‘ભારત માટે હોર્મુઝનો રસ્તો ખુલ્લો છે’; ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અરાઘચીએ મિત્ર રાષ્ટ્રોને આપી મોટી રાહત
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભીષણ સંઘર્ષ અને ઈઝરાયેલ-ઈરાન વચ્ચેના તણાવને કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ ગઈ હતી. જોકે, આજે ૨૬ માર્ચના રોજ ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ એક મોટું અને ભારત માટે વ્યૂહાત્મક નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત સહિતના મિત્ર દેશોના વ્યાપારી જહાજોને ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ (Strait of Hormuz) માંથી પસાર થવા દેવામાં આવશે.
મુંબઈ કોન્સ્યુલેટ દ્વારા જાહેરાત
મુંબઈમાં ઈરાનના કોન્સ્યુલેટ જનરલે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર આ અંગે સત્તાવાર માહિતી આપી છે. અરાઘચીએ જણાવ્યું કે, “અમે ચીન, રશિયા, ભારત, ઈરાક અને પાકિસ્તાન જેવા રાષ્ટ્રો, જે ઈરાન સાથે મિત્રતા ધરાવે છે, તેમના જહાજોના પરિવહન પર કોઈ પ્રતિબંધ નહીં લગાવીએ.” હોર્મુઝની સામુદ્રધુની વિશ્વના કુલ તેલ પુરવઠાનો આશરે ૨૦% હિસ્સો વહન કરે છે, તેથી આ નિર્ણય ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા માટે અત્યંત મહત્વનો છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ની અસરકારક દખલ
આ નિર્ણય સંયુક્ત રાષ્ટ્રના સેક્રેટરી જનરલ એન્ટોનિયો ગુટેરેસની ભાવુક અપીલ બાદ લેવામાં આવ્યો હોય તેમ જણાય છે. ગુટેરેસે ચેતવણી આપી હતી કે જો હોર્મુઝનો રસ્તો લાંબો સમય બંધ રહેશે, તો વિશ્વભરમાં ખાતર અને તેલની ભારે અછત સર્જાશે, જેની અસર વાવેતરની મોસમ પર પડશે. ગુટેરેસે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ઈરાનને કહ્યું હતું કે, “તેમણે એવા પડોશીઓ કે રાષ્ટ્રો પર હુમલો કરવાનું કે તેમના વ્યાપારને રોકવાનું બંધ કરવું જોઈએ જે આ સંઘર્ષમાં સામેલ નથી.”
ભારત માટે શા માટે આ નિર્ણય મહત્વનો છે?
ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું ૮૦% થી વધુ તેલ આયાત કરે છે, જેનો મોટો હિસ્સો ખાડી દેશોમાંથી આવે છે. જો હોર્મુઝની સામુદ્રધુની સંપૂર્ણપણે બંધ થાય, તો ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ આસમાને પહોંચી શકે છે અને મોંઘવારી બેકાબૂ બની શકે છે. વધુમાં, ખેતી માટે જરૂરી ખાતરનો પુરવઠો પણ આ જ માર્ગે આવતો હોવાથી ભારતીય ખેડૂતો માટે પણ આ સમાચાર ‘મહાઅષ્ટમી’ની ભેટ સમાન છે.
‘બિન-દુશ્મન’ જહાજો માટે છૂટ
ઈરાને ૨૫ માર્ચે ન્યૂયોર્કમાં પણ સંકેત આપ્યા હતા કે તેઓ માત્ર ‘દુશ્મન દેશો’ (જેમાં મુખ્યત્વે અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના જહાજોનો સમાવેશ થાય છે) ને જ રોકશે. ‘બિન-દુશ્મન’ શ્રેણીમાં ભારતનું નામ ટોચ પર હોવું એ ભારતની સફળ વિદેશ નીતિ અને ઈરાન સાથેના મજબૂત સંબંધોનું પરિણામ છે.
આજે ૨૬ માર્ચ, ૨૦૨૬ના રોજ જ્યારે દેશભરમાં ભક્તિમય માહોલ છે, ત્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરેથી આવેલા આ સમાચાર ભારતની અર્થવ્યવસ્થા માટે ‘સંજીવની’ સમાન છે. જોકે, યુદ્ધ હજુ થમ્યું નથી, તેથી વૈશ્વિક તેલ બજારમાં અનિશ્ચિતતા હજુ પણ યથાવત છે.
