“ક્રૂડ ઓઈલ અને કમજોર રૂપિયો”: ભારત માટે ડબલ ફટકો
ભારતીય ચલણ માટે આજનો સોમવાર ‘બ્લેક મન્ડે’ સાબિત થયો છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધ અને ક્રૂડ ઓઈલના ભડકે બળતા ભાવને કારણે ભારતીય રૂપિયો અમેરિકી ડોલર સામે તેની અત્યાર સુધીની સૌથી નીચી સપાટી એટલે કે ₹૯૫.૨૨ પર પહોંચી ગયો છે. શુક્રવારે ₹૯૪.૮૫ પર બંધ થયેલો રૂપિયો આજે શરૂઆતમાં થોડો સુધારો દર્શાવી ₹૯૩.૬૨ પર ખુલ્યો હતો, પરંતુ વૈશ્વિક બજારના દબાણને કારણે તે ટકી શક્યો નહીં.
યુદ્ધ અને વૈશ્વિક અસ્થિરતાની સીધી અસર
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના સંઘર્ષને કારણે રોકાણકારોમાં ભારે ડરનો માહોલ છે. જ્યારે પણ વૈશ્વિક સ્તરે યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાય છે, ત્યારે રોકાણકારો ઉભરતા બજારો (જેમ કે ભારત) માંથી પૈસા ખેંચીને સુરક્ષિત ગણાતા અમેરિકી ડોલરમાં રોકાણ કરે છે. આ સિવાય, કાચા તેલના ભાવ સતત વધી રહ્યા હોવાથી ડોલરની માંગમાં જંગી વધારો થયો છે, જે રૂપિયાને નબળો પાડી રહ્યો છે.
સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર પડશે સીધો ફટકો
રૂપિયો નબળો પડવાનો અર્થ એ છે કે ભારત જે કંઈ પણ વિદેશથી મંગાવે છે તે બધું જ મોંઘું થઈ જશે.
-
ઈંધણના ભાવ: ભારત તેની જરૂરિયાતનું ૮૦% થી વધુ તેલ આયાત કરે છે. ડોલર મોંઘો થતા તેલની આયાત મોંઘી થશે, જેના પરિણામે પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજી (LPG) ના ભાવમાં ટૂંક સમયમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે.
-
ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ગેજેટ્સ: સ્માર્ટફોન, લેપટોપ અને ઘરગથ્થુ ઉપકરણો કે જેના સ્પેરપાર્ટ્સ વિદેશથી આવે છે, તેની કિંમતોમાં પણ વધારો થવાની શક્યતા છે.
-
ખાદ્ય ચીજો: ટ્રાન્સપોર્ટેશન મોંઘું થવાને કારણે શાકભાજી અને અન્ય જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં પણ વધારો જોવા મળી શકે છે.
વિદેશમાં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ માટે પડકાર
જે વિદ્યાર્થીઓ વિદેશમાં અભ્યાસ કરી રહ્યા છે અથવા જવા માંગે છે, તેમના માટે આ સ્થિતિ ચિંતાજનક છે. હવે તેમણે ટ્યુશન ફી અને રહેવા-જમવાના ખર્ચ માટે અગાઉ કરતા ઘણા વધુ રૂપિયા ચૂકવવા પડશે. તેવી જ રીતે, ઉનાળાના વેકેશનમાં વિદેશ પ્રવાસનું આયોજન કરી રહેલા લોકોના બજેટમાં પણ ૧૦ થી ૧૫ ટકાનો વધારો થઈ શકે છે.
નિષ્ણાતોનું શું કહેવું છે?
બજારના નિષ્ણાતોના મતે, જ્યાં સુધી ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે યુદ્ધવિરામ કે શાંતિના સંકેતો નહીં મળે ત્યાં સુધી રૂપિયો દબાણમાં રહેશે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) બજારમાં હસ્તક્ષેપ કરીને રૂપિયાને ટેકો આપવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, પરંતુ વૈશ્વિક પ્રવાહ એટલો મજબૂત છે કે રૂપિયાને સ્થિર રાખવો મુશ્કેલ બની રહ્યો છે.
૩૦ માર્ચ ૨૦૨૬ ના રોજ રૂપિયો ₹૯૫ ના સ્તરને પાર કરી જવો એ ભારતીય અર્થતંત્ર માટે એક ચેતવણી સમાન છે. જો આ સ્થિતિ લાંબો સમય ચાલશે તો દેશમાં મોંઘવારીનો નવો તબક્કો શરૂ થઈ શકે છે. હવે સરકાર અને RBI આ સ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે કયા નાણાકીય પગલાં લે છે તેના પર સૌની નજર છે.
