જાણો કઈ-કઈ કેન્સરની દવાઓ પર થયો ૮૦% સુધીનો જંગી ઘટાડો? આ લિસ્ટ તમારું ટેન્શન મિનિટોમાં દૂર કરી દેશે!
ભારતમાં કેન્સરની સારવાર તબીબી ક્ષેત્રે સૌથી મોંઘી સારવાર ગણાય છે. ઘણીવાર દવાની બનાવટ અને તેના વેચાણ વચ્ચે વચેટિયાઓ અને ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ દ્વારા લેવાતો મસમોટો નફો સામાન્ય નાગરિકની કમર ભાંગી નાખે છે. આ સમસ્યાને ગંભીરતાથી લેતા કેન્દ્ર સરકાર હેઠળ કાર્યરત નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી (NPPA) એ કેન્સરની દવાઓના ભાવમાં ઐતિહાસિક ઘટાડો કરીને દર્દીઓ અને તેમના પરિવારજનોને મોટો દિલાસો આપ્યો છે. વેપારના માર્જિન પર મર્યાદા નક્કી કર્યા બાદ હવે અંદાજે 543 જેટી બ્રાન્ડેડ દવાઓની નવી અને ઓછી કરવામાં આવેલી મહત્તમ છૂટક કિંમતો (MRP) ની યાદી જાહેર કરવામાં આવી છે.
વેપારી માર્જિન પર 30 ટકાની મર્યાદા અને નવો ભાવ નિયમનનો નિર્ણય
કેન્સરની સારવારને સામાન્ય માણસ માટે વધુ પોસાય તેવી બનાવવાની દિશામાં સરકારે થોડા દિવસો પહેલા જ એક મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો હતો. ગત 17 ઓક્ટોબરના રોજ દવાની કિંમતોનું નિયમન કરતી સંસ્થા NPPA દ્વારા જાહેર હિતમાં 137 જેટલી નોન-શેડ્યુલ કેન્સર દવાઓ પરના ‘ટ્રેડ માર્જિન રેશનાલાઇઝેશન’ (TMR) ની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.
આ નિર્ણય હેઠળ, દવા બનાવતી કંપનીઓ અને વેપારીઓ દ્વારા લેવામાં આવતા અનહદ માર્જિન પર કાપ મૂકીને તેને વધુમાં વધુ 30 ટકા સુધી સીમિત કરી દેવામાં આવ્યું છે. આ નવી નીતિનો હેતુ વચેટિયાઓના અતિશય નફાખોરીના વલણને રોકવાનો અને દવાની મૂળ ખરીદ કિંમત તથા ગ્રાહક સુધી પહોંચતી એમઆરપી વચ્ચેના મોટા તફાવતને ઘટાડવાનો છે.
કઈ દવાઓમાં કેટલો ભાવ ઘટાડો થયો? જાણીતા બ્રાન્ડ્સના તાજા આંકડા
NPPA દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી નવી કિંમતોની યાદી પર નજર કરીએ તો ઘણી મહત્વપૂર્ણ દવાઓના દામમાં 70 થી 80 ટકા સુધીનો જંગી ઘટાડો જોવા મળ્યો છે:
એનાસ્ટ્રોઝોલ (Anastrozole): સ્તન કેન્સર (Breast Cancer) ની સારવારમાં વ્યાપકપણે વપરાતી આ દવાની 10 ગોળીઓના પેકની કિંમત પહેલા ₹695.76 હતી, જે હવે ઘટીને માત્ર ₹73 થઈ ગઈ છે.
બેવાસીઝુમેબ ઇન્જેક્શન (Bevacizumab): એબોટ હેલ્થકેરનું 4 મિલીનું આ ઇન્જેક્શન પહેલા ₹21,767.70 માં મળતું હતું, જેની કિંમત હવે ઘટીને ₹5,930.13 થઈ ગઈ છે.
એઝાકિટિડાઇન ઇન્જેક્શન (Azacitidine): ડૉ. રેડ્ડીઝ લેબોરેટરીઝ દ્વારા બનાવાતા ‘એઝાકાયટિન’ નામના ઇન્જેક્શનની કિંમત ₹6,337 થી ઘટીને માત્ર ₹1,495.04 થઈ ગઈ છે.
ડેસાનાટ 20 (Dasanat 20): નટકો ફાર્માની ડેસાટિનિબ ધરાવતી 60 ગોળીઓના પેકની કિંમત ₹2,812.50 હતી, જે હવે ઘટાડીને ₹1,085.93 કરવામાં આવી છે.
ડેબ્રુમેબ 60 એમજી (Debrumab): આરપીજી લાઈફ સાયન્સનું ડેનોસુમેબ 1 મિલી પ્રી-ફિલ્ડ સિરિંજ ઇન્જેક્શન, જે અગાઉ ₹22,031.25 નું હતું, તે હવે માત્ર ₹5,941 માં ઉપલબ્ધ થશે.
એનુટા (Enuta): એનઝા લુટામાઇડ કેપ્સ્યુલનું 28 ગોળીઓનું પેક જે અગાઉ ₹6,578.20 નું આવતું હતું, તેની નવી કિંમત હવે ₹2,232 નક્કી થઈ છે.
આ ઉપરાંત, એર્લોટિનિબ (Erlotinib), ફ્લુડારાબિન (Fludarabine) અને ફુલવેસ્ટ્રેન્ટ (Fulvestrant) જેવી અન્ય જીવનરક્ષક ફોર્મ્યુલેશન્સના ભાવમાં પણ મોટો કાપ મૂકવામાં આવ્યો છે.
કઈ કઈ બીમારીઓ અને દવાઓને આવરી લેવામાં આવી?
નવા નિયમન હેઠળ શામેલ કરવામાં આવેલી 137 દવાઓ માત્ર અમુક ચોક્કસ કેન્સર પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેમાં 20 થી વધુ પ્રકારના કેન્સરની સારવારમાં વપરાતી મહત્વપૂર્ણ ઇમ્યુનોથેરાપી દવાઓનો સમાવેશ થાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે, ડેનોસુમેબ દવા સ્તન અને પ્રોસ્ટેટ કેન્સરના દર્દીઓ માટે અત્યંત ઉપયોગી છે. પેગફિલગ્રાસ્ટિમ નામની દવા કેન્સરના દર્દીઓમાં ન્યુટ્રોપેનિયા (સફેદ રક્તકણોનું પ્રમાણ ઘટવું) અટકાવવામાં મદદ કરે છે. જ્યારે બેવાસીઝુમેબ ઇન્જેક્શન મોટા આંતરડા (Colon), અંડાશય (Ovarian) અને ગર્ભાશયના મુખના (Cervical) કેન્સરની સારવાર માટે મંજૂર થયેલ છે. આ તમામ દવાઓ સસ્તી થવાથી દેશના લાખો કેન્સર પીડિતોને મોટો આર્થિક આશરો મળશે.
નવો ભાવ કેવી રીતે નક્કી થાય છે? તેની પાછળનું ગણિત
સરકારે દવા ઉત્પાદકો માટે કિંમત નક્કી કરવાનો એક સ્પષ્ટ ફોર્મ્યુલા જાહેર કર્યો છે. આ ફોર્મ્યુલા મુજબ:
સુધારેલી MRP = દવા ઉત્પાદક સ્ટોકિસ્ટ અથવા વિતરકને જે કિંમતે દવા વેચે છે (Price to Stockist – PTS) + વધુમાં વધુ 30% ટ્રેડ માર્જિન + લાગુ પડતો જીએસટી (GST).
સરળ ભાષામાં સમજીએ તો, જો કોઈ દવાની કિંમત સ્ટોકિસ્ટ માટે ₹70 હોય, તો 30 ટકા માર્જિન ઉમેર્યા બાદ તેની નવી મહત્તમ છૂટક કિંમત (GST સિવાય) ₹100 થી વધુ હોઈ શકે નહીં. પહેલાના સમયમાં ઉત્પાદન ખર્ચ અને માર્કેટ વેચાણ કિંમત વચ્ચે કોઈ ચોક્કસ મર્યાદા ન હોવાથી દર્દીઓ પાસેથી મનફાવે તેમ નાણાં વસૂલવામાં આવતા હતા, જેના પર હવે સંપૂર્ણપણે અંકુશ આવી જશે.
ભવિષ્યમાં પણ કિંમતો સતત અપડેટ થતી રહેશે
NPPA તરફથી સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે આ રજૂ કરાયેલી યાદી એ ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ દ્વારા 27 ઓક્ટોબર સુધી રજૂ કરાયેલા ડેટાના આધારે તૈયાર કરવામાં આવી છે. જેમ જેમ અન્ય ઉત્પાદક કંપનીઓ પોતાની નોન-શેડ્યુલ કેન્સર દવાઓની સુધારેલી કિંમતો ઓથોરિટી સમક્ષ જમા કરાવશે, તેમ તેમ આ યાદીને સતત અપડેટ કરવામાં આવશે.
