₹200 કરોડનું નુકસાન ટાળવા બંધન બેંકનો માસ્ટર પ્લાન! હવે આ ક્ષેત્રોમાં વધારશે કમાણી
બેંકિંગ ક્ષેત્રે ફી-આધારિત કમાણી (Fee-based Revenue) અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. પરંતુ ઇન્સ્યોરન્સ ક્ષેત્રે કમિશનના માળખામાં થઈ રહેલા પ્રસ્તાવિત ફેરફારોના કારણે બંધન બેંકને વાર્ષિક આશરે ₹200 કરોડનું નુકસાન થવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. આ પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે બંધન બેંકે પોતાની આવકના સ્ત્રોતોમાં વૈવિધ્યીકરણ (Diversification) લાવવા માટે કમર કસી છે.
બેંક હવે કમિશન પરની નિર્ભરતા ઘટાડીને હોલસેલ બેંકિંગ, ટ્રેડ ફાઇનાન્સ, ફોરેન એક્સચેન્જ સર્વિસ અને ક્રેડિટ કાર્ડ જેવા અન્ય વિભાગો પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે, જેથી પોતાની આવકનું સંતુલન જાળવી શકાય.
કમિશનના ઘટાડાથી કેમ સર્જાઈ મુશ્કેલી?
થર્ડ-પાર્ટી પ્રોડક્ટ્સ જેવી કે વીમા પોલિસી અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડના વેચાણમાંથી મળતું કમિશન બંધન બેંક માટે આવકનો મોટો સ્ત્રોત રહ્યો છે. સપ્ટેમ્બર 2026 ના ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન બેંકે થર્ડ-પાર્ટી પ્રોડક્ટ્સમાંથી ₹156 કરોડની આવક નોંધાવી હતી, જે વાર્ષિક ધોરણે 26 ટકાનો વધારો દર્શાવે છે.
પરંતુ, વીમા નિયામક IRDAI દ્વારા ઇન્સ્યોરન્સ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કમિશનના નિયમોમાં ફેરફાર કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે. જો આ નવા નિયમો લાગુ થાય તો બેંકની કમિશનની કમાણીમાં વાર્ષિક ₹200 કરોડ સુધીનો ઘટાડો આવી શકે છે. આ સંભવિત ફટકા સામે રક્ષણ મેળવવા માટે બેંકના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને સીઇઓ પાર્થ પ્રકૃતિ સેનગુપ્તાએ નવી યોજનાઓ રજૂ કરી છે.
હોલસેલ બેંકિંગ અને ટ્રેડ ફાઇનાન્સ પર વિશેષ ભાર
બેંકિંગ પરિણામો જાહેર કર્યા બાદ મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં સીઇઓ પાર્થ પ્રકૃતિ સેનગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે, બેંક હવે માત્ર પરંપરાગત વ્યાજની આવક પર આધાર રાખવાને બદલે હોલસેલ બેંકિંગમાંથી ઉંચી આવક મેળવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.
તેમણે ઉમેર્યું હતું કે:
“અમે હોલસેલ બેંકિંગ સેગમેન્ટમાં નવી પ્રોડક્ટ્સ લોન્ચ કરી રહ્યા છીએ. આ વિભાગ હવે નફાકારક બની રહ્યો છે અને આગામી ક્વાર્ટર્સમાં તે બેંકની કમાણીમાં મોટો ફાળો આપશે. વીમા અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સિવાયના ક્ષેત્રોમાં પણ બિઝનેસ વધારવાની સારી તકો અમારી સામે છે.”
આ વ્યૂહરચનાના ભાગરૂપે બેંક ટ્રેડ ફાઇનાન્સ (વેપાર ધંધા માટેનું ધિરાણ) અને ફોરેન એક્સચેન્જ (વિદેશી હૂંડિયામણ) સેવાઓનો વિસ્તાર કરી રહી છે, જેથી કોર્પોરેટ ગ્રાહકો પાસેથી વધુ ફી મેળવી શકાય.
નાના શહેરો (Tier-3 & Tier-4) માં નેટવર્કનો ઉપયોગ કરવાની યોજના
ઇન્સ્યોરન્સ કમિશનમાંથી થતી આવકને સુરક્ષિત રાખવા માટે બંધન બેંકે એક ચતુર વ્યૂહરચના બનાવી છે. મોટા શહેરોની સરખામણીએ નાના શહેરો એટલે કે ટિયર-3 અને ટિયર-4 શહેરોમાં કમિશનના દરો પ્રમાણમાં વધારે હોય છે.
બંધન બેંકનું ગ્રાહક નેટવર્ક નાના શહેરો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ખૂબ જ મજબૂત છે. તેથી, બેંક હવે આ વિસ્તારોમાં ઇન્સ્યોરન્સ અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડનું વેચાણ વધારવા પર ભાર મૂકશે. આ ઉપરાંત, વિવિધ વીમા કંપનીઓ સાથે મળીને જૂથ (Group) અને વ્યક્તિગત (Individual) ગ્રાહકો માટે નવી કસ્ટમાઇઝ્ડ પ્રોડક્ટ્સ ડિઝાઇન કરવાની પ્રક્રિયા પણ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
ક્રેડિટ કાર્ડ બિઝનેસમાં મોટો ધમાકો કરવાની તૈયારી
પોતાના પોર્ટફોલિયોને વધુ મજબૂત બનાવવાના ભાગરૂપે બંધન બેંકે ચાલુ વર્ષના પ્રારંભમાં જ પોતાનો ક્રેડિટ કાર્ડ બિઝનેસ શરૂ કર્યો હતો.
સીઇઓ સેનગુપ્તાના જણાવ્યા મુજબ, બેંકે અત્યાર સુધીમાં અંદાજે 34,000 ક્રેડિટ કાર્ડ્સ જારી કરી દીધા છે. બેંકનો લક્ષ્યાંક ચાલુ નાણાકીય વર્ષના અંત સુધીમાં આ સંખ્યા વધારીને ઓછામાં ઓછી 1 લાખ ક્રેડિટ કાર્ડ સુધી પહોંચાડવાનો છે. ક્રેડિટ કાર્ડ બિઝનેસ વધવાથી બેંકને કાર્ડ ફી, પ્રોસેસિંગ ચાર્જિસ અને વ્યાજ દ્વારા સ્ટેબલ અને લાંબાગાળાની આવક મળશે.
નિયામક IRDAI સમક્ષ રજૂઆત અને શેરબજારનો પ્રતિસાદ
પ્રસ્તાવિત ઇન્સ્યોરન્સ કમિશનના નિયમો અંગે બંધન બેંકે વીમા નિયામક IRDAI (Insurance Regulatory and Development Authority of India) સમક્ષ પોતાની પ્રાથમિક રજૂઆતો અને ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી છે. બંધન બેંક ઉપરાંત અન્ય ઘણી જાણીતી બેંકો અને વીમા કંપનીઓએ પણ આ પ્રસ્તાવિત નિયમો સામે પોતાની રજૂઆતો સબમિટ કરી છે.
દરમિયાન, બેંકની આ નવી વ્યવસાયિક વ્યૂહરચના અને આવક સંતુલિત કરવાના પ્રયાસોને રોકાણકારોએ સકારાત્મક રીતે લીધા છે. ગુરુવારે સવારે શેરબજારમાં બંધન બેંકના શેર એનએસઈ (NSE) પર 1.55 ટકાના સુધારા સાથે ₹157.71 ની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યા હતા.
