સરકારી કચેરીના ધક્કા ખાવાનું બંધ: ઘરે બેઠા આ રીતે બદલો પાન અને આધારમાં સરનેમ!
લગ્ન એ એક નવી શરૂઆત છે, પરંતુ તેની સાથે અનેક કાયદાકીય અને દસ્તાવેજી ફેરફારો પણ આવે છે. ભારતમાં લગ્ન પછી મોટાભાગે મહિલાઓએ પોતાની અટક (Surname) બદલવી પડે છે. સરકારી રેકોર્ડમાં નામ અપડેટ ન હોવાની સ્થિતિમાં બેંકિંગ, આઈટી રિટર્ન અને સરકારી યોજનાઓનો લાભ લેવામાં ઘણી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
જો તમે પણ તાજેતરમાં લગ્ન કર્યા છે અને તમારા PAN (પાન કાર્ડ) અને Aadhaar (આધાર કાર્ડ) માં નામ બદલવા માંગો છો, તો આ કામ તમે ઘરે બેઠા તમારા લેપટોપ કે મોબાઈલથી કરી શકો છો. અહીં તેની સંપૂર્ણ અને સરળ પ્રક્રિયા આપવામાં આવી છે.
પાન કાર્ડ (PAN Card) માં નામ બદલવાની રીત
પાન કાર્ડમાં સુધારો કરવા માટે તમારે મુખ્યત્વે NSDL અથવા UTIITSL ની સત્તાવાર વેબસાઇટનો સહારો લેવો પડે છે. તેની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
-
વેબસાઇટ પર જાઓ: સૌથી પહેલા NSDL (Protean) અથવા UTIITSL ની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર લોગ ઓન કરો.
-
રજીસ્ટ્રેશન અને લોગિન: જો તમે પહેલીવાર યુઝર છો, તો તમારે ‘New Registration’ કરવું પડશે. જો તમારી પાસે પહેલેથી આઈડી હોય, તો સીધા લોગિન કરો.
-
વિકલ્પની પસંદગી: હોમપેજ પર ‘Application Type’ માં જઈને ‘Changes or Correction in existing PAN Data’ વિકલ્પ પસંદ કરો.
-
બેઝિક માહિતી ભરો: અહીં તમારી પાસેથી તમારો વર્તમાન પાન નંબર, આખું નામ, જન્મ તારીખ, મોબાઈલ નંબર અને ઈમેલ આઈડી માંગવામાં આવશે. તેને સાચી રીતે ભરીને સબમિટ કરો.
-
ટોકન નંબર સાચવો: ફોર્મ સબમિટ કરતાની સાથે જ 15 અંકનો ટોકન નંબર જનરેટ થશે. તેને નોટ કરી લો, કારણ કે ભવિષ્યમાં ફોર્મ અધૂરું રહે તો આ નંબરની મદદથી તમે ફરીથી શરૂ કરી શકશો.
-
ડેટા અપડેટ કરો: હવે ‘Personal Details’ સેક્શનમાં જાઓ. અહીં તમે લગ્ન પછી જે નામ રાખવા માંગો છો તે દાખલ કરો. ધ્યાન રાખો કે અહીં તમારે લગ્નનું પ્રમાણપત્ર (Marriage Certificate) અથવા ગેઝેટ નોટિફિકેશન અપલોડ કરવું પડી શકે છે.
-
દસ્તાવેજો સ્કેન કરો: તમારો ફોટો, સિગ્નેચર અને ઓળખ કાર્ડ સ્કેન કરીને અપલોડ કરો.
-
ફીની ચુકવણી: નામ બદલવા માટે નિર્ધારિત ફી (આશરે 110 રૂપિયા) ઓનલાઈન જમા કરાવવાની રહેશે. ચુકવણી પછી તમને એક એક્નોલેજમેન્ટ રસીદ મળશે, જેનાથી તમે તમારી અરજી ટ્રૅક કરી શકશો.
આધાર કાર્ડ (Aadhaar Card) માં નામ કેવી રીતે અપડેટ કરવું?
આધાર કાર્ડમાં નામ બદલવું પાન કાર્ડની સરખામણીમાં થોડું સરળ છે, કારણ કે તેના માટે ‘માય આધાર’ પોર્ટલ અથવા એપનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.
-
સ્ટેપ 1: તમારા ફોનમાં mAadhaar App ડાઉનલોડ કરો અથવા UIDAI ની વેબસાઇટ પર જાઓ.
-
સ્ટેપ 2: તમારા 12 અંકના આધાર નંબર અને રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પર આવેલા OTP દ્વારા લોગિન કરો.
-
સ્ટેપ 3: પ્રોફાઇલ ખુલ્યા પછી ‘Update Aadhaar Online’ વિકલ્પ પર ક્લિક કરો.
-
સ્ટેપ 4: અહીં તમારે ‘Name’ સેક્શન પસંદ કરવાનું રહેશે. નોંધ લો કે આધારમાં નામ બદલવાની એક મર્યાદા હોય છે, તેથી નામ કાળજીપૂર્વક લખો.
-
સ્ટેપ 5: સહાયક દસ્તાવેજો અપલોડ કરો. લગ્ન પછી નામ બદલવા માટે મેરેજ સર્ટિફિકેટ (Marriage Certificate) સૌથી મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજ છે. તેની સ્પષ્ટ ફોટો અથવા સ્કેન કોપી અપલોડ કરો.
-
સ્ટેપ 6: પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા પછી તમારે 50 રૂપિયાનું ઓનલાઈન પેમેન્ટ કરવાનું રહેશે.
-
સ્ટેપ 7: વેરિફિકેશન સફળ થયા પછી 10 થી 15 દિવસમાં તમારું અપડેટેડ આધાર કાર્ડ ડિજિટલ સ્વરૂપે ઉપલબ્ધ થઈ જશે અને ઓરિજિનલ કોપી તમારા સરનામે મોકલી દેવામાં આવશે.
નામ બદલતી વખતે આ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો
લગ્ન પછી દસ્તાવેજોમાં ફેરફાર કરવો એ માત્ર ટેકનિકલ કામ નથી, પણ તેના માટે કેટલાક નિયમોનું પાલન કરવું પણ જરૂરી છે:
-
દસ્તાવેજોની માન્યતા: હંમેશા ખાતરી કરો કે તમારી પાસે ઓરિજિનલ મેરેજ સર્ટિફિકેટ છે. કેટલીકવાર એફિડેવિટ (Affidavit) પણ કામ આવે છે, પરંતુ સરકારી પોર્ટલ પર મેરેજ સર્ટિફિકેટને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે.
-
ક્રમ (Sequence): વધુ સારું રહેશે કે તમે સૌથી પહેલા આધાર કાર્ડમાં નામ બદલાવો. એકવાર આધાર અપડેટ થઈ જાય, પછી તેને સરનામા અને ઓળખના પુરાવા તરીકે ઉપયોગ કરીને તમે પાન કાર્ડ, બેંક એકાઉન્ટ અને પાસપોર્ટમાં પણ સરળતાથી ફેરફાર કરાવી શકો છો.
-
ઈ-કેવાયસી (e-KYC): જો તમારું આધાર અને પાન કાર્ડ લિંક હોય (જે હવે ફરજિયાત છે), તો એકમાં સુધારો થયા પછી બીજામાં વેરિફિકેશનની પ્રક્રિયા થોડી સરળ બની જાય છે.
-
ફોટો અપડેટ: નામ બદલવાની સાથે તમે તમારો ફોટો પણ અપડેટ કરાવી શકો છો, ખાસ કરીને આધારમાં, જેથી ભવિષ્યમાં વેરિફિકેશન વખતે કોઈ મૂંઝવણ ન રહે.
આજના ડિજિટલ યુગમાં તમારે સરકારી કચેરીઓના ધક્કા ખાવાની જરૂર નથી. ફક્ત ઇન્ટરનેટ અને યોગ્ય દસ્તાવેજોની મદદથી તમે તમારી નવી ઓળખ તમારા કાગળો પર નોંધાવી શકો છો. યાદ રાખો, સમયસર દસ્તાવેજો અપડેટ કરવા એ માત્ર કાયદેસર રીતે યોગ્ય નથી, પણ તે તમારા ભવિષ્યના નાણાકીય વ્યવહારો અને મુસાફરી યોજનાઓને પણ અવરોધમુક્ત બનાવે છે.
