MoSPI એ જાહેર કરી નવી GDP સીરીઝ: ૨૦૨૨-૨૩ બન્યું નવું આધાર વર્ષ, અર્થતંત્રમાં તેજીના સંકેત
ભારતના આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય (MoSPI) દ્વારા રાષ્ટ્રીય ખાતાઓની નવી જીડીપી સીરીઝ જાહેર કરવામાં આવી છે. આ ફેરફાર હેઠળ હવે ૨૦૨૨-૨૩ને નવું ‘આધાર વર્ષ’ (Base Year) બનાવવામાં આવ્યું છે. નવી સીરીઝ મુજબ, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫માં વાસ્તવિક જીડીપીમાં ૭.૧% નો વધારો જોવા મળ્યો છે, જે ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાની મજબૂતી દર્શાવે છે.
આધાર વર્ષમાં ફેરફારનું કારણ
મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, અર્થતંત્રમાં આવતા માળખાકીય ફેરફારો, નવા ડેટા સોર્સ અને ગણતરીની પદ્ધતિને વધુ સચોટ બનાવવા માટે સમયાંતરે આધાર વર્ષ બદલવામાં આવે છે. ૨૦૨૨-૨૩ને આધાર વર્ષ તરીકે પસંદ કરવાનું મુખ્ય કારણ એ છે કે તે કોવિડ-૧૯ મહામારી પછીનું પ્રથમ સામાન્ય વર્ષ રહ્યું છે. નવી સીરીઝમાં આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાં ભંડોળ (IMF) ના ૨૦૧૭ના મેન્યુઅલ મુજબના માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરવામાં આવ્યું છે.
જીડીપી અને આર્થિક વૃદ્ધિના આંકડા
નવી સીરીઝના અંદાજ મુજબ, ભારતની આર્થિક પ્રગતિ નીચે મુજબ રહી છે:
- નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૨-૨૩: જીડીપી ૨૬૧.૧૮ લાખ કરોડ રૂપિયા નોંધાઈ (આધાર વર્ષ).
- નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૩-૨૪: વાસ્તવિક જીડીપી ૨૮૦.૦૧ લાખ કરોડ રૂપિયા રહી, જેમાં ૭.૨% નો વૃદ્ધિ દર જોવા મળ્યો.
- નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫: વાસ્તવિક જીડીપી ૨૯૯.૮૯ લાખ કરોડ રૂપિયા પર પહોંચી, જે ૭.૧% નો વધારો દર્શાવે છે.
- ત્રીજી ત્રિમાસિક (Q3) ના આંકડા: ઓક્ટોબર-ડિસેમ્બર ૨૦૨૫-૨૬માં વાસ્તવિક જીડીપી ૮૪.૫૪ લાખ કરોડ રૂપિયા રહી, જે અગાઉના વર્ષના સમાન ગાળામાં ૭૮.૪૧ લાખ કરોડ રૂપિયા હતી.
વિવિધ ક્ષેત્રોનું પ્રદર્શન
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫ દરમિયાન અર્થતંત્રના ત્રણેય મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં સકારાત્મક વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે: ૧. પ્રાથમિક ક્ષેત્ર (ખેતી વગેરે): ૪.૯% નો વધારો. ૨. દ્વિતીય ક્ષેત્ર (ઉદ્યોગ અને બાંધકામ): ૮.૦% નો મજબૂત વધારો. ૩. સેવા ક્ષેત્ર: ૭.૯% ની વૃદ્ધિ. ખાસ કરીને ઉત્પાદન (Manufacturing), ખાણકામ, નાણાકીય સેવાઓ અને રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રે અર્થતંત્રને ગતિ આપવામાં મોટું યોગદાન આપ્યું છે.
માથાદીઠ આવક અને રોકાણમાં ઉછાળો
દેશના નાગરિકોની સરેરાશ આવકમાં પણ મોટો વધારો જોવા મળ્યો છે. નવી સીરીઝ મુજબ માથાદીઠ આવકના આંકડા નીચે મુજબ છે:
- ૨૦૨૨-૨૩: ૧,૫૯,૫૫૭ રૂપિયા
- ૨૦૨૩-૨૪: ૧,૭૬,૪૬૫ રૂપિયા
- ૨૦૨૪-૨૫: ૧,૯૨,૭૭૪ રૂપિયા
આ ઉપરાંત, દેશમાં બચત અને રોકાણમાં પણ નોંધપાત્ર પ્રગતિ થઈ છે. ૨૦૨૪-૨૫માં કુલ બચત વધીને ૧૧૧.૧૩ લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ છે, જે ગત વર્ષે ૯૫.૧૭ લાખ કરોડ રૂપિયા હતી. તેવી જ રીતે કુલ મૂડી નિર્માણ (Investments) પણ વધીને ૧૦૯.૨૫ લાખ કરોડ રૂપિયા પર પહોંચ્યું છે.
