શું બદલાઈ ગઈ અમેરિકાની રણનીતિ? પાષાણ યુગથી સ્વર્ણ યુગ સુધીની સફર, જાણો ટ્રમ્પના નિવેદન પાછળનું રહસ્ય

‘પાષાણ યુગ’ થી ‘સુવર્ણ યુગ’ સુધી… ઈરાન યુદ્ધ પર ટ્રમ્પના તેવર કેવી રીતે બદલાયા?

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે આશરે 39 દિવસ સુધી ચાલેલા ભયાનક સંઘર્ષ બાદ આખરે બે અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામ (સીઝફાયર) પર સહમતી સધાઈ છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ સમજૂતીની જાહેરાત કરતા તેને ‘વિશ્વ શાંતિ માટે મોટો દિવસ’ ગણાવ્યો છે. ટ્રમ્પનું આ વલણ આશ્ચર્યજનક એટલા માટે છે કારણ કે થોડા દિવસો પહેલા જ તેઓ ઈરાનને ‘પાષાણ યુગ’ (Stone Age) માં પહોંચાડી દેવાની ધમકી આપી રહ્યા હતા.

યુદ્ધવિરામ પાછળનું મુખ્ય કારણ: હોર્મુઝની કિલ્લેબંધી

ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે ઈરાન હવે શાંતિ ઈચ્છે છે અને વિશ્વ પણ આ જ ઈચ્છે છે. આ યુદ્ધવિરામની સૌથી મોટી શરત ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ (Hormuz Strait) ને ફરીથી ખોલવાની છે. આ જળમાર્ગ દુનિયાના 20 ટકા તેલ પુરવઠા માટે જીવનરેખા સમાન છે.

તેમણે ઉમેર્યું કે હવે અમેરિકા આ વિસ્તારમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવશે અને જહાજોની સલામત અવરજવરમાં મદદ કરશે. આટલું જ નહીં, ટ્રમ્પે ઈરાનના પુનઃનિર્માણમાં સહયોગ આપવાની પણ વાત કરી છે અને આ સમયગાળાને મિડલ ઈસ્ટ માટે ‘ગોલ્ડન એજ’ (સુવર્ણ યુગ) ની શરૂઆત ગણાવી છે.

પાકિસ્તાન સાથેની મિત્રતા પર તુર્કિએનું ખુલ્લું સમર્થન: ભારત માટે શું છે સંદેશ?

“જો હું ન હોત તો તું જેલમાં હોત…” – ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઇઝરાયેલી પીએમ નેતન્યાહૂને કેમ આપવી પડી આવી કડક ચેતવણી?

જ્યારે ટ્રમ્પે આપી હતી ‘પાષાણ યુગ’ ની ધમકી

સીઝફાયર પહેલા ટ્રમ્પનો અંદાજ સાવ અલગ અને અત્યંત આક્રમક હતો. 1 એપ્રિલના રોજ તેમણે ઈરાનને ચેતવણી આપતા કહ્યું હતું કે, જો ઈરાન હુમલા બંધ નહીં કરે તો અમેરિકા તેને પથ્થર યુગમાં ધકેલી દેશે.

તેમણે સ્પષ્ટ ધમકી આપી હતી કે અમેરિકા ઈરાનના પાવર પ્લાન્ટ્સ અને અન્ય મહત્વના માળખાગત સુવિધાઓ પર એવા હુમલા કરશે કે ઈરાન વર્ષો પાછળ ધકેલાઈ જશે. તે સમયે ટ્રમ્પના નિવેદનોથી સ્પષ્ટ જણાતું હતું કે અમેરિકા કોઈપણ સમયે મોટા પાયે સૈન્ય કાર્યવાહી કરવા માટે સંપૂર્ણ તૈયાર છે.

ઈરાનનો વળતો પ્રહાર અને કડક વલણ

ટ્રમ્પની ધમકીઓ સામે ઈરાને પણ નમતું જોખ્યું નહોતું. ઈરાન તરફથી એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે આ યુદ્ધ ત્યાં સુધી ચાલશે જ્યાં સુધી અમેરિકાને કાયમી હાર અને પસ્તાવો ન મળે. ઈરાનના સૈન્ય પ્રવક્તા ઇબ્રાહિમ ઝુલ્ફાઘારીએ ચેતવણી આપી હતી કે અમેરિકાએ વધુ વિનાશક હુમલાઓનો સામનો કરવા તૈયાર રહેવું જોઈએ. આ નિવેદનોને કારણે દુનિયાભરમાં ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધ જેવો ભય પેદા થયો હતો.

શાંતિ મંત્રણા તરફ ડગલાં

આખરે, વિનાશના આરે ઉભેલા બંને દેશોએ મુત્સદ્દીગીરી અને વાતચીતનો રસ્તો પસંદ કર્યો છે. બે અઠવાડિયાના આ યુદ્ધવિરામ દરમિયાન ઈરાનના 10 મુદ્દાના પ્રસ્તાવ પર ચર્ચા કરવામાં આવશે. આ સમજૂતીથી માત્ર તેલના ભાવોમાં ઘટાડો નહીં થાય, પરંતુ વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં પણ સ્થિરતા આવશે તેવી આશા છે.

મધ્ય-પૂર્વમાં ફરી યુદ્ધના ભણકારા: બૈરૂત પર હુમલો થયો તો ઈરાન નહીં બેસે ચૂપ

અમેરિકા હવે રાષ્ટ્રપતિની મરજીથી હુમલો નહીં કરી શકે, સંસદની મંજૂરી બની અનિવાર્ય