“ઈરાનમાં શાસન પરિવર્તન”: ટ્રમ્પના મતે બદલાયું ઈરાનનું તેવર, પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થીની ઓફરનું પણ સમર્થન
વિશ્વ જેની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યું હતું તે શાંતિના સમાચાર આખરે અમેરિકાથી આવ્યા છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે મંગળવારે ઓવલ ઓફિસમાં પત્રકારોને સંબોધતા જાહેરાત કરી હતી કે, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલો ત્રણ અઠવાડિયાનો સંઘર્ષ હવે સમાપ્ત થયો છે. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે ઈરાન પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવા સંમત થયું છે, જે અમેરિકાની મોટી રાજદ્વારી જીત છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને ‘રહસ્યમય ભેટ’
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે આ સમજૂતીને ઐતિહાસિક ગણાવતા કહ્યું કે, ઈરાની નેતૃત્વએ અમેરિકાને એક ‘ખૂબ જ મૂલ્યવાન ભેટ’ આપી છે. આ ભેટ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) અને તેલ-ગેસના પુરવઠા સાથે સંબંધિત છે. ટ્રમ્પે વિગતો જાહેર કરવાનો ઇનકાર કરતા કહ્યું, “હું અત્યારે એ નહીં કહું કે તે ભેટ શું છે, પરંતુ તે અદ્ભુત છે. ઈરાન હવે સમજૂતી કરવા માટે ખૂબ ઉત્સુક છે અને તેમણે ગઈકાલે એક મોટું કામ કર્યું છે.” નિષ્ણાતો માને છે કે આ ભેટથી વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળી શકે છે.
વાટાઘાટોની ટીમ અને ‘શાસન પરિવર્તન’
ટ્રમ્પે આ શાંતિ પ્રક્રિયાનો શ્રેય તેમની ખાસ ટીમને આપ્યો છે, જેમાં ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્સ, વિદેશ સચિવ માર્કો રુબિયો અને તેમના જમાઈ જેરેડ કુશનરનો સમાવેશ થાય છે. ટ્રમ્પે નોંધ્યું કે ઈરાની નેતૃત્વમાં હવે મોટો બદલાવ આવ્યો છે, જેને તેમણે ‘રિજીમ ચેન્જ’ (શાસન પરિવર્તન) તરીકે ઓળખાવ્યું. તેમણે કહ્યું કે વર્તમાન નેતાઓ અગાઉની સમસ્યાઓ ઉભી કરનારાઓ કરતા અલગ છે અને તેઓ શાંતિ ઈચ્છે છે.
પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થી અને ભારત પર અસર
આ ઘટનાક્રમ વચ્ચે પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફે પણ ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે વાટાઘાટો સરળ બનાવવાની ઓફર કરી હતી, જેને ટ્રમ્પે સમર્થન આપ્યું છે. ભારત માટે આ સમાચાર અત્યંત મહત્વના છે, કારણ કે ઈરાન સાથે શાંતિ સ્થપાવાથી અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સુરક્ષિત થવાથી ભારતના તેલ આયાત ખર્ચમાં મોટો ઘટાડો થશે અને એનર્જી સિક્યોરિટી મજબૂત બનશે.
જો ટ્રમ્પનો આ દાવો હકીકત સાબિત થશે, તો ૨૦૨૬નું વર્ષ વિશ્વ શાંતિ માટે માઇલસ્ટોન ગણાશે. ૨૬ માર્ચની રામ નવમીની રજા પહેલા શેરબજારમાં જે તેજી જોવા મળી છે, તેની પાછળ આ જ શાંતિના સંકેતો જવાબદાર હોવાનું માનવામાં આવે છે.
