સરકારી અને ખાનગી કર્મચારીઓ માટે NPS ના બદલાયેલા નિયમો: જાણો ક્યારે અને કેટલું પેન્શન મળશે?
નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) એ ભારતના કરોડો નોકરિયાત વર્ગ માટે નિવૃત્તિ પછીનું સૌથી મોટું અને સુરક્ષિત રોકાણ સાધન છે. વર્ષો સુધી મહેનત કરીને આપણે આ ફંડમાં નાણાં જમા કરીએ છીએ, પરંતુ જ્યારે નિવૃત્તિનો સમય નજીક આવે છે, ત્યારે સૌથી મોટો મૂંઝવણભર્યો પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે આ પૈસા કેવી રીતે કાઢવા? તાજેતરમાં NPS માંથી નાણાં ઉપાડવા માટે SLW અને SUR જેવા વિકલ્પોની ચર્ચા વધી છે. આ બંને વિકલ્પો તમારા નિવૃત્તિ પછીના જીવનની આર્થિક સ્થિતિ નક્કી કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.
SLW અને SUR: તફાવત અને તમારી જરૂરિયાત
NPS માંથી પેન્શન મેળવવા માટે મુખ્યત્વે બે પ્રક્રિયાઓ કાર્યરત છે: SLW (Systematic Lump sum Withdrawal) અને SUR (Systematic Unit Redemption). ઘણા રોકાણકારો આ બંનેને એક જ માને છે, પરંતુ તેમની કાર્યપદ્ધતિમાં જમીન-આસમાનનો તફાવત છે.
-
SLW (Systematic Lump sum Withdrawal): આ વિકલ્પ એવા લોકો માટે છે જેમને દર મહિને એક નિશ્ચિત રકમની જરૂર હોય છે. આમાં તમે નક્કી કરો છો કે મારે દર મહિને ₹20,000 કે ₹50,000 જોઈએ છે. બજાર વધે કે ઘટે, તમને તમારી નિર્ધારિત રકમ મળતી રહેશે. આ વિકલ્પ નાણાકીય સ્થિરતા અને પ્લાનિંગ માટે ઉત્તમ છે.
-
SUR (Systematic Unit Redemption): અહીં તમારી આવક સંપૂર્ણપણે શેરબજારના ઉતાર-ચઢાવ પર આધારિત છે. આમાં રકમ નહીં પરંતુ ‘યુનિટ્સ’ વેચાય છે. જો બજાર ડાઉન હશે, તો તમારી માસિક આવક ઓછી થઈ શકે છે અને જો બજાર તેજીમાં હશે, તો રકમ વધી શકે છે. આમાં જોખમ એ છે કે જો લાંબા સમય સુધી બજાર ખરાબ રહ્યું, તો તમારું ફંડ ઝડપથી ઘટી શકે છે.
જ્યોતિષીઓ કે આર્થિક સલાહકારો હંમેશા કહે છે કે નિવૃત્તિ પછી ‘સ્થિર આવક’ વધુ મહત્વની છે, તેથી SLW મોટાભાગના સામાન્ય રોકાણકારો માટે વધુ અનુકૂળ પસંદગી સાબિત થઈ શકે છે.
ફંડની રકમ મુજબ ઉપાડના નવા નિયમો: એક વિગતવાર ગણતરી
NPS માંથી તમે કેટલા પૈસા ઉપાડી શકશો અને કેટલું પેન્શન (Annuity) લેવું પડશે, તે તમારા કુલ જમા થયેલા કોર્પસ (Corpus) પર નિર્ભર કરે છે. સરકારે આ માટે સ્લેબ નક્કી કર્યા છે, જે નીચે મુજબ છે:
-
₹8 લાખ કે તેથી ઓછું ફંડ: જો તમારું કુલ NPS ફંડ ₹8 લાખ કે તેનાથી ઓછું છે, તો તમને મોટી રાહત મળે છે. તમે ઈચ્છો તો આ પૂરેપૂરી રકમ એકસાથે (Lump sum) ઉપાડી શકો છો. આ કિસ્સામાં પેન્શન પ્લાન ખરીદવો ફરજિયાત નથી. તમે આ રકમ ઉપાડીને અન્ય જગ્યાએ રોકાણ કરી શકો છો અથવા SLW/SUR નો વિકલ્પ પસંદ કરી શકો છો.
-
₹8 લાખથી ₹12 લાખની વચ્ચેનું ફંડ: જો તમારું ફંડ આ રેન્જમાં છે, તો તમે વધુમાં વધુ ₹6 લાખ સુધીની રકમ એકસાથે ઉપાડી શકો છો. બાકીના પૈસા માટે તમારે ઓછામાં ઓછા 6 વર્ષ સુધી SUR વિકલ્પનો ઉપયોગ કરવો પડશે અથવા તે રકમને એન્યુટી (પેન્શન પ્લાન) માં રોકાણ કરવી પડશે.
-
₹12 લાખથી વધુ ફંડ (ખાનગી કર્મચારીઓ માટે): જો તમે ખાનગી ક્ષેત્રમાં કામ કરો છો અને તમારું ફંડ ₹12 લાખથી વધારે છે, તો તમે કુલ રકમના 80% સુધી એકસાથે ઉપાડી શકો છો. પરંતુ 20% રકમ તમારે ફરજિયાતપણે એન્યુટીમાં રોકવી પડશે જેથી તમને જીવનભર માસિક પેન્શન મળતું રહે.
-
સરકારી કર્મચારીઓ માટે નિયમો: સરકારી કર્મચારીઓ માટે નિયમો થોડા અલગ છે. તેમને નિવૃત્તિ પછી ઓછામાં ઓછી 40% રકમ એન્યુટીમાં રાખવી ફરજિયાત છે, જ્યારે બાકીની 60% રકમ તેઓ એકસાથે ઉપાડી શકે છે. આ રકમ સંપૂર્ણપણે ટેક્સ ફ્રી હોય છે.
ખોટી પસંદગી અને નિવૃત્તિ ફંડનું જોખમ
નિવૃત્તિ પછી આપણો ઉદ્દેશ્ય મૂડી સાચવવાનો અને તેમાંથી આવક ઊભી કરવાનો હોવો જોઈએ. ઘણા લોકો વધારે વળતરની લાલચમાં SUR વિકલ્પ પસંદ કરે છે, પરંતુ નિવૃત્તિની ઉંમરે બજારનું જોખમ લેવું ઘાતક સાબિત થઈ શકે છે. જો બજારમાં મોટો કડાકો આવે, તો SUR માં તમારા યુનિટ્સની કિંમત ઘટી જશે અને તમારું વર્ષોનું ફંડ ધાર્યા કરતા વહેલું સમાપ્ત થઈ શકે છે.
બીજી તરફ, એન્યુટી (Annuity) ની પસંદગી કરતી વખતે પણ સાવધ રહેવું જોઈએ. એન્યુટીમાં વ્યાજ દર ફિક્સ હોય છે, જે મોંઘવારી સામે લડવામાં ક્યારેક ઓછા પડી શકે છે. તેથી, 60% રકમ એકસાથે ઉપાડીને તેને સુરક્ષિત ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ અથવા સિનિયર સિટિઝન સેવિંગ સ્કીમમાં રોકવી અને બાકીની રકમનો યોગ્ય ઉપયોગ કરવો એ એક સ્માર્ટ સ્ટ્રેટેજી છે.

