તેલના ભાવમાં ૪૫% ના ઉછાળાની સોનાના માર્કેટ પર કેવી અસર થઈ?
આજે બુધવારે સોના અને ચાંદીના આંતરરાષ્ટ્રીય અને સ્થાનિક બજારોમાં એક પ્રકારની ‘વેઇટ એન્ડ વોચ’ (રાહ જુઓ અને જુઓ) ની સ્થિતિ જોવા મળી રહી છે. આજના ટ્રેડિંગ સેશનમાં સોનાના ભાવમાં કોઈ મોટો ફેરફાર નોંધાયો નથી. રોકાણકારો હાલમાં બે મોટા પરિબળો વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે: પ્રથમ, યુએસ ફેડરલ રિઝર્વની આગામી નાણાકીય નીતિ અને બીજું, મધ્ય પૂર્વમાં વધુ વણસી રહેલી યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ.
ફેડરલ રિઝર્વ અને વ્યાજ દરની તલવાર
યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ વ્યાજ દરો અંગે શું નિર્ણય લેશે તેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર છે. જો ફેડ વ્યાજ દરો ઊંચા રાખશે, તો ડોલર મજબૂત થશે અને સોનાના ભાવ પર દબાણ આવશે. જોકે, બજારમાં એવી અટકળો છે કે વધતી મોંઘવારીને અંકુશમાં લેવા માટે ફેડ સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવી શકે છે. આ અનિશ્ચિતતાને કારણે સોનાના ભાવ હાલમાં એક મર્યાદિત રેન્જમાં ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે.
મધ્ય પૂર્વના તણાવ અને તેલ સંકટની અસર
મધ્ય પૂર્વમાં ઇરાન અને ઇઝરાયલ વચ્ચેના તણાવને કારણે ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ બંધ થવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. આનાથી તેલના ભાવમાં ૪૫ ટકાનો તોતિંગ ઉછાળો આવ્યો છે અને કાચું તેલ પ્રતિ બેરલ $૧૦૦ ને વટાવી ગયું છે. જ્યારે પણ તેલના ભાવ વધે છે, ત્યારે ફુગાવો (મોંઘવારી) વધવાની ચિંતા ઊભી થાય છે. સોનાને હંમેશા મોંઘવારી સામે રક્ષણ આપનારા (Hedge against Inflation) સાધન તરીકે જોવામાં આવે છે, તેથી તેલના ભાવમાં વધારો સોનાની માંગને ટેકો આપી રહ્યો છે.
ચાંદી અને અન્ય ધાતુઓની સ્થિતિ
ચાંદી, પ્લેટિનમ અને પેલેડિયમ જેવી ઔદ્યોગિક વપરાશ ધરાવતી ધાતુઓમાં આજે મિશ્ર વેપાર જોવા મળી રહ્યો છે. ચાંદીમાં થોડો ઘટાડો નોંધાયો છે કારણ કે ઔદ્યોગિક માંગમાં યુદ્ધને કારણે વિક્ષેપ પડવાની શક્યતા છે. જોકે, સોનાની પાછળ-પાછળ ચાંદી પણ લાંબા ગાળે મજબૂત રહેવાની અપેક્ષા છે.
રોકાણકારો માટે નિષ્ણાતોની સલાહ
જ્યોતિષીય અને આર્થિક વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આજે ૧૮ માર્ચે ચતુર્દશી અને અમાસનો સંયોગ છે, જે બજારમાં અચાનક ઉતાર-ચઢાવ લાવી શકે છે. રોકાણકારોએ હાલમાં મોટા પાયે રોકાણ કરવાને બદલે ફેડના નિર્ણયની રાહ જોવી જોઈએ. જો ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ વધશે, તો સોનું ફરીથી $૨૫૦૦ પ્રતિ ઔંસ (આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર) ની સપાટી વટાવી શકે છે.
ભારતીય બજારમાં ભાવ: ભારતમાં લગ્નની સીઝન અને આગામી તહેવારોને જોતા સોનાની માંગમાં સ્થિરતા છે, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવને કારણે સ્થાનિક બજારમાં પણ ભાવ ઉંચા સ્તરે ટક્યા છે. આજે ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ તેની અગાઉની સપાટીની આસપાસ જ મજબૂત જોવા મળી રહ્યો છે.
૧૮ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજ સોના-ચાંદીના બજારમાં એક પ્રકારની કટોકટીભરી શાંતિ છે. તેલના વધતા ભાવ સોનાને તેજી તરફ ધકેલી રહ્યા છે, જ્યારે ઊંચા વ્યાજ દરો તેને નીચે ખેંચી રહ્યા છે. આગામી ૪૮ કલાક બુલિયન માર્કેટ માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે.

