતાનું પ્રમાણપત્ર છે. આ બજેટમાં સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ‘વિકસિત ગુજરાત’ થકી ‘વિકસિત ભારત @ 2047’ ના સ્વપ્નને સાકાર કરવાનો છે.
બજેટના કેન્દ્રબિંદુમાં કોણ હશે?
આ વખતનું બજેટ ‘પંચામૃત’ વિકાસના મંત્ર પર આધારિત હોઈ શકે છે. જેમાં મુખ્યત્વે પાંચ ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે:
-
કૃષિ અને ગ્રામીણ ઉત્થાન: ગુજરાત હંમેશા કૃષિ ક્ષેત્રે અગ્રેસર રહ્યું છે. ખેડૂતોને સ્માર્ટ ફાર્મિંગ તરફ વાળવા અને પ્રાકૃતિક ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે બજેટમાં મોટી જોગવાઈઓ થઈ શકે છે. ખાસ કરીને સિંચાઈ માટે ‘સૌની યોજના’ અને ‘સુજલામ સુફલામ’ યોજનાના નવા તબક્કાઓ માટે જંગી ભંડોળ ફાળવવામાં આવી શકે છે. ખેડૂતોને ડ્રોન ટેકનોલોજી અને સોલાર પંપ માટેની સબસિડીમાં પણ વધારો થવાની આશા છે.
-
શિક્ષણ અને કૌશલ્ય વિકાસ: યુવાનો ગુજરાતનું ભવિષ્ય છે. ‘મિશન સ્કૂલ્સ ઓફ એક્સેલન્સ’ ને આગળ ધપાવતા સરકારી શાળાઓને વધુ હાઈ-ટેક બનાવવામાં આવશે. રાજ્યમાં નવી મેડિકલ કોલેજો અને આઈટીઆઈ (ITI) ના આધુનિકીકરણ માટે બજેટમાં વિશેષ જાહેરાતો થઈ શકે છે.
-
આરોગ્ય અને સુખાકારી: આરોગ્ય ક્ષેત્રે ગુજરાત હવે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ વધારી રહ્યું છે. તાજેતરમાં વલસાડમાં શરૂ થયેલી 5G એમ્બ્યુલન્સ જેવી સેવાઓ હવે અન્ય જિલ્લાઓમાં પણ વિસ્તારવાની યોજના આ બજેટમાં જોવા મળી શકે છે. પીએમ જન આરોગ્ય યોજના (PMJAY) હેઠળની સહાયમાં વધારો થવાની પણ મધ્યમ વર્ગને અપેક્ષા છે.
-
ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને કનેક્ટિવિટી: શહેરી વિસ્તારોમાં ટ્રાફિકની સમસ્યા નિવારવા નવા ફ્લાયઓવર, મેટ્રો રેલના નવા રૂટ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોને જોડતા પાકા રસ્તાઓ માટે કરોડો રૂપિયા ફાળવવામાં આવશે. ગ્રીન હાઈડ્રોજન અને રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્રે ગુજરાતને ગ્લોબલ હબ બનાવવાની જાહેરાતો આ બજેટનું આકર્ષણ રહેશે.
-
સામાજિક ન્યાય અને સુરક્ષા: ગરીબ અને વંચિત વર્ગો માટે કલ્યાણકારી યોજનાઓ અને મહિલા સશક્તિકરણ માટેના વિશેષ પેકેજો પણ બજેટનો મુખ્ય હિસ્સો હશે.
ગૃહની કાર્યવાહી અને ચર્ચાના મુદ્દા
આજે બપોરે 12 વાગ્યે જ્યારે ગૃહની કાર્યવાહી શરૂ થશે, ત્યારે તે માત્ર બજેટ રજૂ કરવા પૂરતી સીમિત નહીં રહે. બજેટ રજૂ કરતા પહેલા પ્રશ્નોત્તરી કાળમાં મહત્વના વિભાગો પર ચર્ચા થશે. ખાસ કરીને રાજ્યના ગૃહ વિભાગ, કાયદો અને ન્યાયતંત્ર જે અત્યારે નાયબ મુખ્યમંત્રીના પ્રભાર હેઠળ છે, તેના પર સભ્યો પ્રશ્નો પૂછશે. કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ તેમજ પોલીસ દળના આધુનિકીકરણ અંગે ગૃહમાં ચર્ચાઓ જામશે.
આ ઉપરાંત, પરિવહન, રમતગમત, યુવા અને સાંસ્કૃતિક વિભાગની કામગીરી પર પણ નજર રહેશે. ગુજરાત જે રીતે પ્રવાસન ક્ષેત્રે વિશ્વના નકશા પર ઉભરી રહ્યું છે, ત્યારે પ્રવાસન અને ઉદ્યોગ વિભાગના બજેટમાં કેવો વધારો થાય છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. વિપક્ષ અને સત્તાધારી પક્ષ વચ્ચે આદિજાતિ વિકાસ અને કુટીર ઉદ્યોગોના પડતર પ્રશ્નો તેમજ રોજગારીના મુદ્દે ગરમાગરમ ચર્ચાઓ થવાની પૂરેપૂરી સંભાવના છે.
કેમ ખાસ છે આ બજેટ?
આ બજેટ એવા સમયે આવી રહ્યું છે જ્યારે ગુજરાત ઔદ્યોગિક ક્રાંતિના નવા તબક્કામાં છે. સેમિકન્ડક્ટર પ્લાન્ટ્સથી લઈને ગ્રીન એનર્જી પાર્ક સુધીના પ્રોજેક્ટ્સ ગુજરાતમાં આકાર લઈ રહ્યા છે. કનુભાઈ દેસાઈનું આ બજેટ આ ઉદ્યોગોને પૂરક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પૂરું પાડવા અને રાજ્યમાં ‘ઈઝ ઓફ લિવિંગ’ સુધારવા પર ભાર મૂકશે. નાના વેપારીઓ માટે જીએસટીના સરળીકરણ અને ધંધા-રોજગારમાં પ્રોત્સાહન મળે તેવા ટેક્સ-ફ્રી નિર્ણયોની પણ અપેક્ષા સેવાઈ રહી છે.
એકંદરે, ગુજરાત વિધાનસભાનું આજનું સત્ર અને નાણામંત્રીનું આ પાંચમું બજેટ આગામી પાંચ વર્ષની ગુજરાતની પ્રગતિનો રોડમેપ તૈયાર કરશે. શું આ બજેટ મોંઘવારીમાં રાહત આપશે? શું તે યુવાનો માટે નવી રોજગારી લાવશે? આ તમામ પ્રશ્નોના જવાબ આજે નાણામંત્રીના બજેટ ભાષણમાં છુપાયેલા છે. ગુજરાતની જનતાની નજર અત્યારે ટીવી સ્ક્રીન અને સોશિયલ મીડિયા પર છે, કારણ કે આ બજેટ તેમના ભાવિના દ્વાર ખોલનારું છે.
